# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0127
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0127?run=74
# Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Folio 57, page id 786373555:0127
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
# Lines: 114 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ouantum vero ad forman non immerico dubi A Verlaciir autem Geometria in materia intellioi-
catur. Itam ec inter corpus de animam intelli-
genrem, dum ex iis canquam ex materiâ d FOr-
ma homo conttac, unio incercedie, aeque acque
alias incer maceriam e formam; nequetamen
maceria est causa animae rationalis. Si autem
caulalieas maceriae respectu Formae eset unio, ne-
esse ester, animae rationalis quoque causam esse
mateciam; cum quod exercer relrectu alicujus
causalirarem, id ejus causa dieatur.
Heleimus aucem jam nos alicer explicare
canlalicarem maceriae respectu Formae in Facto
esse, quem quod, quando Forma per pallionem
maceria eBe sium acquilirit, Cc dexendontia ejus-
demin esse a maceria secundum poceniam ejus pas-
fivum. Duae dependencia Formae Ju esle suo aman
ceria inde Pacis siperque elucescie quod forma in
esse suo ita addicta quati altira lemateriae, ut
id non nisi in ea cueri queae; secus quam cum a-
nima racionali comparacum est. Hec enimli.
bili. E. materia intelligibilis son est aliqua Cub-
Aantia, de per consequeris non est materia prima.
Dicimus aucemnorcum Alexanero AphrO-
diCxo, maceriam intelligibilem esse magnicudinem,
quae eAvellinca, vel superticies, vel criva dimen.
hoTencorpus.
Dicitur vero quanticas maieriai per arialon
eiam ee comparationem cum maceriâ PhyliCa,
B quae sensibilis est. Sicur enim mareria prima per
se nullam habet Formam, capax tamen est omni-
um formarum phrlicarum: sic quantitas vel
masnicudo de se nullam habet sguram, sienim
magnitudoper se conlideratur, nullam habec A-
guram, apta camen eAquibuslibet Acuris recipi-
endis. Maner erso hoc, quod diciiurmateria
lecundum analogiam. Incellioibilis aucem dici-
cur, quia uc quaneieas in machemacicis contide-
ratur, cancum consideracurin incellectu, nec ca-
dic sub seusum, quia abstracta est a qualicaribus
cer e ipsa in corpore domicilium habeat, non C senlbilibus. Sunc quidem omnes figurae in ma-
tamen itaejus indigees ut separaca non possicsub.
sctere.
Sequunieur nune distinctiones leu divisiones
maceria. Fc quidem primum dividimuseat in
SENSIBLCEM _ INTELLISIBILEM.
Ouid sic maceria sensibilis, arictoceles non de
Finivie, nec quid sc macerta incellisibilis accu
race deserip(C. IW VII. Metaph. rext. 35. dicic: Ma-
teria sensibilis est, ut as es lienum, es quasunque
Eeria sensibili, _ reips a sunt conjunca cum qua-
litatibus sensibilibus, sicuc nulla datur superfi-
cies, nullaque crina dimento, nilia corporena-
tueali, quod sensibilibus qualicacibus est aste-
ctum. Trem, nullus dacur criangulus nisi in cor-
Pore quodam, v. 8. lisno, lapide, Rc. Veramen
consideratur maceria ec sigura a machematico;
consideratur sine qualitaribus senlibilibus, néc
consideratur, an id, in quo est trinangulus, CiFali-
mobilis materia. E. X quibuo rerbis colliximus, Ari- D quid molle, durum, Ponorum, ecc. Ec cerre quxe
Roceli materiam sensibilem elle corporanacuralia.
is enim de lignum, qua exempli loco, adducle
tunt corpora nacuralia. Ec insuper pocestid col-
disi exiis rerbis, quae addic: Et quaecunque mobilis
materia. Jam aucem mobilicas est affectio corpo-
rum nacuralium. Dicune nonnulli, maceriam
Sentibilem esse iplam primam materiam; uE sen-
Sibus accidenralibus est induta, quae explicario
non viderur esse aliena ab Aristorelé.
de quancicate considerar Machemacieus, plave
abstrahuncur a maceria sensibilis vecrequiricur,
ut in consideracionem illa simul veniat.
Secundo materia dividitur in maceriamF. X
QVa IN OV A, _ CTRCA OYAM. Maceria
E Bra praecipue huc percinet, de est illa, quam
delairiums.
Diridi aueem haec rursum solet in materia
am permanenem d cranseuntem: Videmus enii.
Materia incellisibilis autemt quid sic, C quarido aliquid ex aliquo fc, tanquam ex mate-
ria, illod ex quo aliguid Ac, incerdum permanei
re. Uc quando ex arcento conticitur poculum,
manet illud, nec AE ex aisCHEO non argentu.
Incerdum autem illud, ex quo aliquid Er; EranS-
mutatue, nec recia et Suaen esenriam. Orremo-
do tic ex carnevermis, cum in generationever
mis, BaFO, ex qua geveratur, Bon maneat. Sic eri
am ex vins ticacecum, ex semine homo, de secuu-
dum communiorem concenriam, ex Elementis
dicitur maceria permunens; porrerius a. iransiens.
Maceria in qna dicirurid, quod formain-
Formatur. Porelt aucem aliquidesse materia ex
qua respectu rociur commpolici, in qua respectu
tormae coimpolici. Dei c. 8. corpus animalis ect man
teria ex qua, respectu rocius composiri, cum animat
excorpore ee anima sensirira constet. FA ersamm
mulla versaveur, ve Axichmerica, Gcomerria, eC. Ullut ratione ejusdem maceriam ese, d en qua d
ConrenitintEr AUTOTeS. ThomISpars. +. quaest.
85. Putac ese materiam primam, ut substat qua
tat. Sed haec lencencia advertarur Arittoreli. Ari-
Hoceses enim in eit. text. 35. l. VII. Mec. ITaAa-
Bec: Maceria incellieibilis est, quae in sensibilibus in-
est, non vesensibilia sunt urpore ipsa Mathemalica,
Materia isicur incellisibilis consderatur à Ma-
hematico, v. 3. a Geometra. Hic ab ArahIEsu
am contiderationem a materiâ sensibili, led non
aburahit suam considerationem a maceria intel. Lcorpus mixcum. Ubi jam priusillud sobtingic
lisibili: quod in contesso eh pnd omnes. Jam A
Maceria incellisibilis essee ipsa maceria prima,
qua est substanria, sequeretur, Geometram con-
Hactare maceriam primam; ee sic lubstantiam
qui hioc advortatur Aristoreli, qui X LL. Met.
rext. 49. dicit: astroloxia substanciam sensibilem,
sed perpecuam (nempe calettem) concemplatur;
cxiera aurem scieniiae marhemarica in substantia maceria in qua respectu forma. Imo putamus,
ea ga