# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0028
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0028?run=74
# Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Folio 10, page id 786373555:0028
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=28
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
# Lines: 99 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

 
l. 2+2B.1. db CalllaLllCle.
1. Correlarum, nempe effectus; qui estres aliqua quarenus à caus à efficiente de vendet
2. Racio causandin (per quam incelligimus id, quo causa in actu primo consticuitur) et porentia
acenali
3. Causalicas, (per quam incelligicur id, quo causa aliqua in actu secundo consticuieur, vel per
quod est formaliter causa:) eAt actio vel effectio: per hocenim est aliquid causa efficiens, quod
osic rel efticit aliquid, uc medicuscum demum est medicus, quando curat de medicamen.
ta acthibets
Physica, quxe hic non accipitur pro cauta, quam mox vocabimus natis.
ralem, nec opponitur caula liberx, sed utramqi complectitur. Nam
ver hoc aliquid est causa efficiens, quod verum praestat instuxum in efse-
ctum, Ecuecarnitex est caula decollacionis, ex ignis combultarum
redium.
vel in disfarers.
Ori.  Moralis, quae in sese gerie, un inuiu effectus, culx a aut merieuminipsa re-
Pideat, licer in effectum non instuat revera esse. Talis caula eA, qui appli-
cat asens adpariens, qui cosir auchortatur aliquem ad aliquid pacrari-
dum, qui praecioit, qui non impedit aliquideum possit es debeat. Sic qui
subjicicionem recto, moralis, ionis alicem ipse Physica caula combu
ctionis aedium est. Carnitex luspendens turem jussu magistratus;
Pbysica caula suspendii est, Magistratus aurem muralis.
Principalis, quae influie n effectum vircure non ienobiliore, quam ad ipsum
producendum requiritur, ucignis generans alium ipnem, Faber respe-
etu operis, quod etticit.
secum. Instrumencalis, quae inftuit in
effectum vircuce renobilio
re, quam ad eum producen
dum requiricur, adeoque
opes habet, ut a ptincipa
li elevetur ad effectum,
cui suis viribus alioquin
impar es: UIE calamusre.
spectu scriprionis. Malle-
usrespectu clari. Instru-
meneum aucem lacius pa-
cec, de nocandu, quod L.de
Parc. animal. c. 5. dicieur, O-
mne instrumentu esse alicu.
jus gracia. Et variis modis
dicitur. Dicuicur enim (c)
1. Causa secundae, respectu primae, sed
hic anvegagia est.
2. Parces rivencium dissimilarem, urma-
nus, oculus.
Oualitares, quatenus inserriunt sub-
ctantiis ad muneris fynctiones, lcuci
calor dicitur instrumenium nucricio.
nis de generationis.
Inttrumenta artium, qua AriAtOL. Y.
Politic. vocat Efectiva, uc malleus,
Terra, e opponie instrumentis, qux
ab ipso dicuntur Practica, vETunE.
menta, olla, triclinia, equus, Tervus.
5. Disciplina, quae alceri inserrit _E LOTA
propier eam expeiicur, ut arstacien-
dorum Frenorum respectu disciplinx
equestris.
certis (Univoca, quae ejusdem est seciei Becialissimae cum effectu, ur ienis generans
aliumignem, boshorem, calor calorem.
A: quivoca, quespecie ab effectu differe, qualis causa est Deus, e archice.
Etus respectu xdificii.
Nacuralis, quae eAt decerminata ad unum opposicorum; quoinodo ienis ca-
guar-1 letacie, aucgenerat alium ienem. Aristoceli dicuneur ànogee airie.
Enali. Libera, quae es indisserens ad opposia, uchomo in suis operarionibus de
a est l. Quibus vide suprà de porencis naturali e libeta Tab. C.
(Incernar cujus effectus est in ips a causa, vel in eodem subjecto, in quo ipsa est,
guin.: qualis elt incellectus, quatenus actu incelliendi in ipss animâ elieie.
Ia a.  Externa, quae exrra se vel exira subjectum, in quo ipsa est, aliquid aeit vel
lia est essicu, ucienisproducens calorem in aqua, de archicectus aedificans
domuri.
erima, quae a nullo dependet, ab ips à aurem pendent reliqua omnia,  est
sexra 1 Solus Deus.
alia; Secunda, quae aliam causam aenoscii priorem, quales Tunt omnes causx eF-
CA L AcienteS CTCAIK.
Car sa efficiens secu
dum aristocelem est
id unde primum erin.
cipium est morus vel
quieris. Aliilariorem
descriprionem pUEAE
esse adhibendam:
Porest dici esse id,
quod inftuit esse in ali-
ad realiter, a quo ad-
aequare distinguitur:
Mareria n. d Form2
non dittinguuneur
adaequare a caulato,
quia sunc ejus par
tes; tinis autemnon
realicer vel in exc.
curione, sedintenti.
onalicer in Auir. Sunt
tienoranda
+. Div
FM-
ciens
nes, quat