# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0116
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/851387705:0116?run=74
# Title: [Johannis Wallis S. T. D. Geometriae Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica] Johannis Wallis S. T. D. Geometriæ Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica (shelfmarks Leibn. Marg. 100:1/2, Stück 1; Leibn. Marg. 100:1/2)
# Folio 96, page id 851387705:0116
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=851387705&page=116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/851387705/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
# Lines: 63 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

P
DEVISIONE
summitate Dirisore, in cadem columna quaeratur numerns diridendus, vel Palcem
numerus qui illic occurrit Diridendo proxime minor, es habebitur ad lacus nume
rus in quociente ponendus. V. 9. Si quaeratur quories in 24 contincantur 3. Reper-
eis in summo 2, ec intra 24, habebitur ad latus numerus 8, in quo-
3) 24 (8, cienre ponendus. Quippe in 24 octies pracise continencur 3: nam
3) 26 (85 3x8 =24. Onde paret numerum 3, numeri 24 esse partem ali-
quotam, nempe octaram. Si 26 per 3 diridenda ine; in columna
certia (ubi in tronte 3,) S Perie erantrerla octara, reperiuneue, non 26, sed 24
binario minor, ee ad latus 8; quod indicium est Diridendum 26, continere diri-
Torem 3 oeties, acque insuper 2: vel ex Diridendo 26, oeties auterri posse divi
Torem 2. atque insuper reltate 2. Hoc roliduum, eum subjecto sibi diritore, et
interjecta lineola, invento quocienci 8 poltpono, uc Habeatur pertectus quotiens
83. Duod etiam indicac numerum 3 nuiveri 26 aliquoram partem non esse, cum
hrie illum contineat plusquam octies, ee minus quam novies
Si vero numerus Diridendus non (c decuplo Diriloris minor, sradarim proce.
dendum elt, ec raria multipla successire subducenda; polico primum Divitore
sub diridendi gradu supremo, seu ad liniltram primo, (Talcem A dirilor non Fe
major figura Diridendi eo gradu Potita,) et deinceps succestire in reliquos locos
promoto, usque dum ad locum intimum candem perreniatur; in Tingulis incerim
locis sublato quoties fieri potest Dirilore, seu, quod idem elt, Tublaco diriforis
mulciplo quam lieri pocest amplo, e numeris diridendi suprapolicis, notato ubique
si quod sE residuo; numero irem subductionum in quolibet gradu factarum, sire
mulcipli subducti denominarore, seortim in Ouociente nocato; quorum omnium,
respectu ad Tuos gradus habito, collectio (reliduo, liquid operatione pertecta La
persic lincola ut dietum elt supraposito, cui subleribacur ipse Dirisor,) inceorum
quorientem constituer: Licuc ee miulciplorum omnium subductorum aggregatum,
si illa videbitur colligere, (adjecto incerim siquid in sine Cupersit reliduo) re-
Stimet integrum Diridendum; li enim fingula subducta resticuantur, redibit nu-
merus primo potitus: Ipleque numerus Diridendus tories Dirilorem continet
quories indicat Ouoriens, seu quories ipse quotiens continet unitarem, ut ec uo.
tientem cories quories Dirisor concinet uniratem.
Exempli Graria. Si numettis 486 sit bisccandus, sire in duas aequales partes di
videndus; vel, li quaratur quories in numero 486 contineatur numerus 2; hoc
eltus si diridere oporteat 486 per 2: Ponatur Diritor 2, Tub Roura diviloris ad B.
nistram prima, nempe sub 4; e gilaerdeur (vel ex memorit; vel
2) 986 (2 ex tabella suprapolita) quories in  contincancur 2; quod quidem
bis ticu nec laexius, (nam ipAuS Eriplum, 2X 3 =F6, majus CAt n-
mero 4, adeoque auterri non porelt) nocaro isitur in Ouociente
numero invento 2, diriloris duxlumm (quoulplu nempe indieae Ouociens) nem
DC 4 = 2 X2, C numero 4 TuprapOCIO ausEratIE, ee cum nihil rester urvaque H
Sura (2 diriloris, et 4 diridendi) deleanturs (ue quae munis tuum jans Praestice
FInE;) eltque haec operatio prima. Deinde, promote Diritore in locum proxis
mumi, sub Diridendi tigura 8, eadem operatio (mucaris muandis) repeconda est:
nempe quaratLE, quories = in B es relponsum 4 pOnaeuF i quo-
2) 486 (24 tiente (polt numerum 2 iltic peius policum) de Diriloris qua
deuxlum, 8 = 2X4, Cx 8 (diridendi numero suprapolito) aute-
ratur, et cum nitul reltiterie, deletis figuris 2 e 8, pertecta est
operatio secunda. Fandem, promoro in locum proximum dirilore, ad eandem
Formam praectanda est operatio cerria; quaetatut nempe, gnocies 2 in 6. responsum
3 in quotiente seribatur, _ Diriloris criplum 6 == 2X3, Cx nu-
2) 486 (243 mero s suprapolico ablatum, nihil relinquit; adeoque, deletis
Z. L. X.
2 ec 6, cum nullae supertine alia Diridendi tigura, peracta est
cora dirilio; e repertus est Ouociens integer 243; qui propterea
lemissis clt numeri 486; quippe rories in 486 reDErItUE nUMerUS 2. Si autM
plures acthue supertinssent in numero Diridendo loci, plures etiam cadem plane
mechodo repetendae esent operationes, quoc opus ellet.
Si quis interim objiciat, tiguram 4; centuriarum loco positam, alque 8 potitam
in loco decadum, non tor limplicirer unitares, led illam q centurias, hanc 8 de
cades signiticare, adeoque 2 in 400 non bis sed ducenties, ec in 80 non quater sed
quactrasies concineri. Vetum quidem illud cst: Sed et pariier verum est figuras 2