# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/10128/text
# Catalogue record: 10128 — F. Quirinus, Capellanus an [Spinola], Ratisbonae
# Incipit: Dn. Elsperger dixit mihi nuper in qvodam discursu familiari sibi omnio
# Date: 1693-01-23
# Sender: Quirinus — Addressee: Spinola
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=10128&katnr=47611
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 243–244 (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 243-244 (243 v° unten)): 4 pages, canvases 481–484, page ids 00068369:0481 to 00068369:0484
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=481
# Lines: 192 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 243r — 00068369:0481
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 244v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
fud. Wrici
Calixfi dr
ipcipit: S. Anjustinus lab XII de
suinitase ait: eum qui dicit omnes veat esse vult is inseri esse non vults
idem ego non impori
dicere aliquid quod nullas in sua non agnoscat voluntate
veritate de pace Ecclesuas ica dixarim. . B. D. Geogguis selixtus consilia
profecta at ammo dision ak adra detestarte. optima interlivire surgressit
quod idem constituenlia quae principaniter credenda Bonaventura vocat
sine
quibus cognitis et creditis impossibile est sari servari, quepquam apudtiss magnas orica
filligrionem dissidentes partes.. interra super sint in Esse pourificiciu
Conolicae Ecclesiae prtem atque su et ipsam deram Ecclesiam agnoversunt et faissi sunt
ortodoxi ribicosamheraui Theologi, gerhaidus Hopfuerus, fannekremus et ue
Fragmentum scrphi quod credo esse ritii: Necoibi dicuur: nemo
subi imagriabibuo decum esse arcam aut serpentem aeneum, seds. Trimtatis pictura
ivorum intercessionem recta
tenount ad errorem ant hropornorisitam
D ratio quadet non mortuctum, sed perversa ad Necroinantiam cum sante declinans
1.
Opus operatum aliter hic quam vulgi et bene expligatur
desalicet
putarem eum semper id est bitritionem excrceri debere in S. Coena potu cujusvit
loci ordinario si tremum non avesse queat quig. edere e bibere cdenae seu eorvibis
est prostrimm, quod Christus in memoriam prssionis corporis et effusionis saugoini
quanquam etam cujuster sibi cjegam porrigere possit
amen non sequitur puvatam uissum eo modo quosidi ceretram posse
Au lajunxit
soucliatio Apinonum seu Expliaationum verborum: hoc est copeas stucum adhmodum
aaclud simile anter quos corpus et sungvis Christi sit in pare et vino aut in
ors sumentis modo sporituali rempe quo gniula est in corpore non quadrare videtur
aninam cuim ade se vel abesse corporaliter sentitur, in facia goena auteq corpus seu
t sumentis scunt fantum panta  vircup anmassantem seu spirifus seu intellect
Dumentis pousculsscanet aut paugoinem sed consolutione
de ronissis necipus
tandium obarstis sinam servcli homnis cumservutore sgo unionem iise feras interetata
admodum placiat, et modo italin catechi satiore scholis collegiis et contianbus
populus informanetur Zeunio esset i prontu
ponnare placunt lognovi autae imperploriae converire ut nego tiam hucbsiastico stenam
use
Cup Hanraris tentandum eo curatius feptandm duo supa intendenti seclsi Rector
Mlustris Gymnasi Acagenici Aahaltins Theodorus Caustinnas Laumer collega in
locen se parentes supergatendons dessaviensis, suorogandas constituatur Rem hare universam
rementissimus datpus meus jex ad caeleros princ pes regentes maedoru, suae pro more et
quo Commumtalis sua fccocrabiliter retulis, ut non dubitem quin Corsitudines suae nt
li que venia una egidi, sint impertiturae aceam sinius Cotsrepiensis dicto supecinten
den yo facile concessit sed praecequam quod punc solennitatibus omagii apontet
quious e regime provincae suae sibfine Maji mensis anspicaoibu aliaque smpedinento
adue morantur, hoc efpu aterue ableus judorum desiderat utt copis sibi ante siat strn
placiti quod B. pareus ieus accov co sut Cum duo sachsio comprobairt. Siqude
neque iptex horum, nequeinter B sancerlais. (qui Kamorti hoc in aegitio quam
serelissime peractorum faee consci) charlas nec n archivo corripcisis quicquam tale
Reperiri, potuit Cor ducet erquat eua et suc  ingulis V. utrumque, citerip auteritete
patissimi et juvictissum impecatoris Nostri no suscisierum libenter. tam satulare opus ivitet
Ex implar ndo dicti plasiti apponat, de nnflituto tempore e loco conventa distinitius
informet, et ita via necessaria prius cum illis praeparet, ne ob illorum defectum res poste
moram pati cogatur sun Nastru siqillo majort omnium Regentium, princistm
trhaltinorum ignito diilomate comparebunt, fimulitioque non nisi necessitatis et valetu–
ns statione instrntat it amanmensenso lum quendam lanservulo sint adductum
Amadens
efnae et illua dignitatis vestrae observantas simus cillor Frifericus
Aput. 1693.
