# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/11979/text
# Catalogue record: 11979 — für Christoph de Rojas y Spinola: Judicium Doctoris Catholici (de Tractatu Reunionis cum quibusdam Theologis Protestantibus nuper habito.)
# Incipit: (1) Jam dudum audivi de Negotio Reunionis Ecclesiasticae, quod jussu C
# Date: 1694-10-05
# Sender: Leibniz — Addressee: Spinola
# Akademie-Ausgabe: AA I,10 N. 096
# Other printings: Foucher de Careil 2 S.50-64; ²2 S.50-64
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=11979&katnr=K+3481
# AA I,10: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-i/
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 37–44 (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 37-44): 16 pages, canvases 73–88, page ids 00068369:0073 to 00068369:0088
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=73
# Lines: 466 recognised on 15 of 16 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 37r — 00068369:0073
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
l
Suclicium octoris Catholici
de Fractatu Reunionis cum quibusdam
Taeologis Protestantibus nuper habito.
Jam duclum auclivi de Negotio Rcunionis Ecclesiasticae
quod inssu Caesaris Reverenclissimus quidam et fllustrissimus
cum Theologis nonnullis Protestantibres praetimi:
nariber tractare dicebatur. Et quamvis quidam ea de re-
rudicium meum statim petierint, notui tamen dero non satis co.
gnita quicquam pronuntiare. Illue interim non dissimulavi,
tempora praesentia mhi exiguam spem facero; et ticet non
possom dubitare de prudentia eorum, quos saesar in tam anduo
C
nogotio adhiberet, caveneum tamen sohcité dicb ne talis
tractatio apud satholicos scandatum pareret. Pnotestantes
autem magis adhuc a veritate Catholica abatienaret. Nam
cum saepe versatis fuerim cum Protestantium Theologis
et Sohticis, sciebam quantopere a nostris dlissideant, eAt
a
quam male plurimi sentiant non tantum de curia Romana et Clero
Catholico, sed et de dochina nostrorum; itaque opinabar non tam quae
3c
stinem esse de communione subutray specre et connugio (Cori-
S
corum concedendo; quam de gravissimis contraversiis circa
fidem et Sacramenta in quibus Ecclosia Catholica nihil in-
dulgera potest et licet siciam multus moderatiores in-
ter ipsos Pontestantes Tapam non habero pro senti
Christo, nonnullos etiam, praesertim C, corqui Calintidise
palis eo progredi ut putent, errores quos Catholicis im
putant, non evertere funcamentrem satubis; Hoc ta:
men adreunonem non sufficit, nisi Protestantes ea
omnia admiltant; quae a Cathotica Ecclesia de fide
et de jure divino haben constat.  Haque verebar,

## Folio 37v — 00068369:0074
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ne illi, qui in hoc negotio laborasient plura promisissent
Pratestantibus, quam possent praestare zetrem nimis Poli.
fice tractass ent, imundana pollicendo; quae res contentum
apsred Viros graves inter ipsos Pootestantes parit, aut suspi:
ionem fraudie, quasi nobis omnia alia potius sint cordi
quam sabes animarum.
2) Nunc autem cum mitri nonnulla communivata fuerint,
quae acta fuere inter Reverendissimum, illum. .. et quos-
protestantes celebres
dam Theuloges Trunnicenses atiory; posum de
re tota pronuntiare paulo liberius. Et illus quidem
sibenter admodum observavi. Illustrissimum..
sese in en prudenter gessisse, quod fa
 na
solepter
cabstris e
diversorum sententias ceticere, easque contemperare laboravit.
Deinde illus quoque mihi suit pergratum videre non nullas
controversias, veluti de sustificatione, de meritis operum,
de liber arbitrio, de peccato onginis; de certitudine
gratiae, et simites, qua initio pratensae Reformationis
casitalei credebantur, a Pratestantibus iba explicari
ut a doctrna Cathotica non tam re quam verhis differ.
aliqua,
re videantur. Pideo tamen multa et gravia superesce
quae nos
 censemus
fidei capitacab Ecclesia Cathotica definita (ubi Protestun:
tes istr Doctores fatentur cese disientire à nostris et non
ferunt
obscure prae se ferre aientur, quod potius in Schismate
sint mansuri, quam veritati nohus credlitae, sicet b Ec
et ab Ecclessu acctaratae, ut nobis videtur d s ut nos judicamus, de cla
rata, closca inslarata manus daturi; in quonisi mentem mutent
vel melius explileni, videtur difficile ne dicum
tont, ic impossibile esse, ut non salva conscentia
eos nunionem Ecclesiae recipiamus.
Quia tamen hoc iprum explicationem quandam

