# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0045
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0045?run=74
# Title: Nicolai Mercatoris Holsati, è Soc. Reg. Institutionum Astronomicarum Libri Duo, De Motu Astrorum Communi & Proprio, Secundum Hypotheses Veterum & Recentiorum præcipuas; Deqve Hypotheseon ex observatis constructione (shelfmark Leibn. Marg. 63)
# Folio 23, page id 820424455:0045
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=820424455&page=45
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/820424455/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
# Lines: 40 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

C aP. 2.
CASTRONOMTA.
Ciriracis consuetudine vel Astronomorum placito; ab orru
meridie, occasu, medis nocte rarie arcessendo. Babylonii
diem auspicabantur ab orru (quod ee Norimbergenses hodie
sequuncur; Tudxi _ Achenienses ab occasu (quod idem Irali.
Auttriaci, Bohemi, Silehi nunc quoque Faciunt;) Aigrecii
e Romani olim a media nocte (quod eriamnum apud Ger-
manos, Callos, aliaque Furopx senres obtinet;) AAiO-
nomi plerique à meridie, ut Prolemans, Alphonsini, Trehae
Brahe; Copernicus vero Fripparchum sequutus, a media
nocte.
tiora alia est inaequalis, alia aegnalis. Inaequalis hora est
pars duodecima dici artiticialis, _ pars icidem duodecima
noctis. Dicitur alias temporaria, quod diversis anni rem-
Poribus rarix sic quanticaris, prour dies arrificiales alis aliis
lune longiores: Sic hora diurna aectira longior est hyberna.
Dicitur quoque hora eadem Planetaria, quod singulis diei
horis Planeram quendam ex serrem praeticere ulitarum (IC.
Ita V. gr. diei Solis hora remporaria ab orru prima Soli eri-
buicur, alcera Veneri, certia Mercurio, aique inde cxetera
ordine Lunae, Sacurno, Tori, Marri: unde AE, uc diei
sequemris hora ab orru prima Lunae conringat, ac proinde
ilti hebdomadis diei nomen de suo imponae; quod idem in
sequentibus ad septimana finem ulque continuarur. HOra-
rum inxqualium ulus erar apud Judaeos, CGrXCOS, ROMANOS;
quas clepiydris meciebantur.
Ilora aequalis est pars vigelima quarta diei naturalis vel
Altronomici. Tales hodie in utu sunc per universum fere
cerrarum orbem. Ijora una conrines 60 Minura prima, et
Minucum unum primum 60 secunda, _ (IC POrTO.
Mensis alius est solaris, alius Lnnaris.
Mensis Solaris elt vel Astronomicus, quo scilicet Sol unum
Eelipriex signum conficit; vel Civilis, diebus constans 30
quandoque, alias 3E, nonnunquam 28 vel 29, proinsti-
ruco Ciritaris cuju sque vel genris.
Mensis Lunaris est similicer vel Astronomicus, vel Civilis
Altronomicus mensis Lunaris est rel periedieus, quo
a 
scilicet