quia indi caverat se
eodem 1s Astul. Aviennam discessumum hoc responsum eo destinavi
Raumer dassabiae die
n. Elsperger dixit nphi muper in quoda discursu tamiliari sibi omnino placere
modur sma et illiua D. V. propositum pro reconcilianda rlmione religionis et
ruo solum esse modum quo hac regotum fier posset et deberet, nec fore apud suos difficullatem
sti enun stan ac negotium hoc inciperetur publice ptractam concifarent plebe.. itaque jadicat
cule oia assecurandos istes de sua accommorisoe congrua. interm aitum est quod plumui
mores im. Jam Vic digniss
psorum ne saciticu apellanat
F. fvirims a ATumlule Carnel. di sdils. Aotustone, 2, 3 parur 1b8)

## Folio 243v — 00068369:0482
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 244r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 244r — 00068369:0483
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 243v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
nin invidiam e praevaricationis adducar suspicione cepte cum superiori illo taciturme
maescripto non cohperet. Quod sivero condide epperteres ut deget, tractanda est, stud istac misu.
tmaxiines consilrum plavet, ut jlatecheses ui ejusmodi, quales heri virsane des cipsisti pablica
ciuteritate edantur et quiae ab pliaque pte vel altentra parte non fatis accurate ex trllecte
velmirius commode enuntiata vel untilibus isputationibus et 10)pazia, pobvoluta
adinc fuerunt, planius explgentur. distincte nimatum et musue verbirm b
ambignitate ordine recenseantur, ea in quibus consenticuus, derm ponatur quid ad controversiu
maneat reliquam, postrremr id ipsum an alicujus et quanti momenti sit expendatur
dttrum et iuper deserte scripsi, minipe consultu, nec ad sopars obtinendum conducibile
minui videri, ut j pna V. dtus hucaccedat. Idem repeto suspiciosisimis hisce, teuporibus, simul ast
verementer minor tantam inre tanti momenti fidugiam in ne collocari cum alis in communibus uneris
mei functumbus, eam quam nemo artehac in _ vubium vocaverpteidem mmnidetdarans
qquam jam 30 et ampluys annos quiete tenui et ormavistatum cantra serenissum nei doinins
nentem ejusque et glorio sissimorum Artecessorum publicas ponstitutiones furbent fuo quantum in ipsis
est fanfita trevertant; scriptum interum mini creditum descpibi, curo meque ad rum remine
aliqoo risi cum quo jussens commmnitatum reristio. Quicquio etiam absus conscientrae labe ad
hneram pacem. Cnferret poter, id quam dicigeplissine et fidelissime ad hrbebo. Dab. Heidelb.
V Atd maji std n. 1693.
