# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0115 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0115?run=74 # Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32) # Folio 51, page id 786373555:0115 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=115 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000115.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine # Lines: 100 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Secundo diriditur Actus in formalem es en A xirur, de diversa considerorione rerum in dilch vicativum. Actus formalis est vihil aliud, quam forma aliqua informans mareriam. Ita anima ra- tionalis est actus Formalis, quia esti Formahomi. nis, d informando corpus orsavicum huma- num, hominem constiemir, de Facic uc Cichomo. Retus aurem Encicarivus est id, quod aliss voca- eur existentia. Existencia aurem est id, per quoi quid existir. Urvelur calor est id, per quod quid est plivis, nion aucem habetur apud Rristorelem, sed proxonitur d Scholacticis, et non exieni ect urlis. Videcur aucem actus signacus nil esse aliod, quar nacura rei, ue racio ejus formalis seu essentia, s quae ad eam perrinent. Aetus aurem exercicus vi- decur nihil aliuid denorare, quam essenciam rei non in se, Seduc est rebus applicata. Vel actus ex- ercius videtur esse ipsares, ui’ei applicaius est actus calidum, ita existentia est id, per quod aliquid ex- B sienasus, seu racio formalis (s essentiarei. SiC c. 8. iltir. Ouid aucem sc exiltencia, accurare non po. Eest dehviri, est enim universalissimum quid. Volgo dicirur quod licids per quod aliquid’est ex- Era juas causas. Cx domue aliqua quando nondum est exrructa, non est exrra luas caulas. Caulx e- nim ejus sunc liona; lapides, icem tabei e alia, in quibus consiltir domus, quando nondum ex. tructa eAt. Si durem excructa ett, cunc est cono Lodicus osic de genere de lpecie in actu lisnato; quia deh quid hoc. Theologus veco inactu ex ereito, quia non definie quid sic genus, quid spe- ciesi led agit de rebus, quas dicit esse genera et lpe. cies, _ his rationem seneris e speciei applicat. Sunc vero in hâc doctrino sedulo distin- Sienda hiaec duo: esse aliquid actu, es elle actum. Actus scilicet est id, per quod aliquid est actu. ficuta excra suas caulas. Incra causas aurem. Actu aucem esse est habere actum Sic c. 8 ho- contineri est, quando abluntcaula, quarum vi Porest heri in rerum nacura. Q aneo, aucem res ab altis causisjam est producta, cunc d’estur illa res esse exerz luas caulas. Sed ut actur eneita- Eirus seu exister. tia hoc modo describitur, non GOMDEEIE D FO, Sed cancum rebus creacis, seu etiam factis, quae aliquondo fueruoc inporentia. Solet aurem existentia eriam sic describi: Existen- eia est id, quo aliquid duuur esse exrranibil; que Pactô cciam DEO competit. mo non est actus, est camien aliquid actu, quia constac ex actu e pocenria, nempe ex corpore tadquam macerii, de animâ racionali cang.sam FOEMa. Ouanguam de anima possit dici veum- que, quod actus sic, de quod actu sic. Actus enim el, quacenusactuae maceriam, de Facie ur iIIe; qui pocentia homo crac, Ec homo actu. Actu aurem eA, cum existirinrerum nacura, e habet actum entitativum. Non aurem dictent esse actu, ucho- mo, quod habeac actum Formalem, sed quia est Porro distinpvitur octus in primum de se. Dipse actus. cundum. FC haeC distinctio Frequentissima, quam provonic Arist. II. de anima texru 2. Nonaucem deEinit ibi quid sc actus primus, quid secundus, Sed rem declarac exemplo. Dicic enim: Actus primus est uc screncia, actus secundus ut concempla- ri. Exlane Aristoreles recte non omnia detivivirs ridiculum enim quarere omnium rerum detini. tionem, ut olim ne oius in foro absquedetinici. Fandem videndum el, quoniodo verliia lies quod docent Aucores, actum es poienciam esse op. posica. Actus Pane d porencia poltunt simul Hares imo ex octu et porentia AC ens per Sc; ut ex a- nimâ ee corpore sic corpus animacum. Dici mus igitur, quod incer octum de pocenciam op Policio lc non aliter, nisi quacenus in potentia est priracio actiis; e sic non postunt diei de eo one vendebant. Nos dicimus; doctrinam de actu. dem respectu ejusdem. In hô̈c enim, quod aliquid Primo ec secundo posse duobusmodis explicari: B dicitur esse porencia, includicur aeltis priracio. uc etiam decur actus tercius, quartus c. IIF V. 9. operationes intellectus possunt dicieres actus. Sed H. l. ita non sumimus actum primum et secundu. 2. uc eancum actus primus es secundus, nec praeier bos percius auc quarius detur, ita ve actus primus sic for- ma a qua procedit operario, actus secundus opera- rio ipsa. Ec ECB. l. Cumimus. Ex quo parecs quodi Porest enim quaeliber porencia actum habere, quando aucem non habee actum, cunc dicieur res esse porentiâ. Qnandocunque erxo res est porenria, impossibile cA esse actu, vel impossin bile est, cum poceneie esse conjunctum actum E vc quando homo in Comno non vider; tunc di- citur homo esse potencia videns, ad eA priva. Pla porencia possur dici actur, nempe porenciaa F cio actlis ridendi. Ouando aurem adett actus etira pocest diciactus primus. Sic vilus respectu vibonis habet le ve actus primus; quatenus facie apcum oculum, ur videre possc. Ipsa aurem visio a pocencia videndi protecta, est actus secundus. Ouarto actus Mterrur alius sienacus, alius ex- videndi, eunc porel dici, quod habent paren. tiam videndi, Sed non porelt dici, quod heridens Porentia. Ica aqua pocencia calida nondum ha- bae caloremm; et non porest diciactucalida, esto que Ec prirario caloris, ec ira elle pocencia cali. ercicus. Quae distinctio locum habeci quandoa duM_COIOEOPPORUMEE prIVaLIVE.