# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/867984570:1131
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/867984570:1131?run=74
# Title: [Quo Continentur Claudii Ptolemaei, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunae, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Graece & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolae nonnullae, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quaedam Miscellanea] Quo Continentur Claudii Ptolemæi, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunæ, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Græce & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolæ nonnullæ, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quædam Miscellanea (shelfmark Leibn. Marg. 100:3)
# Folio 373, page id 867984570:1131
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=867984570&page=1131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

C. d D. 13.
Desensio Sabbati Christiani.
sic Foneris: id neceltario consequecur, secundum hanc doctrinam, eis qui Oriehtem ver-
Tus narisant ad Fapanam, aut Orientalem Ludiam, ee (continuara narigatione) redeunt
ver Fretum Macellanicum. Nam ur illi alceri diem perdunt, hi luerantur diem: Ouique
dies excuncitus erar dies Saturni, erit redcuncibus dies Veneris. Cumque ille permilerii
Ndami et Noachi polteris, eadem lege, sire Occidentem rertus; lire Orientem, icinerari; id
erit incritabile secundum Schema luum.
Cumque hoc feri possic icerum iterumque sie itinerantibus seu narisantibus; Hiac tan-
dem; ut luus dies seprimus, lic compucarus, nuli non diei hebdomadis permanencium coin-
Cidat.
Interea vero; Dies primus, certo cerrius, eodem momento incepie ubique terrarum; (ni-
mirum eo momenco quo primum caepit Deus creare.) Ouodque eodem momento ubique
incepic, eodem momento (Dost exactas horas riginti quatuor, per hujus doctrinam Rept. D
68.) ubique cerrarum cerminabieur. Ft similiter Sccundus, Tertius, Sexcus. Jam vero, (I
Sexcus dies eodem momento delirerit ubique terrarum; non aucem Septimus cum incepe
ric (sed aliquot post horis, Duca 10, 12, 23, secundum Schema suum, Repl. P. 72, 73.) tum
uE ille arguit P. 68.) Eot horas perdidimus, quae cum nulla pars sint dier Sexti, neque (ad
bos) ulla pars seprimi, non erunt (ad hos) ulla pars Septimana. Duomodo hoc Solvat
suum iplius argumentum, ego neleio. Videeur mihi disticile.
Si, quo hanc eriret ditticultarem, dicac, (quod force dicturus sc, eAtque Forcalle rerum;)
Ouod, quum Deus dixie Piat Lux, non procinus fuerit Lux per universum Orbem; sed potius,
quod Corpus Tucidum creaverie Deus, quod cerrarum Orbem Luecellire cireviret (ue nunc
Sol,) cratque successire conspiciendum dirertis in locis, una, duabus, decem, duodecim, vi-
sinci horis, postquam inceperant Tenebrae: Hoc, inquam, torre verum est; sed plane de
Itruit suam hypochetin, quod dies Primus ubique inceperit horisprxcise duodecim ante
onam ibidem inceperit Lux: sive (ue ille loqui anat) ab Occasu Solis. Neque enim alio
sensu dici posse puro, diem primum incexisse ab occasu Solis ( cum Sol non cACE,) nisi
quod canto cempore ante factam Lucem inceperic dies, quanco (si Fuister Sol) Praecestissene
nocturnae Fenebrae Solis orrum; hoc cA (lub A quatore, aur etiam alibi in Aiquinoctio)
horis duodecim.
Velim aurem ut serio perpendat Vir pius hic ee crudicus, quam sic minime tutum, NotiO-
nem capeare phantalia sua conceptam, nullo fundamine tirmo nixam; eamque cum prose.
qui (quia sic imaginatur ipse) canco fervore, ur omnia loca alia (utcunque contraria e
contra nicentia) vi adisac senlum coactum terre suae phantalia congruum.
Nihil ucique quo nitatur habet hoc in loco (ex quo dependent omnia) nisi quod primo
aie fuerint lespera e Mane; hoc est, quod fuerint eo die Penebrae e Lux; quodque Te
nebrae praecesserint Lucem. Unde concludic, incexisse diem primum ab Occasut Solis. An-
non haec omnia pariter torene li cenleatur incepille qua(I d Media Nocte (aut alia hora re
nebrola) non minus quam ab Occasit Solis: Vel (ut benigna incerprecatione taream dictis
Tuis, ue lensum aliquem commodum terre rideantur) boris praecise duodecim (ubique terra-
rum) ancequam (ibidem) Lux inceperit:
Fucarerim ego, non minus ralide conclusum iri (ex his praemittis) ab ipso Meridie in
cepiBe. Ouippe, quod Mane ad Meridiem pertinsat, non incommode dicatur; Ipleque
concedic (modo libi sicutui) Repl. P. 29. dici polle lesperam incipere Starim à Meridie,
Potius quam non suppetat cempus maciando, praeparando, torrendo, es comedendo P’aschatt
ante Occatum Solis. Acque cum quidem (lic compurando) à principio r’esperae ad Finem
sequentis Mane, Crit, a Meridie ad Meridiem.
Addo etiam, quod ab ordine Verborum, (quod Vespera prius hie dicatur quam Mane
puca Nox quam Dies,) nil tirmi concludi porest de Dierum lnitio. Nam haec, in Sacris
Literis, promisene ulurpantur: Nox e DiCs, vel Dies _ NOX. Sic Psal. T. L, 2. Beatus
ille, =cujus oblectatio est in lese fehovae, deque ea meditatur Die e Nocte. Pariterque
alibi pastim; e quidem Eaepius (niego male conjicio) Dies praeponicur Nocti, quam NOX
Diei. Acque in hoc Capire, Gen. T. li ad diem Ouarcum relpiciat, Dixit Deus, Sunto Lu
minaria in Fxpanso Caeli, ad distinguendum inter Diem e Nocrem, Ver. I4. Fecitque Deus
duo maena Luminaria:; Luminare majus, ad dominium Diei: e Luminare minus, ac
dominium Roctis, Ver. 26. =ad dominandum Diei e Nocti, es distineuendum inter Ty.
ceme Zenebras, ver. +8. (Obi Dies praeponitur Nocti, _ Lux Tenebris.) Sic L Nod. 29.
28, 30. Offeres in altari duos agnos quoque die; unum aenum Mane, alterum r’esperi. Pa-
riterque LVum. 28. 8, 4. Duos aenos quoque die in holocaustum; unum aenum Mane; al
rerum resperi. (Quod dic Sabbati duplicandum erat, ver. 9, 10.) In quibus ucrisque locis
Matiiiinum Praexonitur Lespertino: Ouamris ille veriusque loci (neleio quam ob caulam
inverrat ordinem, Lnquis. P. 84. Praecisa (inquic) eorum tempora quotidiana, r’espertini e
Macurini cultus, eso nescio: sed quod fuerit resperrinus e Maturinus, P. Nod. 29. 39, 4. F.
4245. Num. 20. 4 Cubi roces resperrinus ee Marurinus diverso charactere pingun-
TUE ue praecioue NOtandX. ) FF p. 83. Cultus espertinus  Maturinus,qui cultus re
spercinus  Macurinus, non incermitrendus erat die Sabbati; de quo videm Nur. 28. 3, 4, 8, 8