# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0519
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0519?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 475, page id 779785770:0519
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
# Lines: 86 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

LTB. IV. DE AITZTES IMPERF. AEREIS.
PROP. LTTI.
Inter rupium, seu montium ansu-
stias, ventus vehementior est: ea-
dem proctus ratio pro re ilta Facit,
quam Cupra, pro aqua, in contra-
ctiore alieo, rapidiiis Currente ex
poluimus; nempe cum minus aeris
inter illas angustias, ab alio lupra
incubante extendarur, quam si li-
ber ellet in aperta planicie dileur-
rendi locus; quid mirum, si velo-
CIOE IOTUS IMDFIIMIRERE.
Obleruabis aurem vehementem
grallari vencum, in ea planicie, qua
Praedictas rallium angultias excipiti
nam per aliquodcempus, ec longum
latis aeris eractum, imprellus impe-
tus perleverae, aër enim Facilé mO-
vetur in aCrc.
PROPOS. LI
Ex cauernis montium plerumque
aftatur ventus: duplicem cantum
caulam alligno: prima pecicur ab il-
laptu aquarum, analogiam habes in
quibuldam Foncibus, arcefactis, qui
ventum excitant, de quibus iam
alias dictum est, praelertim tract. T.
de stat. corp. lib. 2. nihil enim retat;
quominus inera Cubterranca5 (pCCUS,
aquae praecipiti laplu ruant, ac de-
inde discurrane, vnde aquae dis-
perlio conlequatur, d Cx hac, Vt
vuloo sc, vencus; imo hic ventus
colligi potest; et quognouersum
eraduci, in quo nulla est difficultas:
altera caula ab ignibus subterraneis
petenda est, qui luo calore humo-
rem rarefaciune, e in ventum con-
vertunt; sed profecto, veiam dixi
supra, neuter modus sufticere porest
ad rentum longius promovendum,
modi rentus esse potest: analogiam
habes in aeolipilis, de quibus eciam
loco cirato actum est: tereia ratio,
eaque pocissime accedere pocelt,
nempe ita Cubrerrancae (pecus CO-
Dolitae une, ve alterum adicum la-
xiorem, euinque non procul à Cum-
moontis vertice habeane, alcerum
reio arctiorem infca POTEum; hoc
polito, si intra specum concinué
materia rarelcat, ex in lanius Fora-
men aer seavior gravicet, per aliud
Materia Cariorem magna VI CACIU.
der; eccetibi vencum.
PROPOS. L 1
Omne corpus sirabile maieria ex
subiectum venti esse potest: Cunt qui
dicane, rnius dumcaxae aeris motum
ventum esse, alii scco halitui hoc
munus imponune, alii raporem quo
que accerlune; sed profecto nOn.
videtur esse vila difficultas, nempe
omne corpus, quod atlari potest,
ventum Facie, sed omne corpus spi-
rabile aflari porests igieur omne
corpus Epirabile est materia Cuf-
ciens veci;d vero nemo cst, meoiu-
dicio, qui hoc negare possic, (Ine COr-
pus illud ab intrinseco moucaturs
sive ab extrinseco; ego ab intrinse-
comoneri iam dixi, sed ad rein pra-
sentem nihil facic: itaque ventus
duo dicie, alterum per modum (ub-
iecti, seu materix, alterum per Mmo-
dum formae: illud primum est COr-
pusspirabile, sive sit aer, sive hali-
tus, live aliud quodlibet mixeum ex
veroque; Forma vero est ipse mo-
tus, led Frustra dincius in se Facilli-
ma haereo; de qua tamen inter
Scholasticos lonsilumae COntrover-
Cx agicari Colent, quas videlis; cg0
enim longiore dilputatione retr
non tamen sine aliguorsu; huiul- hanc dignam eAE NON PUTO.