# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/851387705:1068
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/851387705:1068?run=74
# Title: [Johannis Wallis S. T. D. Geometriae Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica] Johannis Wallis S. T. D. Geometriæ Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi; Opera Mathematica (shelfmarks Leibn. Marg. 100:1/2, Stück 1; Leibn. Marg. 100:1/2)
# Folio 1048, page id 851387705:1068
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=851387705&page=1068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/851387705/jpgs/default/00001068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
# Lines: 62 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De Tdrostaticis.
hujuS,) e nova prectione jam accedene ab incumbente aqua, aequalicer icem (ob
eandem FaTIOnCM) POrEO COMPPIUNEUE; manent partes limiliter ut prius ad in-
ricem lica, nec ulla sic tibrarum seu membranarum distractio aut laceratio, adeo-
que nullus dolor seu senlus oneris.
Contrahuntur quidem hac racione fibrx membranaeque sed non renitentes;
(quipse jam ante in ltacu censionis erant; quod paret ex tibrarum auc membrana-
rUM, Siguando Secancur, Spontanca contractione;) adcoque nec dolor inde oritur
Peu Tentus oneris. Ec quidem, dummiodo nulla tic inxegualis preltio seu partium
distocatio; nec earo oltium (urcunque conjunctorum) nec octa carnis ullam ex
sensu perceptionem habene; sed sicubi inaqualis prestio aut dillocario tacu qua
Parces exera sicum luum derrudantur, cum candem tic ractus perceptio. Sed hoc
in immersis Auido (Er jam ostentum est) non continsit; adeoque nec sen(uS
Omeris, sive ab Aere Are ab Aqua (aliore liquore) incumbente.
Potunt haec ex Anthia Boptiana contirtrari. Ouippe, Si Anelia Recipien im-
mileris Veliculam, Haccidam quidem (urpoce parum aeris inibi habencem,) sed
Pricto collo probe obcuratam (nequid Ctuat;) dumniodo eadem ubigue maneat
aeris Compreltio, adeoque et Vis Elastica, omnia uc prius persererant.
Sin ex Recipience aliquid acris extraurias, adeoque compressionem ee vim elau
sticam deris in Recipiente minuas; aer in Velica (urpore masis comprellus adeo
que et magis elaltiens quam qui est extra Velicam in Recipiente) se expandee, ve.
lica interim (canquam inflata) cursente. Idque cousque tier quamdiu Velier
Jrer2 ita excendi Poltine ut aeri incus concenro expantionem limilem concectant ei
quam habet aer Recipientis. Obi rero non ita possi extendi Velica, si Recipien.
Eis aer reddatur achue minus elaltiens, qui itaque prectiri interno minus aequipol-
leat; violenter distendiem relica, (nempe pro eo gradu ris Flasticae quo su
perat incerior aer exteriorem;) quod quidem, si adeilet senlus, non line dolore
tieret; eaque riolentia, si major lic quam quae lacerum Velica tirmitati aequipol
leas, rumpetur relica. Quod et in phitalis riereis, tenuis corrieis, Caepius oblerra-
tum elt.
Si vero inRata sie veliea (nec rupta ramen) aerem in Vas Recipiens denno ad
mittas; Raccescet iterum relica acque in minorem locum (tibris se retrahentibus)
recipier: quod etiamsi adesser senlus, line dolore tierer, cum nulla vis sibeis in
Feratur. Quodque in hac velicula unica ridere est, idem de innumeris in cor-
Dore resiculis sire bullis (exiguas Aeris seu Spiricuum parviculas continencibus)
incellisendum est: quarum prellio ex aere aequabiliter inennibente rixs Major cerIE
quam quae fibrarum exrentio prius fuerat se jam rerrahentium. se CNMIILNIOE
Vectum quidem est, si veliea loco phialam ricream immileris, cujus latera rigida
Tine neque se (ue tibrae) Concratant, (modo ritri tennitas et Tormarales Fin u
externae prestionis execltum Cupra internam Pultinere non raleane,) rumpecur phia-
la Partibus corrieis intra crulis: at Hoc in immertis Auido sccus est, ubi velioula-
rum corrices faceidi sunt, de prestium line riolentia capaces. Si vero eo ulqueur
geretur (ob immentam puta aquae protundicarem) comprestio, ut non possentre
sicularum cortices se ilterius line dolore Concrahere; non dubito qu’in coneris 
doloris sensus cum Fucurus ellet. ONa vero, et carrilasines, in comprestionibus
minoribus, uciu Raccida non line, dolorem a prestit illo non lentiunt, eo quod par-
res illae corporis durae, sint perceptionis minus (si omnino) capaces, licque sen-
Tatio rancum in nerris, tibris, membranis, aliiire corporis parcibus mollioribus. sc
Ouanta vero sic ea sive Compressio sire Dilatatio cujus capax Cst Aer, non Fa-
cile dictu est. Magnam cerre eRe, ultra quam quis putarerie inexpertus, experi-
mentis plurimis compercum est.
Illum Aeris ctacum quinobis ordinarius est, nacuralem esse (quem sponcea Tua
Tubiret aer non ri comprestus,) non est existimandum. Onippe, nisi compreltiis
elle nulla Foret in eo llacu vis Flactiea, (quam este experimur, ) ut quae ab F. la-
peris comprestione tora pender, in licum ampliorem conaneis se resticuere. disils
Ouousque reros ’omnis compressio rolleretur, le ampliaturus estet Aer (qui
ex innumeris corpusculis Plasticis varia tigura rarioque tiru videtur componis)
rentacum porius quam penitus exploratum est. sil 
Mersenmus olims Aolipila opei ingenci eatoris ri adhibica, (quancam ejulinodi
vata
Eid
d