# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/851708439:0756
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/851708439:0756?run=74
# Title: [Johannis Wallis S. T. D. Geometriae Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi, De Algebra Tractatus; Historicus & Practicus. Anno 1685 Anglice editus; Nunc Auctus Latine. Cum variis Appendicibus; Partim prius editis Anglice, Partim nunc primum editis] Johannis Wallis S. T. D. Geometriæ Professoris Saviliani, in Celeberrima Academia Oxoniensi, De Algebra Tractatus; Historicus & Practicus. Anno 1685 Anglice editus; Nunc Auctus Latine. Cum variis Appendicibus; Partim prius editis Anglice, Partim nunc primum editis (shelfmarks Leibn. Marg. 100:1/2, Stück 2; Leibn. Marg. 100:1/2)
# Folio 732, page id 851708439:0756
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=851708439&page=756
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/851708439/jpgs/default/00000756.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
# Lines: 59 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ouod quidem Fxperimentum sic Solet administrari. Tubus
Vicreus, in extremo clautus, Hydrarsyro replecus, cum demum
(obcurato interim oriticio) invercitur, ejulque oriticium in vas
Parencius FIydraroyro retercum demiecitur, de lic demertum
(Tublato dieuto, aliore obcuraculo,) aperitur. Ouo facto; Si
cari Tubi alcicudo perpendicularis (Tupra Flydeararri subtus
stagnantis superticiem) major sic quam Onciarum Pedis Angli-
cani sire Dixitorum quali 29: consilter Hydrarorrum Pubo
contencum, nec decidet.
Caulam hujus Phaenomeni, altignant illi; Ne detur Vacuum.
Ouippe Si decideret Hydraroyrum, cum superrencuro Aeri non sic adicus, insecu-
curum esset Vacuum; quod abhorret Natura.
Ouam nos causam altienamus, haec est. Ononiam Pondus incumbentis Aeris
(quem esse Cirarem lupra probacum clt) aequipollet Ponderi Disitorum FIydear-
erri plus minus 29; FIydrarsyrumque, cubo concentum, a Vicro superne clauso
(aliunde Sustentaro) ab omni alio preltu quam luo pondere detendicur: Sustine.
cur hoc a concra pondio externi Aeris, Hydearerro intra Ctagnanci incumbentis.
Sed porro; Si major fueric illa Tubi alciendo quam Onciarum quasi 29: Tubsi-
dec quadantens illud in Fubo Flydrarorrum, (parce aliqua (ubeuS CAluenLC,) do-
nec ad illam uneiarum quasi 20 alcicudinem redisatur, (puta ad L,) relicto TII-
perne inra Fubum spacio depleio. (An vero spacium iIlud Hlycraroyro vacuum
lic vacuum simplicirer; an Auido, nescio quo, impercepcibili plenum; non dil
DuTO.)
Causam cur catenus sublidat FTydrarorrum, majores antehac nostri nullam astie.
naTUNE; uc qui hujus Phaenomeni non crant omnino conteii. Existimantes Do-
eius, ne decur Vacuum, consticurum FEydrarorrum, in Pubi quancacunque alti-
cudinc.
Recenciorum aliqui (cum Cartesio) ne Vacuum admitterent, Materiam (quam
rocanc) Subtilem imaginantur (quam camen nullius sensus indicio dignolcere va-
Leamus) Poros Vicri penecrancem, quae sparium illud repleat FIydraroyro vacuum.
Verum, li postic haec maceria subcilis, Tubeundo Vitri poros, veniam tacere (abs
que metu vacui) uc carenus sublidar Hydrarerrum: Non rideo quin, magis atta-
um subeundo, reliquum eciam Lydrarsyri sublevare postiu, reniumque tacere ut
locum ad a lublictat.
Alii cum Lino, (Observat. P. 233.) existimane; Pondere Hydraroyri, Disito-
rum quali 29, parcem aliquam summa superticiei, extendi, in materiam Cubrilem,
valde renuem; ita camen ue ocum illud spacium deplecum repleat: Sed, quia, POn-
dus eo minus, non valeret sic extendere superticiem illam; hine ell, quod non
ulcerius sublidtat. Ouam quidem maceriam subeilem, sic exrentam, Funiculum ap
vellat Linus. Acque hoc tuniculo pendere finsit Hvdcarorrum luspensum. AC
vero, cur Pondus illud exiguam illam tuperticiem, iam prodisiolum in modum
excenderet de dilataret, FIydrarsrri parce reliqua manence non extensa; potius
quam Univertam molem moderate AITCHVATEE: nullam (quam memini) caulam
altignane.
Alii (Observat. D. 235 _c.) Funiculum hunc Formatum porius volune, non ex
Tumma quali FIydraroyet Superticie actenuata, led ex subcilioribus P.Muriis de Hy.
drarouri cora mole discustis, inltar Vaporis ascendencibus, cocumque illud dere
lictum sparium replencibus. Volune autem non minort pondere, quam disito.
rum LTydraroyri quali 29, fieri posse hane exprectionem seu discultionem Parcium
iilarum subulistimarum, adeoque nec intra illam alcicudinem descendere LIVdrar
Sdrum: Paricerque in aliis omnibus Liguoribus; quibus ca concedenda est aliseudo,
qua pondere aequipollear disitis Hlydraroyei quali 29. AC vero; cur ita acciderer
in omne genus Liquoribus, cujuscunque Pexturx, uc eodem plane pondere dissi-
pari postine de in rapores relolri; e non porius aliis majori aliis minori ri opus
elle, quo ca tiac distipacio, auc subciliorum parrium exprestio, prouc firmiorem àlii
alii minus tirmam, texturam Portiuntur; aue pluribus alii, alii paucioribus, parei
bus istiusmodi subcilibus reterei sinc: nullam actionane Racionem. Attamen hoc
tieri experimento constat; majorem urique Lerioribus Liquoribus alticudinem
Compe.