# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/867984570:1183
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/867984570:1183?run=74
# Title: [Quo Continentur Claudii Ptolemaei, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunae, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Graece & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolae nonnullae, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quaedam Miscellanea] Quo Continentur Claudii Ptolemæi, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunæ, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Græce & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolæ nonnullæ, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quædam Miscellanea (shelfmark Leibn. Marg. 100:3)
# Folio 425, page id 867984570:1183
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=867984570&page=1183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Desensio Sabbati Christiani.
Sed quid haec omnia ad aiem Solis. Fieri quidem potest ut hie remuneiet Jobus, cultu
Solis es Lunae: sed de aie Solis, aut hebdomacis Primo (peae reliquis) Soli dicato, nihil
quicquam. Si dixilter Jobus, Si Solem coluerim die Sols, aut Lunam die Luna, ee non Do.
minum die Saturni: Foret hoc ad rem suam accommodum. Sed nil tale, vel hic vel alibi
ulpiam comparet. Non dubito quin Solem es Lunam reliquum que Caeli exercitum adora-
verinc Cenres Idololatriex; sed, quo die, prae exteris, Solem aut Lunam adorarerint, non
dicitur; neque ulla mencio. Febaomadum ab iptis oblerrararum; necum de hoc aut illo
Hebdomadis dic.
Nolim incerim ut nimis sererus sit hic Scriptor in Diem Solis; Nam, E FTesiodo credi
mus, Dies Solis erat dies Seprimus, (ur supra ostentum est:) Sed Seprimus dies Mensis
non Septimana; nam de Seprimanis (apud Pchnieos seriptores ea aetare) alcum lilentium.
Ouo rempore primum inoleverint dierum Flebdomadalum Nomina, (Saturni, Solis, Lu.
na, _c.) auc qua primum occatione; nolim cgo cerre determinare. Sed eorum nulla hâ-
ctenus rellisia reperire pollum, Chriltianiimo anciquiora.
Scripiorum Pchnicorum (quem reperio) anciquistimus qui horum meminit, est Dio Cas
scus; qui rixiteirea Annum 230. IIe de Frertione Fierosolymae, Templique Fierosolrmi-
sani, verba Faciens; dicit, Judxis tantam fuiste Rererentiam aiei Saturni, uE noluerinE eo
die Laborare, ne quidem in sui detentionem: Quod cum Romanis innotuerit, hac illi oc
catione capta, in Templum suum Sabbatumque pariter intultum tecerune. Ouod camen
non ica incelligendum est quatihunc 
Tuum; (nec leio an quilquam alius hunc diem cunc dixerit diem Saturni:) sed illum in.
nuic Dio Cassius hebdomadis diem, qui suo cempore dicebatur dies Saturn; led a sudxis,
Sabbatum.
Sed hanc dierum Appellationem, notac Dio, vtrem novam; ec quam aic antiquis Ct aiS
fuisse plane incoenitam. (OE cercum sic, non magna anciquitaris rem este.) Cuam itaque
nicat ille Romanos, ab Sicypriis accevisse; non quidem Antiguis illis Aiorpriis sub Mo
sis rempora; sed d nuperis sub tempora Piolemei. Non quidem Psolemai Rceis, sed
Clauari Prolemaei, celebris Attrononu, (aut Forre paulo cicius:) quipre apud A’xrprios
prius Aoruie Astronomia quam apud RomanOs.
Apud Scriptores Cbristianos, paulo prius memoratos invenio hos Flebdomadis dies, quam
apud Dionem Cassium. Fustinus Mareyr in Apologia sua (quam Seriplic cirea Annum
Christi x5O.) memorat ro inis nuipar (diem Solis) ut solennem Christianorum diem, quo
Tolebane sacros conventus celebrare. Et Tertullianus; in Apologia Tua, memorat diem Sa-
furni _ diem Solis. (Neleio an, apud antiquiores Scripeores, horum dierum ulla Fac men-
eio:) Tenarius, diem Dominicum nominai, e Tudeeorum Sabbarum; led diei Solis aue
Saturni nomina (auc aliorum d Planeris denominatorum) apud Cum nOn OCOUTrUME, nec
apud Polcarpum; quia cum torce nondum obtinuerine. Sed Polt initia Chriltianismi, quum
fere per tocum Orbem provasari coeperie Fides Christiana; eel cum ea) Diei Dominici
obserrario, adeoque temporum per LLebdomadas distriburio, (quae prius fuerat peculiaris
Judaeis Tolis;) cum credo primum caperune sua singulis diebus alsisnare nomina. Quod A
quis putarerit (cum hoc Scriptore) Nlationes omnes ubique cerrarum, ab omni anciqui-
care, sic appellalse dies hebdomadis; ommino trustra cst, nulloque Fundamento nicitur haec
Caltumpra gratis) Drasumprio.
Sed, quandocunqle primum caeperine haec nomina, non delumpta credo à numero aeo
rum Pibnicorum, (quippe cum muleo plures ellent altignandi dies quam Sepcem, si diis Lin-
sulis Cuus adlignandus esset dies;) Sed a numero Septem Planetarum; qui num sic cen-
Lebantur Saturnus, fupiter, Mars, Sol, Venus, Mercurius, e Luna. Quamvis nunc dierum
censentur plures; nam Satellites Jovis et Saturni, non minus lunt Planetae, quam Luna
nostra; ut qui pariter cireumeune ee comitancur Saturnum et Jovem ut Luna Fellurem;
(quae e ipsa jam soler Planetarum numero accenseri;) sed Sacellites illi, cum temporis,
nondum erant corniti, (nec Tellus habita pro Planeta.) Sed neque Seprem illi eodem
temper ordine cenlebantur quo nunc censeri Tolent; sed corum aliqui (Venus e Mereu-
rius) Sole superiores censebantur, qui (cum haec primum imponerentur nomina) cense
bancur Inferiores Sole. Or cercum sic recentiora haec esle nomina, quam quando V’enus e
Mercurius cen sebantur sole superiores. Adeoque multo secentiora quam fobi tempora.
Sunc urique non antiquiora lixec nomina quam (quae dicuneur) Florae Planetariae; sed
inde e Orcum et Ordinem sumplerunc. Ouippe cum jam olim diriderotur Dies in Horas
24; tandem lingulis FToris altignabane Planotarum unum, hoc ordine; Nempe, inirio sumpto
aSaturno (Planetarum supremo) huic alsignarune unius diei horam Primam, quam Sa-
rurni boram dixerune; (indeque diem illum, Diem Saturni;) horam Secundam fori, Ter-
tiam Marii, e sic deinceps secundum ordinem Planetarum, ulque ad horam Octaram,
quae itaque (uE prima) Sasurno icidem contigit, de sic continue, Decima quinca, et Vigelima
secunda; deinde Visetima cerria Jovi, Visesima quarra Marri; et quae proxime legnitur
Soli; quae cum hora Prima sic sequentis diei, dictus est hic dies, Dies Solis (vrpore oujus
hora prima, sic hora Solis,) qui ordine sequicur diem Sascmni. Paricer, cum hujus icidem
nora