# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/786383453:0058
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/786383453:0058?run=74
# Title: M. Jacobi Thomasii, Orator. Prof. Publ. Philosophia Practica continuis Tabellis in usum privatum comprehensa (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Folio - , page id 786383453:0058
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786383453&page=58
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786383453/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
# Lines: 92 recognised, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

DePrudencia e excerisrircuribusncelle cnalib
I. Convenientia cum cateris vireuribus intelle Etualibus. C onvenit aurem definitione reneral q
hxc: Vireus incellectualis est habicus mentis, quo illa affirman do velne saao vucuti
enunciat.
II. Disorimen a careris vircuribus Intellecictatibus. Id quo d incellisicur DArEIM E VIIEULEI LNLSI
lectualium.
Divisione. Vireuces Intellectuales Tune grinqre.
I. Intelligentia Wisc,
2. Sapiencia, Eapim
3. Sciontia, irnicens
BinIncet
4. Prudentia, vegmoce,
(5. ars, rexrm
quae
lectu
STheorerico)
Llaccto
e ve
TRCUE
circa
prima principia complexa.
conceplabile nobilistimur.
quod est DEuS, e res diriiix.
minusnobile, quod
TANERES CFOAER.
asibile nobilissimum, grod
eABonum morale.
minus nobile, quod est
Bonum artificiale.
Ronuns Mocale et Aceiticia  praeter ea, quae Fab, I1I dicta sunc, eeiam disferune lis modis:
seciali nomine efectio scuroinors Ze ipsum Bonum sor
areisiciatis Eactio vocatur Luat Eoxur actio seu  eai Zs
2. Bonum Morale est bonum hominis simplicicer, es ex eo simpliciter appellancur viri boni. Arrificiale ve-
6
ro est bonum hominis Escundum quid, neque ex eo appellaneur viribonin sed v. 8. boni Musici, bonit P oeta, 20
boni Khecores, boni Crammarici, boni fabri, 8c.
3. Bono Morali aburi non postumus; arrificiali possumus.
4. Bonum Morale ambieu suo ipsum hominis tinem utrimum accingie; Artificiale non areinoie.
Definicionibus specialibus Ariltorelicis: L. INTPLL EOFMFTA est habicus PrincipiOru. 2.
SA PLENFIResCciencia rerum honoratissimarum. 3. SCTFNFL A (latius pauld accC. 2
Pca) ecthabicus demonstracirus. 4. P RuDEN EFa eChabicus cum reraraciono actirus
circa eai quae hominis simplisicer, bona e maso lni lea vero sunthones cri.  e X Ex pectad, si
perient
eritoru memo
ia,
ia c
eRtrabicus cum reraracione effectiruo. ilium nim. ris qjum Experti sumus. Hobb. mit. d Corp. P.1. C. 1
30.
III. Discrimen a solerriasen CHMLIN E. (CExCe rocacur daiorus, e eA pocentia quaedam (nacu-
ralis) eaiqrae ad tinem propolicum Faciune, asendi a consegrendi.) Disterunc aurem:
P1. Prudencia estin prima specie Oualitaris: devorns in secunda.
2. Prudentia es decerminara ad bonum;nec prudens ese. Porest, qui non sie rie benus, (imo
prudentia rigorose in Ratu ablolure pertecto accepta omnes vircures moxales 350
connectic, ve, unam qui haber, omnes habeat;) aurorus aurem est indeterminata, Ca
diegre eciam in homses improbos.
13. Prudesria non porest esse absque devornrm: derioris aurem porest esse ab sqre prudencia, qrando
Seil. exiE in xanverias, (EU verCuTIAM.
IV. Distinetio in modos considerandi. Pocecenim Prudentia bisariam considerari, in respectu scil. 40
r. nd scipsum, qracenus scil. peream homo sibi ipse contulie; vocaturgrePru-
hominis reis
denria simpliciter 2b (qve apposito.
C2. ad alios homines in societare civili; quibus una secum prospicir: de cum vo-
cacur cum sppolico Prudencia Politica.
. Utrealixer idem est vircus generarim accepta cum fuseitia uni versali; Beariendo hominis enjusqe en bearitudine 45.
eorius civicaris; vireus boni Nauta, quae se ipsum, e rectores cateros servar: sic realiter idem est Pru-
dentie quâ homo sibiibsi, e qua roci civitati recte providet. Modustancum conliderandi ost diversus.
2. Si finem uleimum familiae scatuinus eundem cum fine altimo totius civita is, prudencia quoque Occonomica (qui
Pacersamidiis doinui recte consclicdidem est cum Prudentia volitica; si diversum, diversa.
V. Divisso Prudeniae Politica seu Crorlis in partes.
Puna vocatuI derroutorun d rouo dermn legislatoria, quia rertatur circ à unirersalia lexi
Orarume
bas ad rotius ciricaris salurem comprehendenda.
alteravocatur corins nomine ronernun, versatur que cirea singularia
SFarura deliberanda Punde Cubdiridi-) pracittum, Consulcatoriam, Peu Senatoriams
Erraererica judicanda S cur hxc parSIn  dmasimno sadicaroriam, seu fudiciariam. 55.
VI. Cognaca. Tlabirus Policiex Prudencix Cognati ab Aristorele tres explicantur:
1. Fobonam Bona Consulcatio, quae h. L. est, quâ media lesicima ad honectum ipsus prudencie f.
nem Faciencia jucta celeritare inveniuneur.
2. Zurerrs, Saracitas, Teu Perspicacitas, quX h. I. es, qua recce incellisuntur ea, qua ab aliis
prudencibus lancica TuNE.
3. erciun (al. Porranorem sentencia, 9uX h. l. eA, quâ recte judicar vir xgricacis amans lea, in qui
buslex ob universaliratem deficit. )
VII. Opposeum, Vex liia Seu callidicaS. rareria, qrae detiniri poreAHabitus cum corrupra rario.
ne actirus circa en quae hominilimpliciter bona vel mala Punt.
EVersutia peudentiae opponisur concrarie. Privacire illi smprudentian lices opponus.
YVIE.
Vircures
morales
airigutur
a Pruden-
Eta CujuS
voceneut