# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0524
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0524?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 480, page id 779785770:0524
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

48c
PAZSTCA IRACTAEYS VI.
sentiam invenit, quia praedictus proprius color aqua protundae est,
aeris cractus de nocte cralsior e
densior est; igiene initio qua(i vis
Aquilonis Frangitur, cuius diu-
curnitas atque intensio a primo illo
nisu pocissimum dependet: airalo-
giam habes in aquae AuXU, In FOLE
curlu, ec. de die vero contrarium
accidie, quia der diurno calore e2-
rior est, de Aquiloni facile cedic;
vnde ventus sibi riam Facile sernies
Cuam vim intendie, ac deinde rehe-
mentius e pertinaciis AaC; (Itaec
racio non placet, aliam (uggere;
hinc aliquando secus accidit, ve di-
Xi, cum scilicet die frigida, vel nO-
Ete calida Boreas oritur: quod vero
spectat ad Austrum alia racio est,
nam eius vis maxime a vapore cA,
qui de nocte cum densior sic, de die
rarior; quid mirum, ( de nocte re-
hementior sic, ac proinde vbi sibi
viam fecie, diveurnior.
PROPOS. LZ X II.
Explicari possunt varia ventorum
ac rempestatum praesasia: HoeC PrO-
policio quae paulo longior erie, luis
numeris distinguenda es, ve singula
luculentius explicenEUr.
r. Si mare plusquans soleae, Cxe-
ruleum appareat, Rustri imminentis
praelagium est, quia hic color pro-
cum scilicet oblique extra solaris
venic ab halieu admixto; sic aqua
prius agicata, e in spumam acta,
vbi canculum cellat, hoc colore tin-
cta videtur, quia perexisux aeris
particulae per agirationem aquae ad-
mixea aliquor refractiones efficiune,
quae hunc colorem concilianr; habes
etiam analogiam in aere.
2. Si maris color Cubnigreleit,
Aquilonem praelasie, guia tunc pa-
sum halicus actmixcum est; hic enim
radii reflexionem spectatur, ioitur (-
onum est leniorem illum halicum, a
Borea insensibili diflari.
3. Si Cubico reneus cellet, ee
mare prius agicatum, temporis fere
momeneo lublidat, noui venci prio.
re vehementioris signum est, nempe
IBOTu ContrariO priOE OcuS deceui-
cur, idque fere in inctanci; igitvr
qui praeualet, maior ett, atque FOr-
tioi.
4. Spuma in superticie maris
sparta, vel bullae diseurrentes, vali-
dum, diucurnumque rencum praela
siune, nempe rliginolam maceriam
cile oportet, quae in spumam et bul-
las lencelcie; neenon multum hali-
tum admiscu esse OpOrtet, quia
bulla FOTIANEUE, vbi vel aei, vel
halieus ex humido allurgit, et a le-
naci luperticie recivetur; porro (i-
onum est rberem venei materiam
aeri admixtam esse, cum haec qud
Si praeludia praemierat.
5. Si Mare cranguillum (uBito
intumeseat, breui rempectas aderit,
quia signum est, ricinum aeris era-
etum maiorem vim granitationis
Cxerere, quam prius, cum scilicer
aquam forcius premat sibi subie.
ctam, igitur in vicinum quoque
rera sranicabie, hinc ventus.
6. Vbi Echini Cele rupibus aF.
fignne, vel laxis apprehensis, sele
muniune, vel altius in arenam sele
inlinuane, tempestatem praelagiune:
idem dico de pilcibus maioribus,
quales lune Delphines, circa navi-
Sia colludentibus; racio est, quia
marinis aguis aliquid percorina ina-
teria admilcetur, quod praelentiune,
nec procul abesse tempestatem prX-
terico experimento cognolenne; lic
CaBES