# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958803:0620 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958803:0620?run=74 # Title: LBr. 57, 1 · Bernoulli, Joh. # Folio 309v, page id DE-611-HS-958803:0620 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 308r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958803&page=620 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958803/jpgs/default/00000620.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine # Lines: 55 recognised, mean confidence 0.86 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. altitudinem ob illud exignum aeris quod in tubis relictum est, qui vero aerr e mirum in modum raretiet utpote qui occupabit totum ampulae spatium et bonam tubi partem; nihilomiaus, tamea si duoicti tubi una cum am pullic suit pertotum sibi mutuo sint similes et aquales, erit aer in uno adhuc duplo rarior quam in altero sine seatibilo discrimine: Jam ad expermentum fariendum, illa duo barometia ex eodem loco frigido e epser en quo suat subito tranferientur in cuadem locum calidum ait effertus perceptibilior fiepet in sudatorium valde caletartum) manifectum ert, 0b aerem in ampullis incli et incaletcentem. Mer in ad a cunum fore denenmium, et quidem magit quo aer minus eit raus; ad igitur tantum otservandum esset, an in illo eliam duplo plus derem sumi escet, nam, si minus quam duplo plis deMenderet, Tunc con ertura Boptum vera foret; etenim aer ranor a calore tunc ac ceposset a calure vinse dilatandi majorem quam propbitione hari tatis nota, quod in fatrica aorum barometiorum cubrim id lincum bendum eset, ut mercurius probe et sollicite purgetur ab aereis bullusi in interchiliis mercurii latentibus, ne aer exmercurio accendens et aeri qui dedita opera in tubis relictut ert. sete adjungent, rationem reli cli aeris in utroque tubo furbaret, et sic experimentum supertum redderet caterum probe nola in baromeno oidinario calorem parum no cere, obaeris (sciliret ejus, qui traun temporis ex mercurio exhatat supe rionemque tubi partem acccpat) magnam raritatem: imo nihil omni no noceret, si pertecle adeo purgatus epet mercurius, ut es ed nihit d e aeris ascendere posset; sed id inquorendum estet annon presrio aeris exterri per calorem mutari posset, it a ut ass asceaus vel detcenent mercurio non semper estet effectus mutati ponderis aeris athmos phaera, sed etiam interdum solius mutati caloris, quo rerpectu non baromenum sed thermometum foret: quanois eu de e nullum expermentum habeam, vedetur tamen calorem solum prestionem p aeris athaosphaerici augere non posse; ut nim calor elate arum aeris augeat, oportet aerem cacturum esse et coercilumi aer vero atamoipha cicus supervenieate calore libere raretiero et surcum vercus extendo poteat, unde cum nullus sit renisus et interim idem ponduc athmos pharae conservetim, sequitur subjeltum mercurium eadem semper vi pregri quantupunq cglur calor ingruat o si ad intinite exiguua spa fium condentari posiet, tunc uleqi escet quod dicic denatates esce viri bus proportionales; ad non nego; sed fingi non debet, quod non eit, ut epende aliu probes absolute: aer enim cum aanihitari nequeat adse neque ad eo imenfinitus compriam habebit vires in masore proportione quam dencitates: Vale Groniaga il. 26. 7bris 1699. Maplit.t. devolescimuss ternoulli