# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0111 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0111?run=74 # Title: Nicolai Mercatoris Holsati, è Soc. Reg. Institutionum Astronomicarum Libri Duo, De Motu Astrorum Communi & Proprio, Secundum Hypotheses Veterum & Recentiorum præcipuas; Deqve Hypotheseon ex observatis constructione (shelfmark Leibn. Marg. 63) # Folio 89, page id 820424455:0111 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=820424455&page=111 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/820424455/jpgs/default/00000111.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine # Lines: 39 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. dect. 20 ASTRONOMIA. anre conjunctionem dicendum est. Cujus reitres caulx enu- merari possune. Prima est cardicas vel celeritas monus lunx; ecenim cum parte Fpiercli perisea cendie Lunae corpus in conlequentia aeque adeo in eandem parrem cum iplo centro Exiereli, unde mocus ejus incenditur: Concrarium evenit quando Luna in parie Epicyeli axoge a tendens contra ligno- rum seriem derrahic morui, quo centrum Lpiereli continuo persir in consequentia. Quo aurem celerius movetur Luna- eo cirius a Sole dioressa cornua sua ostendit. Altera caula elt policus Lunx in Cienis longarum vel brevium ascentio- num descensionumre. Ouando enim versatur Luna nova in lienis longarum descensionur, nitirum W; au, dC, V, S, I cum eradus Felipricae inrer Sole de Lunam intercederires diururniorem in occuimbendo moram erahune, Faciunrque ut Lura diurius post Solis occasum maneae supra Horizoncem, adeoque cirius a conjunctione crepusculum CFuBIAE, UEcON spiciatur. Similicer Luna vecus in signis lonsarum ascenlio- num, eo, Si, ne, m, F consticura, macurius anre Solem exOritur, _ sic etiam conjunetioni vicina conspicicur nihilo. minus. Conrrarium evenir Lunae norr in sionis brevium descensionum, _ veceri in lienis brerium ascentionum ver Panei. Terria causa est Lacirudo Lunx borea vel australis. Nam in hemisphaerio Terrae boreo, quo borealior est Luna, eo cirius anre Solem exoritur, tardiutre post eum occumtit, unde rurtus macuriis nora, diuriusque recus conspicitur: Con ira aurem, quando est australior. Terrium, quod obserrarimeretur, est Lucula illa, qua IN LuINA nOVA, VECCrCqUe PrXTeF aneentCA COrnUA aPPAreE, reliquumque discum extiiber conspicuum, ac Secundaria dici- tur; Luraque natira rulgo reputatur; eam nimirum rete rendam esse ipsi Terra accepram: siquidem cerra refectit vertus solem, regionemque ipsi vicinam, quos ab iplo reci- Dic radios. Ouando isirur Luna sub conjunctionem verlatur intra eam rexionem, sr recexx istius lucis parcicers. COri travere, quando a Sole plus quam Onadratura, Pen 90 gr2- dibus abest, adeoque nimis procul polica extra reRexionis re sionem; memorata lucula Cimul eraneseit.