# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0038
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0038?run=74
# Title: [Johannis Wallis S. T. D. Geometriae Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica] Johannis Wallis S. T. D. Geometriæ Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica (shelfmarks Leibn. Marg. 100:1/2, Stück 1; Leibn. Marg. 100:1/2)
# Folio 18, page id 851387705:0038
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=851387705&page=38
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/851387705/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
# Lines: 83 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ta
Purx:
arith.
metica
Geome
Cometo-
Ceoera
mcl.
N
A
T H F S
arathesis Si de Mathematum, Cire Matheseos, nomine quaeratur, Cur hrac appellatione in
unde di signiantur illa dilciplinae: Ideo torcasse tuit, quoniam Machemata apud multos
quidem lola, apud alios anciquorum primo ance alias Disciplinas loco, edisceban.
tur: adeoque 142 EEoxlu Madiuara dicta, quia coecoroua dura.
Arque haec de Macheleos in genere tam Objecto, quam Appellatione dicta Funto.
Seguitur ut iplius sire Species, Tire Partes, leortim considerentur.
Sunt aurem (prour diridi Colent) dilciplina Machematiea alia Purae, alix
Mirtae. Puras dicimus illas, qua Ouancirarem absolure consideratam tractant.
prout d Materia abstrahicur. Mixtas autem illas appellamus, in quibus, Praeter
considerationem Ouancitatis, (sire Mulcicudo illa Fuerie, sire Magnicudo,) etiam
subjectum, cui inelt, COnNOTREF.
Verbi oraria. ObI in Arichmetica traditur, Bis duo quatuor efficere; Numeri
hic Peorsum consideraneur, de abstracte ab omni maceria subjecta. Parirer enim
verum est, lire de Plominibus, sire de Angelis, sire de aliis quibuscunque rebus
asatur. Irem, ubi in Geometria traditur, Circuli peripheriam ubique a suo centre
aequaliter distare: hic, praeter iplius circuli considerationem, subjeeti nulla ratio
habetur; sire in ccelis sic ille circulus, Cre in cerris, sive ubiris alias. Adeoque
disciplinas has, Machematicas Puras dicimus; quia pure de ipsis Ouanciraribus
asunc, non immilta subjecti consideratione.
In aliis secus cst. Verbi gratia: Cum docet Actronomia, Aquatorem e Z0
dioeum se mutuo in binis punctis secare; e quidem hunc ad illum oblique in-
clinari, angulumque graduum viginci erium cum semisse (circiter) constituere:
videmus hic, praecer insticuca pure Machemariea, mulca etiam mere Phylica im
misceri. Ouid Tu circulus, ee circulorum intersectio; quid obliqua inclinatio, et in-
clinationis ansulus, Machemariea mere lunt, arque inde petenda; Ac, Solem (Per-
ramre) hujusinodi obliquum curtum peragere, cumque annuo spacio absolvere
Physica lune, ex Fistoria nempe nacurali obserranda; adhibiris interim Mache.
maticis eam Principiis quam Instrumentis, quo melius hujusmodi obserratio in-
PCiEuaEuT.
Machematieas igitur disciplinas Puras dicimus, duas tantum: nempe arithmeti
cam ee Geometriam; Ouarum illa asic de Ouantitate Dilerera, Sive Numero; haec
aucem de Concinua, sive Magnicudine. Sed _ ex his est quidem altera magis
altera minus pura: est enim Prichmetices subjectum purius quiddam ec masis ab
stractum, quam subjectum Geometrix; ideoque speculationes habet magis univer-
Tales, qua rei Creometricx pariter ac aliis aque sunt applicabiles.
Reliquas aurem omnes Mixtas else dicimus. Dux catenus guidem TunE Mathe
maticae, quatenus in illis occurrit quidpiam vel Arichmericum, rel Geometricum:
quicquid aurem inluper elt, pro machematico non habendum cst, sed pro mixtura
aliunde allata. Acque ex his quidem alia minus, alix masis MIXIX LUINC: PEOuE
ad Machemaricas puras masis minutre accedunt.
astrono. Intex Mixcas, celeberrima quidem est Astronomia: Oux mensuram quidem e
calculum achiber, sed ad Caelestia tantum panrouduo (xeculanda. Corporum nempe
caelestium magnicudines, diltantias, mOtuIS, variasque corum et quoad nos, et in-
ter le, polituras contemplatur
Dum autem Phaenomena Calestia nomino; ne ipsos quidem Cometas eximo;
sraphia. qui in sublimi conspiciuncur, es obserrandi rationem, altrorum obserracionibus
non prortus ablimilem, videntur poltulare; quanquam corum torcalle nonnusi
fint lublunares: Nonnulli, inquam; Omnes enim lublunares este, (prout cense
Bane receres,) neuciquam et concedendum; cum praelentis praeceririque seculi ob.
serrationes manitesto reclament.
Altronomix subjungo Gcoeraphiam; upore Altronomicis principiis uc pluri.
mum Fultam: Ouae, Praeterquam quod ab Astronomia muruatur, non mulcum ha-
bec Machematicum.
Virique vero (AAtronomix e Cieographix) Cnomonicen Tubjunso, (undle ra-
ria Horologia Sciorerica, aliaque inrenta conlimilia devendent:) ee Arcem criam
ASNau- Nauricam: Ouarum urraque cam Altronomia, quam Geographia, periciam po-
Stutant.
Se hec Chronotoeiam Denitus omittam; quae Temporis calculum rerum gesta
rum historiis accommodat: Ouod quo melius tiac, oss mrouicor calestium criam
rationem cum primis habet, et Retip(CON PIXCIVUE.
Fuciles
Mathe-
seos dis
cributio.
in eura
Mix
NIIBIR.
PBca.
Cnomo.
Chrono-
tica.
locia.