# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0109
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0109?run=74
# Title: Nicolai Mercatoris Holsati, è Soc. Reg. Institutionum Astronomicarum Libri Duo, De Motu Astrorum Communi & Proprio, Secundum Hypotheses Veterum & Recentiorum præcipuas; Deqve Hypotheseon ex observatis constructione (shelfmark Leibn. Marg. 63)
# Folio 87, page id 820424455:0109
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=820424455&page=109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/820424455/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Sect. 2.
ASTRONOMTA.
Fulget, sed majori vel minori sui disci parre, pront plus vel
minus hemisphaerii illuminari incidir in oculos noltros; acque
hinc oriuncur variae illae phales Lurae Falcara, bilectae, utrin-
que sibbx, ex plenx, gnemadmodum in Schemate XXZII.
videre est, ubi Luna a conjunctione orbem suum percurrens,
talis succedenter apparet, qualis heic per circuli parres, albas
relictas exhribetur. Causa vero iltarum phalcon ex Sche-
MaTE ZZZIII. quadanrenus intelligi porest, dum circum-
eunce Terram Lunâ, Sol quidem iplius dimidium continen-
cer illuminat, sed ejusce dimicii nunc amplins, nuNC MInUS,
nunc nihil nobis obverritur. Pametli semicirculi ad cerram,
oculumre conversi concipiendi sunt, quali semiolobi, e cur-
vatura, quae in plano reprelentari non porelt, imaginarione
lupplenda est. Pria hic pocistimum obserranda veniunt.
Primo, idem Lunx hemisphaerium semper oculis nostris
obverri, quod arguunt maculx Lunares, quae caedem semper
conspiciuntur. Enimvero (i alix Tubinde arque alix slobi
Lunaris partes nobis objicerentur; alias quoque ex aliis ma-
culas apparere necessum Forer. Itaque cum objiciune non-
nulli hoc cum moru Lura in Eipicrclo nullo modo contistere
Posse, dum enim in Schemare XX X. cenerum F. picreli ab A
per b, c, d, perrenit ad E, CI ipse quidem Epicrclus motu
proprio circa cenerum luum privaretur, e Luna ipli infixa
Forec ini; abriperetur haec lane una cum Ppierelo usque in n,
ex parres cam Epiereli quam Lunae, quae in A FerEX P CranE
obrersae vel averlae; exdem quoque in L obverterentur vel
aVerTCrentuE. AC Siseciam Fpierclus interim revolvi inrelli-
satur cum infixo corpore Lunx ab n per 12 adO, cum lane
DarS L AnX, quae in n erac averta ab oculo in P constiruto,
eadem in O erit obverta. Sc vicissim. Sed facilis est respon.
lio; concipiendum scilicet esse morum corporis Lunxe circa
lui centrum, ut quancum a mocu Epieveli averritur, cantum
a PrOPriO COnVertaTuT.
Alcerum est, quod Luna a conjunctione primum apparet
renuillima Falce, aliquando uno die, aliquando alrero, ali-
quando etiam terrio demum die; quod idem de occultatione
an