# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958800:0071 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958800:0071?run=152 # Title: LBr. 56 · Bernoulli, Jac. # Folio 36r, page id DE-611-HS-958800:0071 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958800&page=71 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958800/jpgs/default/00000071.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 152, 2026-09-10T03:56:23Z — 36 lines, status machine # Lines: 36 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. jam maximam Libri partem, sed deest adhuc praecipua, qua artis conjulandi prin cipia etiam ad civilia, moralia et aeconomica applicare doceo, soluto cum in finem i singula quodam Problemate, quod difficultatis comendationem non parvam, uti G litatis lonse maxinam habet, et de quo jam altia duodecenium fratii constilit, etsi hic de eodem olim interrogatus a D. Marchione Hlospitalio, pro suo mea depre tiandi Audio veritatem dissimularit. Breviter libi aperio, quid sit. Notum est, quod probabilitas cujusvis eventus dependent à numero casuum, quibus ille contingere aut non contingere possit; itaque natio, uur ex. gr. sciamus, quanto sit probabilius, ut in duabus tesseris, quam 8 puncta cadant: nesciamus vero, quantio sit verisimilius, invenem no anorum supervicturum seni sexagenario, quam hunc illi; haec unica est, quod cogniti nobis sint numeri casuum, quibus 7 quibus 8 puncta n tesseris evenire possunt: ignoti vero numeri eorum, qui juveni prae sere, de huic prae illo mortem auersere valent. Hlinc caeju cogitare, annon for, te quod a priorinos latet, saltem nobis inotescere possit à posteriori, ex eventu in similibus exemplis multoties observato, puta huc, facto experimento in plurimis senum juvenumque binarus: nam si deprehenderem, millies verbi gn. contigisse, ut ju venis suo respestive seni supervixerit, et quingenties tantum aliter auidisse, satis tuto colligere possem, duplo probabilius esse, ut invenis seni supervivat quam ut hic illi. Quanquam autem, quod mirabile est, etiam sucidissimus quisque nescuo quo naturae inslinctu per se et nullà praevia institutione norit, quod quo plures observationes fiunt, hoc minus a scopo aberrandi periculum sit; hoc ipsum tamen accurate de geomcerice demonstrare minime vulgaris indaginis est. Sed negus hoc totum est quod volo: ouaerendum insuper es, an crescente numero obseru tionum ita contincio crescat probabilitas, ut tandem datâ quavis quant probabus litate probabilius mihi fiat, me veram rationem inter numeros casuum, quam aliam a vera diversam, invenisse: un vero problema suam, ut sic dicam; habeat asymptoto, id est, an perveniam tandem ad aliquem probabilitatis gradum, ut tra quem probabilius mihi fieri non possit, me veram rationem delexisse. Nam si hoc sit, actum erit de ne nostro conatu explorandi numeros casuum por expes rimenta: sin illud, aeque certo rationem illorum a posteriori indagabimus, atque ii nobis a priori cognita esset. Et hoc quidem modo reperi serem habere; a unde jan adeo quid ut determinare posuva, quot obserontiones instituendae, ut centies millies, deciesmillies verisinilius (adeaque tandem ut moraliter certum) sit