# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0534
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0534?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 490, page id 779785770:0534
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

PHZSLCE TRACTAEVSVI.
ditur, certe in eam parcem aer Fri-
Sidior Borealis iret; cum Cempet
gravior in leniorem orauicet.
Respondeo primo, in omni sen-
tentia hoc idem opponi polte, nec
enim, opinoi, negabis, corpus sia-
nius in lenius grauicare; igitur no-
Aex aer SEIMDEE VerSIIS AUSEEHIM FCM-
deret; expectare pollum, quid re-
ponas, cum eadem relponlio pro
me quoque Facere polsiE,
Relpondeo secundo, non raro
Eeri, VE MMulEX hUIOrIS PAETeS ex
immeno illomaris tractu, qui ZOIIX
torridae lubest, educaneur; unde aer,
vbi frigore nocturno Concre(cunE,
drauin reddirur, ac proinde nOM
mirum est, si in aeca noctrum B0-
realem graniret: Praterea cum lon
gisimus cerra tractus ZOnX tempe-
rata lubiiciatur, hand dubie magna
caloris vis mulca ignis particula ex-
Primuntur, quarum accessione, aer
nolter Borealis rarior de lenior Hc:
Denique non tantum venti vis à
diverso caloris de Frigoris gradu pe-
cenda, elt, verum etiam à diverla
pressione aeris, quae est a diverla al-
cicudine sphaerae gravitationis, et
haec à diverla planccarum de stella-
rum dilpolitione, diversoque (IEI;
igicur ex his manifectum est, quam
Facile seruara nostra hypotheli, Pro-
Polica disticultas Poluacur.
2. Obiic. (ab Aquilone Cemper
CHeF remeus, quia BorealIS aerISTTa-
Atus Frigidior es, e OranIOI.
Relpondeo primo, cractum illum
Borealem aliquando plurimum inca-
lescere, sic aliquando in Polonia
MaxIITIOS Per vltacem sentiune calo-
siS XstIS.
Secundo, AusralIS BEOF NOn
raro praevalet; nullus enim aer esse
porett, quancumuis summo friss.
re denlus, quo rapor rorans gravior
nOn (IE,
3. Obiic. R hoc esset venti es.
TeHE regUlaTeS, VE asuS, SciliceE pro
diverlo Luna appullu, cum eamen
hoc repugnet experimentis.
Relpondeo, si venti vnica tan.
cummodo, ee eadem caula eset, ve
arini aeltus, tunc sane regularis
eslet, quia camen plures lune alie
caulae; quid iru, si pro varia
illarum coningacione, venci varii
SnE; quainquam videmus, etiam
nOn FaIO, inucato altu, ventum quo
que mutari; adde quod: quemad.
modum duplicis illius mocus, quo
mare versus occalum ee Austrum
moveri lupra diximus, Solis motus,
mediate lcilicer, est caula; ita eriam
caula est, cum ventorum Borcalimn,
cum corum, qui versus occalum
Aane; quamquam diverlimodé, de
quo lopea.
4. Obiic. vencus lenis est, igicur
Propria grauitace non descendic.
Relpondeo, veneuin dici levem,
id est agilem, quod scilicet pernici.
ter moucatur; hinc vulgo Pocia
vencis alas accommodant.
5. Obiic. si haec vera essent,
nulla ellet fere difficultas, in ali.
snanda rentorum caula, cum tamen
Philolophi vlero Fateantur, maxi-
mam else difficulearem.
Relpondeo, veriratem lemel com-
Pertam facilem videri, quae tamen,
dum prius lateret, difficillima cen-
Seretui; est enim adinstar lucis, vel
ignis lacentis in Cilice; ex quo, qui
nunquam educi ionem vidistet, du-
bio procul omni, nunquam educi
Polle putaret; hoc quoque proba-
mus in demonstrationibus Mache.
maticis.
6. Obiic. taneo imperu deorlum
MOn