# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0152 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786373555:0152?run=74 # Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32) # Folio 70, page id 786373555:0152 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555&page=152 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000152.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine # Lines: 113 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. eibi tamen notamus hoc, nempe quando ADicO (L.) ejusdem generis, quia quatenus plures dicimus, causam per accidens non esse veram cau- diverlorum genrerurm causae in cundem numero sam; loquimue de caus à per accidens ex parre effe- cus, quatenus est causa per accidens. Caula enim per accidens ex parce cansa est vera causa, UEV. 8. quando dico: JCcus medetur, cune revera JCcus medeturde est causa veramedelae, licet ex parre. causae dicacur caula peraccidens. Ego ergohoe volo, quod causa per accidens ex parte effectus non sit vera causa. Sed addo hoc: qu’arenus est causa effectum inclunne, uc cum à fabro exargenio po. culum consicitur, faber _ argentum non dicun. cur causie parciales. Dico (2.) ad eundem numero effectum. am s deee vel plures caulae numero di- Pinctas res producune, ue cum plures Protessoris dictantis rerba calamo excipimne, parriales cau Lae non lunc. Alia enim cst Ccriptura, quam hic, a. lia, quam ille efcit. DicO (3.) effectus pars. Ouia per accidens. Causa enim per accidens ex parte B nulli causorum parcialium torus eftectus, (ed cui- effectus, in quancum est caula per accidens, non eA rera caula; ur aurem est vera caula, eatenns est causa perle. Polui supra exemplum, et dixi, quod is, qui stancem a terso, quem Atareibine- seie veluerat, quando revera rulverat, hacrari- onchteausa per se, et non pet accidens, ratione nempe inAurus. Incerim ratione intentionisne o non videt, quod sit caula per accidens. Si ita. que res probe consideratur d distinouitur, no- vis tancum pars debetur. Nico (4.) omnes partes effectus, quae caulis parcialibus respondone, sanc e jusdem racionis. Ita c. 8. cum duo vel plures equi trahune currum, utrique vel cuilibet pars illius actus trahendi accepta FerEUT, generi aurem vel nulli eorus actus, luneque illx partes ejuecemra- tionis. Ouod quidem evidenrissimum videtur in lumine a duabus facibus producto. Onan- do. enim altera extinguieur, pass illius luminis Ara sencentia appares veristima. Imo Patet ex su- C manet, illa scilicet; quae ardenei respondet; alte. Pra dictis, dari causam per accidens, quae nullaraiio. ne sit vera causa, nec ratione instuxus, necrarione intentionis, ue paulo ante adductum exemptum, de Patre micente filium Lipham, ostendic. Ec in cali causi non opus est addere quaremis est cau- sa per accidens, sed simpliciter dicitur, quod ta- lis causa per accidensnon sic vera cauta. Propcerea autem olim Virilleresarit cau- fam per accidens ex porre effectus, quia putavies rapars, quae ab excincta, ancequam extinguere. tur, efficiebacur, peris. Fuistimamus eriam, u. eramque rel quamlibet per se, illum iplum, aue salrem alium ejusdem speciei eRectum, cujus ratione dicuneur caulae parciales, producere posse. Ouod exinde lucidum Ac, quod ( duo equi erahane currum non ita per se magnum e grarem, nec valde onultum, unue eorum ipsi Frahendo Custiciens elt. Quod si aurem eurrus e tunc quoquo nesari. Deum esse eausam peccati D perse gearis lic, ds onultus admodum, uc unus e- Der accidena. Dispucacum olimfuit multum incer mulios, an Deus sit causa peccari per accidens ? Fe inceorum cractatum D. Resteri W itteberoxe edicum; ridemus de hac materia, qui attirmari vam Racuir. F90 aucem hane dispuracionem non facio meam, nec quicquam usceriushâc in re determino. Sutticit isitexin TeTMINOS ex- Blicae. Ouarco, sequieur nunc alia dirihio coula quus eum trahere nequeat, porest tamen IB Era here currum exisnum es levem, nec Fantopere orustum. Actus durem crahendi verumque cur- rum, sune ejusdem racionis vel speciei. Eline caulx parciali ica llinctius ura oppolica cau la rocalis est; quae non concuerie cum alia ejusdem ge- neris ad eundem numero effectum; aut si concurrits eadem ratio in illo verique vel sinculis non respondet. Ona jam ratione nulla eorum, quae estencialicee neMmpEIA TOZALEM SE P AITTALEM. Tocalem F. inter se subOrdinaca CunE, Parrialis dici poceR, sed alias vocane solicariam; Parrialem, sociam. Nocanda vero hic quaedam lune imprimis de eaue partiali. Caula partialis lumitur bita- riam: P. Latiiis peo ea, quae cum alià aut pluribus aliis ejusdem generis concurrit ad eundem numero essectum. FIde ratione etiara causeu elsencialiter subordinata possune dici caula parziales, ut S0l d homo, quatenus de seneentiz AriHtocolis II. Phos. cext. 26. generant hominem; oculus icem _ species vilibilis in elicienda risione: Siverum es, speciem esse veram caulam effciencem visio nis. Parciali caulae hôcmodo ACCCpEX OpPOSTa rocalis causa eA, quae cum nulla alia ejusdem generis ad eundem numero effectum concurric, uE Deusin. creando mundo. Chrictus aquam mutando in vin num. 2. Sumitur causa parrialis strictius _ est, quae cum alia vel pluribus aliis ejusdem goneris con- currie ad eundem numero espectum ita ut effectus veraque vel quaelibec ett cocalis. Oainci C. ausa ect rel ME DL AZ A, vet LM- MF D IatE A. FF SextO vel RLMOT AVCI PROXLMA. Fadem omnino videtur elle dirisio causae in remocam e proximam, ee in mediatam de imme aiacams quod prorsus idem esse rideatur causa remoca e mediata, item proxima ee immediata. Proximaquidem L. immediaca CAt, incer quam (s effectum nulla alia ejusdem generis intercedit. Re mocavero (. mediara eM, incer quam es effectum. intercedit causa alia ejusdem generis. Conrenie. haec dirisio non uni tantu, causarum severi. Hlabere enim eam locum in caura materiali, vel inde paret. quod sllogilmi maceria proxima Cune propoliciones, remora termini. Ouarenus durem caulx effsicrenti accommo- pars ejus dem racionis urrivis vel cuilibet respondeas. dacur, sic distinsuicur, eRicieris in modiacam me- Matr