# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0536 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0536?run=74 # Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4) # Folio 492, page id 779785770:0536 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=536 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000536.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine # Lines: 92 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. PHYSTCA TRACTAEVS VT. ceret illa materia, intra xeolipilas, CX- ad certam rlque altitudinem, motu nience bruma. 5. Alii iuxta idem xotipilarum exemplum, dicune maceriam illam rarescere in (ubterraneis specubus, acque inde per rimas rupium crum- pere; led profecto haec opinio im- probabilis est, licet enim ex quibul- dam cauernis ventus crumpat, de per canales Ratus duei possic, vbi ca- inen liberum aëra nactus est, illico dehreit, e rix 2d aliquor palTus en- sibilirer excurrie; deinde quomodo heri porest, ve amplissimus aeris era- etus, vno tenore, a vento agatui, (I AatUS ex PIIIS rAPIUIM CFMIMBAE: analosiam habes in maximis Rumi- nibus, denique in alto mari, rbi (u- bico nalcitur ventus, vbi cavernas d lubcerranea antra: imo cum à mari versus terram AAE VEHEUS, nOn videtur, ex qua subterranca specu illa maceria rarefacta erumpat. 6. Alii Cola rarefactione aeris contenri, dicunt ideo ventum exci- rari, quia rarescie aer, vel in aëre tralicus, qui cum maiorem locum occupare nicacur, inde certe agicatio necellario procedie; recte dixicti agitationem; nON vero vencum, tempe aër vel halicus rarescens, in orbem quoquouersum explicatur; cur enim porius in hanc, quam in illam partem: deinde laevience beu- ina, ubi rarefactio, lalrem versus hyperboreas regiones, rnde tamen ralidus AaC veNtuS; PRXTCrCa peF Cummum aectum, semper grallaretur rencus; equidem raretactio non pa- rum contert ad ventum, non tamen hoc modo, sed alio, de quo iam su- pra tuse actum est. 7. Alii recurrunt ad neleio qux corpulcula, quae cum motu natura- liter accelerato, primum alcendane, deinde aequabili, per horizontalem, vel porius per circulum, circa rer- tam moneri incipiune: analogiam habeo in sellis, quaiquam Conera- riomodo id AaE; POrro ventos mir: tos ex diverla haiulmodi corpulea. lorum commintione haberes, etc haec opinio, cum alia nondum affuil- oeret, nobis olim placuic; sitamen simplicius d facilius rentorum res explicari poltic, nemo illam pruden- cer amplius lequetur; adde quod crauissimas difficulcaces patitur, ve lcilicer explicetur materia, Forma indoles, ortus, huiulmodi corpuleu. lorum; praeterea quae semel versus Austrum laca lune, nunquam redire poltene, nili facto circuitu torius orbis, quod ridiculum est, omitto alia. 8. Alii volune, ventum aliquid granitatis, e aliquid leuitaris habe. re, unde cum nec Cortum, nec deor. TUm IrC POMIE, per transuersam li- neam agitur; scd quaelote, cur per hanc pocius quam per aliam, dein- de cur potius non lIsit, Ve Ca quae intra humidum ae quiponderane; de- nique quo tine in cranluerlum 182. tur, Ccilicet ab incrinteco, non vi- deo. 9. Dixerunt quidam, halicum terreltrem propria grauitate deor- Tumire. Sed contra; cur enim recta deorlum non cadit; deinde quil nam ille est cerrestris halitus, nili ex terrestribus acomis constans; aC vi des, ni Fallor, terrestres atomos in aere Auitantes, e dum puluis ora- vissimus descendie, insensibili fere motu descendie, idem accidit in ne- bula descendente; deinde à mari nullus fere Aaret ventus, quia ex mari, vel nulla, rel modica cerrectris tralic 4