# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0034
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0034?run=74
# Title: [Johannis Wallis S. T. D. Geometriae Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica] Johannis Wallis S. T. D. Geometriæ Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica (shelfmarks Leibn. Marg. 100:1/2, Stück 1; Leibn. Marg. 100:1/2)
# Folio 14, page id 851387705:0034
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=851387705&page=34
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/851387705/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
# Lines: 60 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

rebus vel leviter exereitatus isnorare possit. Quod autem eso, post tot eximios qui
in hoc nesotio praecessere viros, rem hanc aecreciar; non eo factu.n est animo, ut
eorum laboribus quic quam eso derosatum velim: se d quod non ila rem Bactenus ab-
soiutam pulaverim quin es mibi pariter, quod post illorum messem collieam, etiam
num superesse putem spicilezium.
Et quanquam eorum pars maena, qua nune proferimus, Audicoribus nostris
jam puolicis fuerit praelectionibus exposi a; attamen, cum nec coidem plane audi-
tores continuis semper praelectionibus adesse, res ipsa clamet; e quidern, si ades-
sent, non ea camen valeant memoria, ut non saepe ad ea quae praecesserunt respicere
subinde opus habeant: quid quod e hujusmodi studia non ea sint, quae ausditione
prima satis imbibantur, sed attentam insurer mentem postulent, e contem
plationem, qua pensiremus serio, e dictis immoremur: Tlaud ipor tunum
fore autumo vel ipsis, qui haec audiverint, nedum aliis, ut ex ocris eadem
subjecta habeant, quo e ea persentiseant altius,  serus cositationibus bis as-
suescant.
Rem ipsam quod atinet: non est ut nova hic expecteris omnia; sed neque nusle
tamen. Numerorum natura, saltem quoad inteeros, jam olim erat V’eceribus probe
nota. At calculus eorum perplexus admodum e iniruutus, labore plane emprobo
absolvendus: Fit squando ad inteerorum particulas descendendum erat, ud scrupu-
los sevacesimales confuerebant (qui inteerorum instur habebantur) aut etiam ad
Rationum doctrinam ficuris linersve explicandam. Aque hine factum aucumo,
quod Rationum Doctrinam, quae mihi quidem crichmerica posius con siderations
videatur (atque ad omnes plane Matheseos partes perince spectet,) ad Ceco
metriam plane reliearint: partim seilicet quod lineis facilius quam laborroso
illorum calculo res exiseretur, partim etiam quod Mithmetices ponceria tum
stricta fecerint, ut veris numeris (rationalibus scilicet, e quidem interris,)
coereerentur, quibus tamen immensos Rationum campos haud coeiceri posse cer-
tum erat.
Postquam aurem in Arithmeticam introductus est Notarum numeralium usus,
quae Saracenicae, seu rectius Tndicae, vuleo audiunt (ab Lndis quippe in Arabiam,
atque ad nos inde delatae; tum incredibili statim levamine facilior evasit mo-
restr labor calculi, tum etiam Arithmetices ponaeria insieniter ampliata. fit qui-
dem ex eo tempore, praeter faciliorem inteerorum calculum, accessit etiam ad A.
rithmeticam Fractorum speculatio, (quam Veieres Logillicam vocabant, ut ab
Arichmecica distinctam,) sed e Surdorum deinceps numerorum.
alque huc quidem ubi perventum erat, revixit denuo, e quosi ex postliminio re-
vocata est Veterum Acebra (nomen jam Trahicum sortita) quae (praeter ea quae
apud Diophantum exstant) jam altum obdormiverat. Quain haec interea tempo-
ris sortem apud Arabes nacta fuerit (qui rum Mathesin, tum alias item erudi-
tioms partes alioqui perituras feliciter conservarunt,  tandem reddiderunt) haud
in promptu est ut dicam: sub Cardani faltem, Tartaleae, e Clavii temporibus re-
dua facta eorum scilicet aliorum que jam proxime elapsi secule laboribus ornata,
apud Furopaeos sedem fivit.
Obi autem hac redux veterum Meebra jam denuo exeoli ccepta fuerat, atque
ob jam receptas nocas numerales expeditior facta; neque nunc Radicem priiam
quam vocant solummodo, ejusque potestates, Characteribus Collicis insinire solenne
fuerat, sed  Radices secundas literis Aphabeticis: hinc credo ansam arripuit
primus acutissimi e sasacis admodum insenii ir Francileus Vicca, non renotas
tantum quantitates, sed e coenitas etiam; literis Alphabericis insieniena eam.
que quam Speciolam vocamus Arithmeticam,  Novam Aeetram introduxit:
quam deinceps Ousturedus, Clarriocus, Carcelius, Schoorenius, _c. auverunt in
dies  plenius excoluerunt.
Sed  interea temporis, in Prithmeticam numerosam partium Decimalium
usus (quae sexasesimalium scrupulorum vices insieni piastant compendio,) sive a
Rberico sive a Regiomentano sive ab alio quoxiam, ita sensim invectus est, ut quis
ipsius fuerit primus Author vix (credo) satis constet. Aque insuper Losaruh-
morum aoctrina ab LTonoratissimo Johanne NeppCrO (Marchistoniae apud Scores
Barone) primitus excoeitata, atque ab ipso junctim cum Flenrico BrisgiO (Gico-
metriae primum Professore Crelhamenli Londini, deinde Sariliano O oma,) re-
Toenita