# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-861667:0058 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-861667:0058?run=79 # Title: LBr. 724 · Pfautz # Folio 29v, page id DE-611-HS-861667:0058 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 30r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-861667&page=58 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-861667/jpgs/default/00000058.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 34 lines, status machine # Lines: 34 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. intellecta substantiae natura in universum. Nam salta quodam ad gravissi- mas quaestiones solvensas processerat, notionibus ingredientibus non explicatis Unde quantum absint a certitudine Meditationes Metaphysicae, non aliunde ma- gis apparet, quam ex scriplo ipsius, in quo, hortatu Mersenni et aliorum, Mathematico eas habitu vestire voluerat frustra. Video et alios viros acumi. ne praestantes attigisse Metaphysica, et non nulla profunda cogitasse; sed ita involvisse benebris, ut divinare magis appareat quam demonstrare. Mitir vero in sus magis quam in ipsis Mathematicis huce et certitusine opue videtur, quia res Mathematieae sua examina et comprobationes secum fe. runt, quae causa est potissima successus; sed in Metaphysicis hoc commodo caremus. Itaqe pecutiaris quaedam proponendi ratio necessaria est, et velut ufilum in Labyrintho, curus ope nom minus quam Euclidea mothodo ad calcali instarquaestiones resolvantur, servata nihilominus claritate quae nec popularibus sermonibus quicquam concedat. Quanti autem ista sint momenti, inprimis apparebit ex notiane substantiae quam ego assigno, quae tam facunda est, ut inde veritates primariae, etiam circa Deum et mentes et naturam corporum, eaeque partim cogniitae sed pa: rum demonstratae, partim hactenus ignota, sed maximi percaeteras scienti- as usus futurae, consequantur. Cuius rei ut aliquem quile kra terim, notionem virium seu virtutis (quam Germani vocant sersto, Calli la force:) cui ego explicandae peculiarem Dynamices scientiam destinavi, plarimum tuvis afferre adveram notionem substantiae intelligendam. Differt enim vis activa a potentia nuda vulgo scholis cognita, quod potentia activa Scholaticorum, seu facultas, nihil aliud est, quam propinqua agendi possibilitas, quae tamen aliena excitatione et velut media est inter potemtium et acto stimulo indiget, ut in actum transferatur. Sed vis activa actum quondam sive erenEkaar continet, atque inter facultatem agonsi actionemque ipsam media est, et conatum involvit; atque ita perse ipsam in operatio nem fertur, nec auxiliis indigot, sed sola sublatione impedimenti. Quod exemplis gravis suspensi funem sustinentem intondentis aut arcus tensi, illustrari potest. Etsi enim gravitas aut vis elastica mochanice expli- cari pessint debeantque ex aetheris motu; ultima tamen ratio motus inmateria