# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958800:0009
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958800:0009?run=144
# Title: LBr. 56 · Bernoulli, Jac.
# Folio 5r, page id DE-611-HS-958800:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958800&page=9
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958800/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 144, 2026-09-10T03:13:18Z — 39 lines, status machine
# Lines: 39 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Nobilisame et (eleberrime Vor
or ne apad se laboraverit existinatio mea responto ad lileras tuas
hamanitalis et doctrinie plenissimas Basilet 23. decembr. 1657. datas
nullo seculo; sed allata sunt illae paulo postquant ego iter ingressus eran
longingutir ex quo hât deman aestate ineunte feliciler(Deo juvante)
san reversus, venère autem in manus hominis qui seposuit inter sche
das suas, et poster ex memorii dimisit, nuper autem forte reperit red-
diditque. Sed multum interest interat literas quie nova scientiis
continet
garum aeternum objectum est, et quae de nebus humanis atque eadu-
cis tractant; hae mox veterascunt, illis etiam ex longa intervallo
manet gratia novitatis, itaque serum non esset ad duas responsum
nean si salisfaceret quaesitis. Ego vero ut in quibusdam aliquid
ad rem fortasse contulero, ita in plerisque ad opem potius tuam con-
fagio, ut collatis viribus expugnemus hanc naturce arcem. Omni
no enim nondum mihi satisfacio evica Elasticas leges, Et quod
olim in Actis Lipsiensibus posui, entensiones esse, ul veres ten-
dentes, non ausin ultra hypothesia porrigere, Lude quo usqu
satisfaciat, Experimentis definiendum est, qualia instiluere
coepitti: Equidem pro causa tensionis explicanda tale quod
concntus olim eram. Fingamus corpora ex partibus constare
ut , A, B, quae vel tangant sese ubique et exacte, vel varias
inter se sinvositates relinquant aperturasque seu hialus, modo
aperturae (ut C.) tam sint exiguae, ut ambieali fluido crassiori
introitam non permittant. Suppono porro talem esse statum vel
motum anbientis, ut eo magis proportione tuibetur adeoque resistat,
quo majus est spatium vacuum quod divellendo relingurtur inter
A, B, D, E, seu quo majus est spatium, quod ipsii ambienti entrorsum
adinitur; Hiis posilis utique sequitur ubique aequalem fieri tensionem
seu disjunctionem inter particalas, seu tracto E à pondere F
et spatium vacuum in tantum augeri debere inter E et D, quan-
tam inter  et B. Patet etiam aequaliter spatium vacuum augeri
distantia particularum equaliter aucla, sive exacte se teligerint
sive eam sinvositatibus. Patet denique etiam pondera seu vires
extendentes fore ut extentiones. Sed si ponerenus figuran
A B DE A esse in vase aere pleno vel aliquo fluido compri-
nibili analogo, et fing: divulsionem non esse tantam, ul anbien
ti pateat aditus, vel  crassis et sensibilibus, adhiberi cyliadros
e