# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/816856680:0244
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/816856680:0244?run=74
# Title: [Andreae Adami Hochstetteri Collegium Pufendorfianum, Super Libris Duobus De Officio Hominis Et Civis, Anno MDCC. In Academia Tubingensi XII. Exercitationibus Institutum] Andreæ Adami Hochstetteri Collegium Pufendorfianum, Svper Libris Duobus De Officio Hominis Et Civis, Anno MDCC. In Academia Tubingensi XII. Exercitationibus Institutum (shelfmark Leibn. Marg. 79)
# Folio 234, page id 816856680:0244
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=816856680&page=244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
# Lines: 77 recognised, mean confidence 0.74
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

d
34. I
ee
ut Cicero ait, nihiil atcinee dicere, cum eam nulla rarione le
Mc postimus.
2) Zenecav. de J. (5s 7. pa5. 571. Lognitur Andtor inprimis de necessi
tate, qnam vocant incolumitatis, seu ubi Leoum observationem co
mitaturum esset malum humanam destruens naturam; aut communt
biminum constantia maju. Onae tamen semper ce dit necessitati bo-
nestatis. Sic non licebit fornicari, ut vitam serves; qnia fornicari
per se turpe est. Licebit tamen aliquid vitae conservandae caussa su-
scipere, quod Lexe alias positiva interdictum est: ut exemplo Da-
vidis, panes propositionum comedentis, manisestum est. Communis
necessitas est illa quae passim occurrit, panperum: oravis est, quam
incurrunt, qui non habent necessoria ad suum ei suorum statum es
conditionem: gravissima seu extrema est, quam quis patitur. cum pro-
babili mortis periculo, uti definit Bonacina in Theol. Moral. Tom. II.
trait. 2. disp. 3. P. 162. Dantur etiam casus, quibus res alterius per-
derecitra injuriam licet. Primum, si nrocat necestas talic, quae in
prima dominii institutione censetur excepto: ut, si gnis tertiioiadium.
quo usuru sit furiosus, in omnem projiciat; deinceps, debitum ali-
quod procedens ex inagnalitate, nimirum ut res perdita imputetur
in illud debitum, quasi percepta, alioqui Jus non esset. Tertio, meri-
tum aliquod malum, cni poena talis par sit, ant cujus mensuram pae-
na non excedato
XV.
De Lesibus quidem humanis dubio carere videtur, in
bus huma.s regulariter a necessitate exceptionem fieri; ut Legistator
nis excc. non peaelumatur subjectum adigere ad eam Legis obserratio-
nem voluisse, quae iplius incolumitatem colleret. (2) Nisi vel
ipse Legislacor alirer dispoliierit vel natura negocii aliud lua-
deac. (6)
AnnoceM.
1a5 in legi-
Dta:
Ca) C. lhomas. Iattiprit.14
() v. C. Bellum ibid.
L
an in divi.
ve
Circa Leges vero dirinas major elle ditticultas videturs
neC Le MctiOInteF Nacurales _E POSITiraS. (2) FXCu
Labic tamem in policiris necellicas, si malicia hominum prin-
Cip4
ant
dic
e
cab. 1
qne
MC
Mav
afi Pheni
sendiost
1L
a
t
eni
31
A1
.quo m
M
1
1
esuI
1e
ant
(ni
e
13
M1
Or
(HI
pmoq la
ant
Bide;
bsten
21)