# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0539
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779785770:0539?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 495, page id 779785770:0539
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779785770&page=539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779785770/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
# Lines: 94 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

L. TB. V. DE NITZTTS IMPERE. TONEIS.
2. Tgnem subterraneum passim
Gractari, in Tralia, Callia, Flilpania,
in Atrica, ACI2, _ Amelica, _C.
magis perspicuum est, quam velon-
o2 oratione exponendum lIC; PrO
quo consule i vis FTistoricos, C On-
nibricenles eract. I2. meteor. C
alios.
2. Tgnem hunc, sine pabulo
Teruari non poste, certissimum est,
Sed haud dubie, illud ipsum est, quod
ex iis locis, in quibus ille ionis gral-
Tacur, eduei porest, scilicet bitumen,
ex Culphur: sune autem bicuminis,
itemque Culphuris innumerx fere
commixtiones, imd bicumen ali-
quando ipsi cerra, vel laxis admix-
tum est; vnde d terra, e TaXa
aliquando ardere, et Aagrare vi-
deiriui.
3. Locum etiam, in quo pEx
dicti ignes ctabulentur, esse necelse
est: lunt autem (ubterranea specuS,
quibus ve plurimum ingentes inon-
tium moles incumbunt; imo in CO-
ta illa montis crasstudine, ae Tubli-
mitate, luccus ille percolatur, qui
deinde in pabulum bicuminolum
concreleit; COnCreLCHME eminI, vE
tract. sequenti dicam, bitumen _
Sulphur percolatione, aut Caltem
percolationem aliquam (UpPONUME,
ve ad instar adipis in animantis COr-
pore exudent; Ced de hoc luo loco
quidquid sic, cercum cst, illum
montium sibbum ad praedictum
percolarionis effectum apcissimum
etse.
4. Tlinc non mirum est, SI pIX-
dictus ignis nunquam fere, Caltem
ommino, extingnatui, quia cum
Temper luccus, qui percoletur, Cup-
pecat, quid mirum, si pabulum, in
quod scilicet praedictus luCcuS COn-
creleie nunquam tore deticiat: hinc
ToM. IXT.
jam ab aeuo, Cub SEEnA monee laca
Aagrant incendia, icemque lub V e-
Cunio: hine loca illa (ubrerraneis in-
cendiis infesta, Calcem ve plurimum
a mari procul non distant, quia Cei-
licet mare non modicam pinguioris
lucci portionem suppedicat, quae de-
inde in necelsarium nurriendo ioni
Pabulum concreleat; porro non le-
ivel accidie, reignes lubrerranei, e
priori lede, in alias migrarint, pro-
prer renas materix combustilis, lub.
cerraneis duetibus propaoara5: an2-
logiam habes in adipe illo, qui in
corpore animantis concrelcit.
5. Facile diei pocest, quomodo
ionis (abrerranens accendatur, vel
enim calu fodina ignis ab aliquo
iniicitur, sic a paltoribus aliquando
fodinis carbonum admovetur ignis,
qui lemel accensus, cum pabulum
nunquam dehiciat, inextinctus dein-
demanet; vel. Fulminis aAlatuignis
admoneri potest, ad quod ipla Fa-
bulae allusisse videntur; vel ex aliqua
corporum collisione ionis emicuie,
vel ab inicio accensus creari pornie,
in prima rerum productione, vel de-
mum per collectionem parcium is-
nis, in ipla succi percolatione, ve
iam dictum est lupra, cum de aquis
calidis.
6. Tones praedicti Frustra non
TUnE In FerUIM NatUTA; naI dE TeF-
ram iplam purgane, materiam jco-
guune, calidos halirus Luppedicane,
chermales aquas ve plurimum cale.
faciune, malignum succum absu-
inunc ad concrecionem merallorum
non parum conferunE.
7. Ardene aliquando in mediis
aquis, e non raro ex ipla aqua-
rum superticie emicane; in FOnte
illo, qui cribus fere leneis, Graria-
nopoli distatres clarissima est; racio
R RX
verc