# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0096
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0096?run=74
# Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Folio 42, page id 786373555:0096
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=96
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
# Lines: 111 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

c. XLI. _ TX. Mec. C. P. eAt principium eransmucan. A semper sE suppolrum, cui utrum que inest, ca-
di aliud auc quatenus aliud. Vel est principium
mocus eransmuracionisve in alió, aut quatenus
aliud. Focencia auvem: passiva est principum mu-
racionis ab alto auc quaienus aliud. Quae delini
ciones nune Cunc exponendae. Ouando Arictoce.
les docet porentium actiram esse principium
cransmurandi aliud, hoc rulc: porenciam acti.
rar esse principium eransmucandi non illud sub
jectum, in quo ipsainest sed aliud subjectum. Ex
menracione diverlicaris principiorum etiam (up-
policum illorum consideracur tanquam aliquo
modo diversum.
Porro concra hos Arictorelis detiniciones,
e quidem concra detnitionem potenuae actiiva,
Poreltobjici hoe; Porencia creatrix DF l est acti-
va, sed non est principium eransmurandi aliquid–
Nam per creationem non cransmutatur aliquic
quia creacio non praesupponie lubjectum. sed
quando dicit, quod pocencia passiva Bc principi- B sic ex nihilo; cransmuterio vero requirie sbje-
umcransmucandi ab alio. Centus eAt, porenciam
passram esse principium, quod transmucari pos
sit non a seixso, seu illo suujecto curinest, sed ab a
liare, vel alio subjecto. Hlujusmodi porencia a
cira elt c 8. inione. Ibi enim poceneia actira
caletaciendi, _ elt principium non, eransmutan.
i ignem, auc producendi calorem in isie, in
quo jam inest calor, scd eransmutandi aliud,
nempe aquam, manum vel aerem. Sic etiam
ctum scu patiens, quod eransmuterur. Si ita-
que creatione nihil eransmutacur, sed produ-
cicur aliquid nullo peasence subjecto: sequicue
Porencix DF L ercacrici non convenire liane
definicionem, led esse nimis anoustam. Fe
tamien D E L porencia crehtrix est reveca parer.
cia activa.
Verum ad hane objectionem porest respon.
deri, ariltorelem non cognorisleccentionem, ne
ars medica est pocentia actira, ec prircipium C que llaruiile, mundum aliquando fuisse creacum,
tronsmmandi aecrum, quia est alia pertona à
Medic B distincta. Ec in xgro est porencia possira,
guo porelteransmucari es curari a Medico.
Verum hic quis objiciae, quo d Medicus euret
etiam seipsum, de sic aes medendi in Medico, quae
es Po. ehtia actira, sic principium eransmu-
candinon aliud, sed ipsum Medicum, in quo il-
la potentia inest. Sequitur ergo, non omnem
pocenciam aetiram ese principium eransmucan.
de que dispucat YTII. Physsco. Ouia c. Ar iltorelee
non cognorirproductionem rei ex nihilo, ideoqu
in detinicione porencix actirae non poruichabe.
reracionem porentie crencrieis. Et Ac Faremur
de ipli, hanc detinicionem non competere pon
cerieiae creacrici DE L, sed esse aliquamio angu.
Hiorem.
Ouod s verd aliquis laciorem detinicio.
nemutriusque potenrix requirac, opud Mendo.
di aliud, sed quandam poreniam activam esse prin-D Zo inveniee, qui lic detinie: Pocencia activa est,
cipium eransmucandi illud ipsum ciram subjectum,
in quo inest. Sic eciam quatenus aliquis simul est
Xget _ Medicus, in agro est pocencia passiva, qua
pocest curari, non ab alio, sed à scipso, de ita quae
dam pocencia passiva videtur esse principiumerans-
mucationis non ab alio subjecto factae, sed ab ipsa po-
tencia, quae in eero est.
Has objectiones ut Arictoreles ditueret, dixie
activam porentiam esse principium transimsana
quae vireuce consines aliquem effectum, illumq pot
est producere, uc omnipocencia DE l aneclum. eo
cenria passiva est, qua recixit aliquam formam, nt
paries albedinemt.
Ad quarum priorem pocenciae activae quod
actinec, malumus nos ita dicere. Pocencia acti-
Du est, quo aliquid apcum est producere aliud. Per
aliud incellis mus id, quod habet essentiam
numero ad mminus aiverjum aui distinctam ab at
aliud, anc quarenus aliud; porentiam passiram E rero. Ddc iodo rd alindu surpatur apud Theo-
esse principium nucationis facte ab alio, aui quale-
nus est aliud. Ouorum verborum h.C est
lentus: quod si aliquando potemia activa non
transmaret alud, sed illud ipsum subjectum, in quo
inest, transmutari camen iilud subiectum idem non
quatenus idem, sed quarenus aliquo modo al. ud.
in dacis enim exemplis sune contiderandarria:
1. lilapersona, quae hioc in exemplo es curato cu
Fatu. S. ars medendi. 3. Aeriruao Del morous.
10805, quando docent, Filium non esse aliud
aPatre, esse come alium, quia Filius eandem
numero estenciam curm Paire habet. Noshic
volur us lioc, quod porencia activa fic pouen-
ria, qua quid apeum est producere alianid, quod
essenciam ab eo habeat nunnero diversam. Fx
excluditur hec pocencia illa in divinicace, quil
Pater ab omni aeternicate veniie Filium, quae
pocencia non et actira, quia per eam ton pro-
Subjectum idem eH, _ quod curac, de quod cun F duxic aliud, lcec prosuxerie alium, cum Fis
ratur; sed principium actirum, quo curac illa liusnon habeas aliam essenciam d Patre, sed ean.
pertond est ars medendi; principium passivum.
xoriendo, vel porius potentia, qua porest xori-
eiad clrari. Licec isitur quando Medicus se
demnumero. Explicamus rem totam exemplo:
Calorinisne espocencia actira, cum producae
aliudmp. calorem in aqua, quihaberessentiam
curat, ars ejus non sic principium tranmuran. nutnero d: vertam ab eo, qui in igne est. Sic de
di aliud, sca illud ipsum subjectum; non tamen
Se cransmutat ue Medicum, sed uc aerrum, de ita
quendo roluneos producie in seipsa actum
elisendi, est hîc ratione pocencia actira, quia
quodammodo uc alium. Principium Ecilicet actus ille numero, imo specie est dictinctus
actirum ex passirum sunc distincta. e licer idem a rolunatE, Erxd sc pacet, qudd potentia
actira