Rm et Mm. V. digen. observantisseruus. fabritius.
indequ scripta la amossaia, de (atholico an acatholico papatu, incobi Aerorumer nostratis
et jacobi sellenz esuito, nascerentur, de quibus autores
Venui ad Tolloquiam ine fructa finitum
Convenere pluy ldot fgnagus torstelnns Meoburgicus iifuissumi dineis hupariae ggener anno xV ad zoma
nensum religionam transusset. Idem eventus erul olloquis quoddicebrtur charitabiu apotiasissimo
rere sotomae Uladi (tao 1V. ad componendas Bomanos interet protestantes controdepsialaias otunii
prussoum anno gculicarrentis X Vindoti, quod a nostra parte sih Hussemanuus, a parte illorum Matthias
dubins y Auhiepiscapus Mestrentis moderabatur. Porro si conciliandi Media et quid in simpulis fideianticulis,
vel remntiandum vel crencedendum excgntur probe erscutiamus, totum tem non absimilem formulae interre–
ligionis diperis seculo superiore, ussu imperatoris sarctus sn patestantibus interim, donec in junctio Tridentiuo
sena contio versiamu de alligrare densio sequeretur, et observarent propositis, quam aei sphyageu
aterimisticam apperhasam nosti, quod per omnia faveret somanensibus, nisi quod in Exchariptia alicem
cajcis et sacerdolibus loni agium permiferet. aet alia tum sastientem expladit derenisumns
Elector c dominas nocter glorigissimae ac bealissimae remoria johannes Gecrgrus Ileante hoc decpumam
ciciter ipso eosse mimium tempore quo idem ille tluus Episcopas, ut Talogos de ineunda
uampreditabutur Encordia coram solicituret in vras nostros pervenerat aeri asget inite berus ensis
et lipsiensia et Ioiebericusis, AAcademio Thectogis severo mandato interdixet ne quem
vel sirmto, vel clloquio assensum praeberent eris conatibus, neve alro modo sest in hoc tegotium
toti Eaile siae Erangelicae penculo sissimui vernifferent: Ut perquadere mihi nequiam
3. Scerzerum nostrum huic religionum Manguuo, favisse, nedum ut literis sua manu
priptit probarit. Hasum tumen benafide sescriptarum. Copiam si mihi feceris, juditare
pacilius possem atque interpreta, quae animi suisansa in suis exposuerit. Interum
Atunu et tenum piscopum si respondeas forte certissumum esse jubeas rogo,
me pro salute ejus aeterna indefessim precib, meis devi, issimis infredere apuddeum
cuine gratia Te etium scucere cohumendo. Vale lipsiae die XXI julp 1692
bilissinca Excellentiae trae at perese studia, joh. Brnedict. Carpio. D.

## Folio 244v — 00068369:0484
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 243r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
sige
Fet
sigenae 5erenus 1683
redditae sunt mihii literae Pestrae svalbackii, ex quibus
intellexi, Quod consultum non stutet scripta mihi credita cum pluribus communtamm. jam vero
apud hos nihil ratum habetur, nisi quod in bromun pastorum consessa decretemfuerit inerim non abs re
est quod Ex ea Vesta memorat, quod pancissimi eperiantur negotio tanto set apti. Et ut verum fattar neque
iese regotium cumulo dbrntus lepeo potui. Accedit quod novilis vester Copiam libelli vestro auspicio impressi se mihi
fncturum rerepit, quam ad huc expecto Magister postarum vestras hteras ad me francofurti domino
frvorato doctori Mestestin qui principis nostri quat literas curare commendare sritent
sa vyer et illme comine, domine ppluriruu ooservandetMe paci semper consionis
ejusque desi verio flagrasse, ex publicis meis sermonibus consilriis, actionibus abunde, notumestiis
t
rinribus qui ne norunt, neque protestationes quod ajunt facts meis adversantur, id quod alir
usitatum est, Atgego magno neo incommodo et summa cum quietis meaj’astcura quotidie experior
Versisto igitur in tis quae nuper a maedign.V. espondi, quorum summa huc rediti quod omnium itere
ab trumbus urari debsre. Neque enim video quid sepantim extorta hunc inde Ehexlogorum pri
vatae et candesbinae declarationes sint profuturae, nam vel illor num ariodum senteptiis conveniunt
ver id adversanbur si conveniuit, quid impedit, quo minus communicato cum aliis quorum
eadem causa agitur consilio expromantur Lin, quisuam earum speraudus est fructus
nisi quod nova inde sutura sint schimata, et ut ex privatis ejusmodi chanepplum collectis scrptio
nibus consensus publicus eformetur a quo qui dissentiunt laugamstebelles et lontumaces
a publia religionis pare ejsus ptrivilegiis excludantur vel ejiam nova haereses
perapantur ret. Sed neque nic consentaneum est, quod duim sisensiam a me postulatur menius
vicissem promittitur, eodem temporeubique et in hac quoque urbe jactatur
et jam puidem jastus
rum est melum se madigu V. transigere Hocanlem non alio spectare vndebut, quam ut
erus ad du. Caytovium dictorem cheologiae sipscensem
in invidia
n literae quas em e
dn. Ep. Beostadrensis nuppirime vicunae Anstriae lad me perscipsit, et quarm copiam
dmnuslis abhrne seplimanis. per servum meum transcnsi concernunt et it negotiuum, osam sempo
dicam Christianam respiciens, et quoniam nominis ieui celebratissimi in ea mentio factae
Rot
iasuperus communicarem projectur
eigudtalis Tuae addutissimus. Joh.
