# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/798280190:0015
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/798280190:0015?run=74
# Title: [Iusti Christoph. Böhmer Polit. Et Eloqu. Prof. Programma Disputationibus XII Pufendorfianis Ab Io. Christoph. Leonhard Gera-Varisco Respondente In Iis Perpetuo Publice Instituendis Praemissum] Ivsti Christoph. Böhmer Polit. Et Eloqv. Prof. Programma Dispvtationibvs XII Pvfendorfianis Ab Io. Christoph. Leonhard Gera-Varisco Respondente In Iis Perpetvo Pvblice Institvendis Praemissvm (shelfmarks Leibn. Marg. 41, Stück 3; ZEN Leibn. Marg. 41)
# Folio - , page id 798280190:0015
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=798280190&page=15
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798280190/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

eam duriorem et reprehenstonibus obnoxiam emendarunt, et quod iuri natura
negant, saltem philosopho morali aut theologo naturali tribuunt, curam sci
licet internorum. Sed quum in internis quoque ius et oblicationem, peccataque
in Deum, et rectas actiones natura constitui; nemo negare possit; ubi quaeso ira-
Etabuntur haec naturalis vrique iuris institiae que capita. nisi in scientia iuris na-
ruralis: nisi quis aliam quandam universalem iuris prudentiam confineat, quae
insnaturale respectu non hominis tantum, sed et Dei comprehendat, quod inane
fore et superstnum nemonon videt. Ouinporius in scientiaiuris a divina institia
tanquam fonte humanam vt plena sit, derinari convenit. N io cerre iusti
non minus, quam veri acboni etiam ad Deum vertinet, immo ad Deum macis,
tanquam meusuram ceterorum, communesque regula viique in scientiam sa-
dant, et in iurisprudentia uniuersali eradi debent, cuius praeceptis etiam
theolocia naturalis vietur. Teagne ins naturale prater rem coarchantibus
ad sentiri non possumus, quamquam is lapsus periculum non habeat, modo inter-
nam provitatem (altem alteri philosophiae parri sernes, nec plane revelatis praece-
peis transcr ibas
utenus de fine et obiecto; nunc superest, vt de caussa efticiente
iuris naturae non bene ab auctore constituta dicam; hanc enim ille non in rerum
natura, rectaque secundum hanc rationis praecepris, a divinamente emananti-
bus, sed (quod mirum et concradictioni obnoxium videbitur) in superioris de-
creto quaerit. Nempe lib. 1. Cap. 1. 5. 1. Ofticium definitur actio hominis,
proratione obligationis ad praeseriptum lecum rice accemperaca. Fit
mox Cap. 2. 5. 2. L. Cx desinitur decretum, quo superior sibi subiectum.
obligac, ve ad istius praeleriptum actiones suas componat. Ones ad.
miltimus, nemo sponte officium facier: immo nullum erit officium, ubi nullus
est superior, qui necessicalem imponat; neque erunt officia inter eos, qui superiorem
non habent. Et quum auctori officium et actus a insticia praescripins aeque late
pateant, quia toca ejus iurisprudentia naturalis in offieii doctrina continetur:
consequens erit, omne ius a superiore decerni. Ona paradoxa ab PTobbio poris-
simum prodica; qui in stain quem vocat nacurali, id est, superioris ex-
forre, omnem iusticiam oblieantem collere visus est (etst ipse variet) miror a
quoguam adptari potuisse. Freone contra insticiam non faciet summa po-
restate praeditus, qui ryrannice in suos grassabitur, qui subditos prolibidine spo-
liabit, affticet, pertormenta necabit; quibellum alterisine caussa inferet? TTine
etiam nullum ius gentium voluntarium quidam viri docti ab auctore nosero
persuast admictunt, ob eam inter alias rationem, quod pactis muinis ius essi-
cere centes non possine, quis scilicet à nullo superiore valida reddatur oblica-
vio. Duo argumento nimium efficient, uc scilicet nec consensu et pactis homines
supe-