# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0119
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0119?run=74
# Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Folio 53, page id 786373555:0119
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
# Lines: 117 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

singui principium _HOD _ Qu 0, quin ali- Rum, sed non in aliud. Aliud autem importactioco
quid postie ese simul principium quoD e prin.
cipium OIO, Rcur anima estid, quo cognolcimur
ve incelligimes, II. de anima cexF. XXIV. Sed
JII. de anima cap. WV. diciePhilosophus, animam
quoque esse id, quod cognoscir. Sic homo monu
movec bocnlum, ex baculo lapidem, L. VTIL. P bys.
. dicitur haculus moves lapidem. Ec quemadirio.
dum diciur: F90 hisce meis oculis vidi. Ica L. UC.
TP. V. 30. dicitur: Ocnli mei viderune: salurare ru-
quod id ab eo cujus respectu dicicur aliad, habeat
numero salcem diversam essentiam. Vec. 9. diver-
Cam numero essentiam habet Ascanius ab Anea.
Sed in dirinis Pacer d Frlius non habencaliam.
atque aliati, sed eandem numeri esenciam; et in
hoc consictie mysterium, quod eadem numero
essentia praedicetur de cribus pertonis. Ulus du-
tem Cum voce salcem, dum dixi, quod requirarur
saltem numero diversa essencia. Mihil’enim impe-
um. (2.) Semper dari aliquod principium. OHOD, B dic, quo minus id, quod dicicur aliud ab alio, tia-
quod non si: simul orincipium e) Ho, uttiomo, qui
baculum manu movec, non estid, quomovetba.
culum. E e hic nocanda (3.) quaedamroguls,
quaecalis: Principium OHO praesupponis principium
EOD. Duam quioem regulam non memin
 legise, sed eam corfeci, ec illam omninore.
ram esse; prabo indrctione. XTemo enim un-
quam dabie mihi principium ort, ubi non se.
principium OOD. Sic in Ccripeione principium
beac essentiam eriam specie divertam ab alio, (-
cuc equus de humero de specie alivd eAt ab ho-
mine io
Sed porro circa haric dehniciorem Soarin
notandum ex eodem, quod verbum LNF L UTL
non Aricte de Specialiter, ut cribui Folet caula eAi-
cienci, accipiendum sEs Scd generalius, PFOVLX-
quiralet rerbo DANDI _ COMMIINICANDI.
Seulus ergo est hic: causam esse principium dans
DIC eR mionus; adest aucem eciaim principium. C vel communicans esse effectui. Et Sichaec desinirio
DHOD, Dempe homo. Tiem calore carguata
Prinsipio eeo coletic aqua, sed adest imul princi
pium OrOO: nempeisni Fesic conlequenret
in omtibuus exemplis, ubi dacur principium OrO.
eriam recesse est dari principium OroD. Ercan
curri de principio OVOD de QVO.
Sequirur nunc divisio AII. qua principium di-
eicur rel carsa velnon-causa. Laciuspacet princi
pium quam caissa. E n. omnis causa princixi-
um, ut hrabee Arictoreles c. I. L. V. Mocaxh. Sed
non omne principium eciam est causa. Nam in pliy.
Ecis priracio est principium, nectamen cauta.
Nec enim est essiciens, nec rnteria, sed accidens
inateria; mulio minus est forma vel finis. Sic
etiam primum princtum in linea est principium
lineae, de durora est principium dieis iiem, un de
quis primem incipiemorech, principium icineris
Ted nullum hiorum eAt causas Patet ergo princi-
pium de caulam difterres ue disterunt genus 
non Colin caulx etsicienti, sed de aliis cautis
convenit, nempemareriae se Formx, ut res eAt ma-
nifesta. Ouomodo aucem Anis inAuat esse, dice.
mus inferius in capite de cansa sinali. IIXec de
generali causx desinitione monuisse nuric suF-
ficiae.
NIIMES EXTERNUM. Oux divilio eriam cause
applicari (olcE. Principium INTFRNUIM est;
ei consticutionem incrediacur. Privcipium L. X.
TERNUI est, quodica est principium, iuc non ingre
diacur constirucionem effectus seu principiari. Hoc
mods principia sune caula efficiens _ causa Ana-
lis: Nam quando auritaber Facit pocilum, nor
ingredicur consticurionein poculi. Et sectio, qua
Anis Serrae est, non ingredicur constitutionem
Terrae. Serra enim est Perra, licet non secet, relli-
cer non uramur ed ad secandun.
species. LE per contequena recte dividiturs E
tr. 1. Principium in principium causale  non-cau
Sale. Principia non causalia Tolene diei ea, quae
Paulo ance adduxinus. Principia aurem causalis
Iane quacuor illa genera causarum.
Causa quid sic, est difficile desinire, _ divert
diverse dehniuat. Nos ex Soarid Disp. Mer. XII.
dicimuo, Cdusam esse principium infruens esse in ali–
ad. Obi principinos e Zelus, stans esse  antat
differencia
Dividicur cariderii principium in JNYE R.
quodita est causa vel principium, ui ipsum principia–
Super eAt Correlaium Principii, quod est prin-
cipiaium. Ubi Cunenonnullis de incerillos quoqe
Fonseca; qui negane principiacum esse dicendum
correlatum principii. Sed correlatum principie
esse his verbis describendum: Id cujus est princi-
pium. Sed nos non ridemus caulam, curnege.
mus principiacum esse correlacum Principii. A.
ristorelos l. V TT. Cares. docer; quomodo debeane
ese comparaca correlaca, si non habeant nomen.
Nempe derirandum esse à relati nomine tale
nomen, quod complectatur omnia ille, ad quae
relarum referrur, a ita quidem, ue licur relatura
retertur ad iptum, ita iptum referatur ad rela
tum. Quomiodo r. f. ab ala deriratur alatum
a clavo clavarum; à capus capicacum. Jam haec lunt
Correlata ica; ut detur ailiseoOn hocmodo: cla
vue est clavari elavus, es clavarum est clavi clavi-
nm. Trem: Caput est capicati capur,  capitaium
est capiris capiraruim. Unde argumeritamur pro
amen est aliua. Lal  quidem ellem abs. notra senrencia hds modo: Duodetnque voca
Bestir
Sed hic dicat aliguis: Se causa hor moadre
eté definicur. Pater in divinis erie sausa Filii. Sed
Theoloei neeant Patrem esse Filii causan. Proba
ine adcem, quod Parer hocmodo sicFiliicausa
qula si Paier Filiue cenuit ab aeterno era princip
u instvens esse inslium, es ejuis causa. mma
de causa a Svarezio est definitas
Vertum Relp. ob servanda eA vox M
am licet Filins indivinis ht alius a PaErO, non