non potui qui- B. dit Tuam de hoc certorem reddere
quoddem paepficum jam nominati du piin
Cas. passerius. Luccaviae infer. Ipsatiae. Jmp lb92
corria p esponsoriam dui d. Cppstruti. de loira causa tentatae inter Romanos et
protestantes concordiae quam illunssdeastadien scum Estuiscopus magno hactenus conatu egit, sentem
initio inquirendum puto in scopum um conatuum iren
crum de quo non rectius judcari potest, quam si cum iis Angustanam X Auti. Augustanam
tiam mean quam regasti libere scribam.
confessionem, quae cminentis sunus sandicplis sollinitsirii autoritate prodiie, contendamus, quoniamrus
in eod piscopatu X autecesoris X successoris, non potuit non eoderm tempore eadem esse intentio
diversis licet mediis oblinenda, quae ab altero rigidiora, ab alterobenis niora adhibentu. Nam
cum apertes protestantes Auo atias bHigustana confessine hi dat cessor Mcgnischius
insiumtasset ea figu, ut privilegia, per santionem passavjensem et pacea osuabigensem
quasit perdidisse conbincereti bauditiis hoc se consecuturum spera ismus successor, si a
sricta confessionis observantia sub mustet coicordigtineundae titulo ad quatemeumque ato–
abjer eospllicerat quo magis pobis lavendum fuerit, ne ulli pos asstrotoja ommittam
Neqe renm illus Ramanenscum rem hanc sincere et serio per Hyporheses suas tristare poseritant
si paudide pgat, et protestantet e pountici Rtomano sonciliatarum oseret, certe a, reliquis suae
religionis hominibus iisus doctissimis pipulo diferetur. Quod nec Joho, detius jesuita qai saxum
i agentoratis volvis in suo de rennione protestantum sibecto inficias uiti quid de
Manlibi praeforti nostratis sed olim, set apara ad alvifica religione ad demana
dispulatio hoc
Imo
deficientis, dissidentibuss in oecidente Ecclesiis inscrppta senttendum exstimem
quam simul into, haud ita pridem sub praesidio meo ventitata exponet. Ilam ab 
Exiscopto inflatam crederet, iisi apertam agloris mentionem fecisset titulas adeo in re
sa et in  actandi movo conspirant infeliciaterus successu quandi, ngnquam desiverita
bbinebunt Non enim nostratis religionis causa, sed deii acuiusuentate per sersturam
nec recedere nobis hec cum iis squi Recedant pro arbitris parisci licet, quare
ol, sollo quia inter ptriasus partis Theolagos finstra videas instituta, eixjusmodi illud
evelasa
fui, quod ad serenssimorum mrinastum Maximipliam Bavara rcis e si hasiri (adovici
connds seglatini seoburgisi mandatum aino seculitimus primo Ratis bonae inter gravis
sinos utrinus Theclogos habebatur in qua ut circa unam quidem de honmak judice
contro versarum, quaestionem quatuordecim sesionibus conveniri potuit, tantumue abexat
ut concoldia obtineretur, iu potrus maiis exacerbe scerent disputantium danimi
indeq simpla
e