# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/779786009:0328
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/779786009:0328?run=74
# Title: [Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta (shelfmarks Leibn. Marg. 7:3-4; ZEN Leibn. Marg. 7:3-4)
# Folio 290, page id 779786009:0328
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779786009&page=328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779786009/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
# Lines: 87 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

P H ZSICA TR A CT. VIII.
amplius non appareant: Ratio est,
quia diurnae lucis appullus puxilla
lenlum contrahieur; igitur quid
mirum, si sell.e prorlus euanel
canes e ex his Facile apparet, ali.m
non esse carionem pexetari phaeno-
meiri: Ou:res, cur Aamma lacer.
na eminus spectata de nocte, ma-
iOr quam par lic appareat, expecta
E vis, Opricam;nempe haec discus-
sio illius iuris est; indico cancum
rarionem; nempe cum pyramis ex-
cerior est Tub minimo fere angulo,
radii Cune quali paralleli axi oprico;
ac proinde, obliguius incidune in
Portiorem ceistallini derectam; lo-
quor de exeremis radiis, hinc ma-
ior retractio, hinc aroulus forma-
licer vilorius maior; sed consule
opricos apud quos camen huius
phaenomeni caulam phylicam non
invenies, c9o luo loco fusiis de-
monstrabo.
PROD. Z VF.
reme; per noctem, plures vi-
dentur stella, eaque maiores: PEx
eer réra puriorem, qui per hyemem,
liberiorem radiis craiectionem per-
mieric, alia racio ex iactis sipra prin-
cipiis consequitur; nempe cum
brumalis aura sic Frigidior, quid
mirum, E vel inde rrea dentioe
euadac, ac proinde pupilla expli-
cacior; hinc manifesta ratio ette-
etus proxoliri; hinc reiice illos,
qui volune aéra dentiorem este;
igitur proprer maiorem retractio.
nem, qua in eo Hc, augeri viderur
moles; Led haec rario, licet aliquid
valeret, duin sella ab horixonre
non proculablune, legitima tamen
non est, dum lunt in meridiano, ve
varet; igicur Aandum in ea, quam
reane maiores, eadem rario Fdcit,
qu. m vlera non regeo: quod aun
rem aëc hiyeme purior sic, perspi-
cuum est; cum per aeltatem, maxi-
mavis halitus, regenre calore, aI-
Turgac; hine curbidum caelum per
noctem, de ciren horizontem pix-
Terrim, muleo halIEU sPaVC, VE VO-
canc; hinc astronomi per hyemem,
ve plurimum Cydera SpeculanEut.
PROP. ZVTI.
Ex altissimo pureo, per diem, stel-
la videri possunt: Suppono enim
cam alcum purcum elle, re sensibi-
lis in eo non sic luminis appultus;
hoc polico, pupilla in eo ralde ex-
plicatur, proprer concractionem
rrea; igitur non mirum cst, (I Fa-
dii a cellis profecti in maiorem
crystallini porcionem incidentes,
magilque retracti, a divaricaci,
maiorem rerina porrionem atti-
ciane, ac proinde Bellae videanEUEs
in hoc, meo iudicio, nulla est dif-
Aculcas.
PROP. XVIII.
par si, posita scilicet illarum distan-
ria, es mole, seu diamerro; Analo-
siam habes in Hamma lucertae emi-
nus spectara; hinc non ira facilé
accipi porest illarum diameter;
quod vE HAC, exgnisitum cclelco
pium adhibendum est, relicto tan-
cum circa okium ingrellus perexi
Suo Foramine, sic enim seltae, ve
vocane, conderi lolent, e nudae in-
genuaque videntue, derracto ca-
Pillirio; Fline Forre Rella FAHEX
magnicudinis non lune, quantam
nonnulli pUTATHNE, neC FOEEC Fan-
supre adduxiUSJ CUK YETD apPA: Ex paruiratis, quantam aliquis re-
SentiOK
Sielta m matoros; qua