# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/789395444:0064
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/789395444:0064?run=74
# Title: [Renati Des Cartes Principiorum Philosophiae Pars I, & II, More Geometrico demonstratae] Renati Des Cartes Principiorum Philosophiæ Pars I, & II, More Geometrico demonstratæ (shelfmark Leibn. Marg. 31)
# Folio 42, page id 789395444:0064
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=789395444&page=64
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/789395444/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
# Lines: 44 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

est vi opus esse
tndam moto
eun
u
Qqvid
cum con
42
RIAAOSLTA PTITLOSOPMTH _C
FTac Definitione utitur Carcesius ad motum localem explican-
dum, quae ut recte intellicatur, considerandum venit
20. Quod per partem materiae intellieit, id omne, quod simul trans-
fertur, et si rursus id ipsum constare possit ex multis partibus.
2. Quod ad vitandam confusionem in hac definitione loquitur
tantum de eo, quod perpetuo est in re mobili, scilicet transtatione,
ne confundatur, ut passim ab aliis factum est, cum vi vel actio-
ne, quae transfert: uam vim vel actionem vulgo putant tantum
ad motum requiri; non vero ad quietem, in quo plane decipiuntur.
Nam, ut per se notum, eadem vis requiritur, ut alicui corpori
guiescenti certi eradus motus simul imprimantur, quae requiritur, ut
rursus eidem corpori certi isti eradus motus simul adimantur, adeo
que plane quiescat. Dun etiam experientia probatur; nam fere
aequali vintimur; ad navicium in aqu’astagnante quie scens impellen-
dum, quam ad idem; cum movetur. subito retinendum; es certe
plane eadem esset, nisi ab aqua ab eo sublevata gravitate, es lento
re in retinendo adjuv aremur.
3
Ouod ait, transtationem fieri ex vicinia corporum contiguorum
in viciniam aliorum: Non vero ex uno loco in alium. Nam locus (ut
ipse explicuit Art. 23. Part. 2.) non est aliquidinre, sedtantum
pendet a nostra coritatione; adeo ut idem corpus possit dici locum simul
mutare ex non mutare: non vero d vicinia corporis conticui simul
transferri ex non transferri: una enim tantum corpora eodem tem-
poris momento eidem mobili contigua esse possunt.
a. Quod non ait absolure transtationem fieri ex viciniâ corpo-
rum conticuorum, sed eorum duntaxat, quae tanquam quiescentia spe.
etantur: nam ut transferatur corpus A a cor-
pore B guiescente, eadem vis ex actio requi-
ritur ex una parte, quae ex altera; quod cla-
re apparet exemplo scaphae, lutosive arena, quae in fundo aquae sunt;
adhaerentis; haec enim ut propellatur, aequalis necessario vis tam fun-
do, quam scaphae impincenda erit. Quapropter vis, qua corpora mo-
veri debent, aeque corpori moti, atque quiescenti, impenditur. Pran-
satio vero est reciproca; nam si scapha separetur ab arenâ, arena
etiam