# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0231 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/820424455:0231?run=74 # Title: Nicolai Mercatoris Holsati, è Soc. Reg. Institutionum Astronomicarum Libri Duo, De Motu Astrorum Communi & Proprio, Secundum Hypotheses Veterum & Recentiorum præcipuas; Deqve Hypotheseon ex observatis constructione (shelfmark Leibn. Marg. 63) # Folio 209, page id 820424455:0231 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=820424455&page=231 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/820424455/jpgs/default/00000231.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine # Lines: 35 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. dect. 3 ASTRONOMIA PROBLEMA XX. Comparare Planetas ratione molis, sive maenitudinis. Ecir id ex voco Christianus FTurenius in Syltemare luo Sa- L curnio, cujus proinde verba ipsiltima Lectoriirado, à Pa8 J.ad Pa8. 82. Tic habentia: Docuie nos novo suo ac diviricus el inverco lyAemace Coperniens, quamnam inter se proporrio lem Cervene lingulorum à Sole Planetarum dictantice; ap. bdrences vero corundem diamerri quanto alix aliis majores linr, celelcopii opc innorescit. Collatis ergo invicem rario- libus verisque, cum distancix cum magnicudinis apparencis; era inde Planerarum ad se mutuo, nec non ad Solem mag- nicudo cognoscieur. Ecad Saturnum quod atriner; primuni annuli ejus diamerer, quum in minima a nobis dictancia com- Prehendatur angulo sexaginta _ octo scrupulorum secundo- um; calem enim ad summum reperimus; cumque minima xx snturni distancia ad medioerem Solis diltanciam (ic Fere Octupla; sequicur, si ram propinquus nobis heret SatmrnuE quam Sol in distancia mediceri, apparicuram cune annule diamerrum octuplam ejus quae nunc apparet, hoc elt, min. 9. CC. 4. Solis aurem diamerer in media distancia est mIn. 30. lec. 30. Ergo revera ea erit proporrio diamerri annule dacurnii ad diametrum Solis quxe mir. 9. sec. 4. ad mIn. 30. ec. 30. hoc est, fere qua PF ad 37. Diameter vero Satmens plius, quam superius diximus ad annuli diametrum se habere lc 42d9, hoc eAt fere ur 5 ad Er, ad diamerrum Solis crit Pdulo minor quamm 5 ad 37. Duanca vero sic Sacurni diameter ad Telluris diatmerrum Collaca haud aegne cerro detiniri porest. AAtronomi ita hoc inveltisane, uc primo intervallum incer cerram ac solem ad Cerrum cerrestrium diametrorum numerum revocene, inde Jus sicata maonieudinumi rarionem eliciane. AFin illo Solis terraeque