# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0124 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0124?run=74 # Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32) # Folio 56, page id 786373555:0124 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=124 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000124.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine # Lines: 106 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. L 3 dicur causalin gonere; in intermum de externam a es in alio producere effectum suum, innuotur. Ouo _eeiens dicitur caula externa, curc exiernum de internum cumuneur respectu efectus, d sic dicitue consa inserna, ue supea audirimus, quae in- predicur consticurionem causali; excerna; quae non increditur consticurionem rei, cujus est causa. Pt sic omnis causa efficiens, cciam qua aliasincer- na dicieur, est excerna. Nulla enim ingredi cur consticutionem lui caulari. Ouando au jatu pacto alet lelulicem non puonane: omnem Tandem VI. Andicur causa eficiens in cem hôc loco causa efficions dividicur in incer. B guur. Quales I luis operationibus sunc omneo nam _C exFerNAM, tunc externum de inernum Tumuneur respecto subjecti, ita ut guandam cau– sam efficienem producere suum effectum inco ixte subjecto, in quo est, quandam exira illud subj ectum causam efficientem ese causam externam, 5 quan dam esse internam essllentem. PRTM AM _ S F CU ND A M. Ila est, quae a nullo dependet, ab ipsa aurem omnia reliqua depen- denc, ec calis Tolus DEVS CA. Hac, quae aliam supra se causam aenolcie, à qu’e dependet es diri- reliqua caulx eticieules creaca. Sed hxc disti- culcaris nihil habent. Ereo doctrinam decau- sa efficience tinimus. ATEMIA ab Aritorelelib. LL. P. ca III. a lib. V. Mec. c. II. dehnieur, quod id ex quo aliquid fic, cum insic. Non abA soloro; ue enim est res quaedam, de habet ese absolucum, non dependet a maceria, nec cst caulacum maceria, quia eAt immorcalis, d a milis detinicio habetur id Pol. cap. VIIT. C corpore separaca per se Cublistic. Incerim a ubi Aristorelos dicic: Inyr XEzO rd IxONEVOr E Sn anclexcra eegor, maceriam dico subjectum ex quo aliquo dopus persicirur. Verum dicimus, tas deseripciones convenire mareria, rancum uc est causa compolici in heri. Cum enim aligquid ex materia jam Factum est, non porestid amplius di si ex maceria teri, uc lapidet de lingua lune materia domlis, ac si domus jam existie excructa, dici nima racionalis quodammodo causarum ma- terix est, ue nempe est forma, vel actu causa Formalis. Causa enim formalis est compol.I per unionem cum maceriî, illaque unio PON Porest Beri nili per dependenniam à maceriâ, tanquam d principis pattiro. Lt prxecered de bec essc unio forma cum maceria; jam du. cem implicar concradictionem, unionem in nequic lapides et ligua esse id, ex quo dorhus D cer duo esle sine alcerius unione. Rellqux au- Ac. Ergo afferenda alia est descripcio, quae com pecaemareria non solum in Reri, sed eriam in Fa- Asesse. Talis aurem est, quondo dicimus; ma- reriam esse id, ex quo aliquid sic auc factum est. cum insit. Nocarimus aurem in Textu, sausacum mace riae esecum composuum, cum formam, de ucrumq. num quoad feri, cum quoad factum esse. Primario materia compotici caula clt, sccundorid autem cem Formae omner (une caulaca acerix non tancum quatenus octu sune causx Formales; sed etiam ut sunc res quxdam, vel vei conside. tancur secundum e_c Cuum ablolueu. Farutm enim omnium (exceptâ anima rationali) esse de pendec d materia in hieri, esse d opcrari. Vnde quondo per morcem brutorum vel plancarum se. paraneur illa Formae a lud maceria; Aarim pe- revnE; Dec permanete auc lublictere ataplius Forme. Dc causaco primario, quod est com- E poRunt. poticum, res non elt ditticilis. De caulaco se- cundario; quod dsimus esse Formam, adhiben. da est quadam distinctio. Consideracue forms biEoriom. 1. secundum esse absolurum, sea uc est res aliqua. 2. ut est causa formalae. Haec dictin etio pa: et Ceispo. V. B. Guaoonono vi. anima racionalis est ejus Forma, de non rancin Ouia sibi velic illa trica ee nocillimalocu. eio: formam educi e pocencia materiae, ja nOM. dicam. Sed dabitur capice sequenri occatio tiave rem explicandi. De rausalitace maieria vero et aliquiddicendum. Causalicas maceriae compatatione ra com Polici, cum Fortix in fieri est passio. Ouem. admodum enim causglicas caula etsiciencio ectactio, ita, causalitas maceria, e quidem qua- 1. de Ger. es corr. cexc. 55. aicPhiloTophus: n’an n van raduluor. Maceria, quacenus maceria est; Passiva est. Caulalicarem maceriae compararae cum coii- pero, Cum forma intacto esse, Fiancilous Sui: rex Itatuie else unionem ejus cum forma. uod quancum ad compontum tacis liquere viderut. Per hoc esu, quoo inter maceriam et Formanni Quaneune eAt res quadam, vel non lolum tunc obcince esse ium absolurum, sed est eriam actu causa Formalis: informas enim corpus humanusi, S F cetus est materia sire actu caula, eA passio: Unde illa inormatione hominem tanquam eauTa FOE. malis consticuit. Sed quando jam per morroim a corpore est separata, cunc haber quidem esse cuum absolutum. sed non est coula Formalis, quid non amplius homini dat esse, sed per Pe, reparata a materia, subsictic. Quando ixitur HutC dicimus, caulacum maceria sccundarium elie iptam formam, quancum ad animam txi. onalem, non incellisendum est de esse ejus ab. unio intercedic, compolicum eAt e lubtittie.