## Folio 38r — 00068369:0075
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
et distinctionem patitur, ideo ne quicquam a satholica
parte omisisse videamur, quod allo modo possibile est a nobis
salva conscientia fieri, ut tam grande bonum Pacis Ecclesiae
consequamur, vel saltem asitum ad ipsum facitiorem redda-
mus; idea ragatus ab illis, qui iubere posrunt, montem tu
exponam paulo distinctius: Deumque veneror ut gratiam
suam mitu aspiret, tum ne quie largiar, quod possit in
Catholicae fidei detrimentum cederoitum etiam ne quid
recusem conceseri, quodullo modo a Catholiois sub debitie
cautionibus concesi, et ad salutem animarum pradeise potest.
Puto autem totius Negolii fundamentum esse veram
Doctrinam de Ecclesia Cathotica. Iac enim semel rite ex-
plicata, vel cessant aliae controversia, vel certe via cerla
tolli possunt. Iaque ante omnia opus est, ut circa hanc doctr-
nam recte instruantur Protestantes ventatius Catholicae
c
sese sabmittant. Nam post notitiam Dei trinumus
et Salvatoris, Det incarnati nihil magis necessarium
est scitu, quam autontas Ecclesiae satholicae, quam Deus
Spintu suo sancto regit, et per eam nos omnes vult degi
Itaque abhujus articuli successu totius tractationis for.
tunam pensere judico.
De Ecclesia parum recté sentiunt, qui per eam
nihil atiudentelligunt, quam multitusinem sidetium: nam
opas est connexione quadam inter ipros: sed nec sufficit, ut
coetum,
Eclesintam esse cheamus, iseu multitudinom aliquis commune
habentem Sed opus est, ut velut in Civitate aut Republica
cieat multitudo in unum corpus, uno velut spintu connexum,
et formet personam quandam moralem. Et quomadmosum
homines in faro collecti ad emensum vel vendendum

## Folio 38v — 00068369:0076
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
vel in Amphitheatro ad spectansum, vel in templo ad au-
diendum; coetum quidem componunt, sed corpus non facient:
ita sideles, ticet sub Dei oculis perinse sint, ac si omnes
in uno loco essent, non ided formant Ecclesiam Cathoticam
nisi aliquid amplius accesat, Tantumque difsert aelus side.
tium ab Ecclesia, quantum tumultuana multitudo, con-
tra subiti hostis insultum coadunata, distat a justo
exercitu pernumenos et manipulos et legiones sub
Duce codinato
Ecclesra rgitur est quaedam
Thevcratia seu (iitas sacra, curus causa efficiens
est Deus, materia sunt omnes sideles sub suptromo
casite Christo Deo et homine; farma autem re-
giminis constat legibus fandamentatibus divino
jure praescnotis; finis denique est cirrum heatitudo
aterna. Un de consequons est. Ecclosiam esse rem
omnibus aliis rebus humanis praestantionem At pra-
ferenelam.
Igitur tenendum est Ecclesiam sathaticam debo-
re esse visibilem, eandemque une regimine contineri; et hoc
regimen a Deo praes ciptum. Ut autem forma regiminis
et Leges fundamentales hrujus divitrae Reipublicae meti-
potuntate
us intelligantur; sciensum est  supremi Capitis
Kricti nunc invisibilis, vicariam quansam potectatem
in terris relictam esse, cui Christus discessurus suum
Spintum promisit: eamque atantum habere autonitatis, ut
homines ei tuto fidere passint in onibus, quae orsinantur
ad finem hrurus Scipunticae, hoc est, ad aternam satutem.
Et siseles omnes, sine consitionis et cignitatis siscrimine

## Folio 39r — 00068369:0077
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
huic potestati veram obedientiam debere: mobedientes
autem ope clavium caesi concessorum Ecclesiae poise co-
ercer; dum fructu beneficiorum spirituatium in contumaciae
panam pnvantur praeterea eandem potestatem Ecclesi-
asticam habere a Deodomem infallibilitatis, ut a spiritu
ejus in via salutis dirigatur inomnem ventatem, cate-
rum in Symbatum unitatis et cantatis a Christo ordinatam
esse perceptionem sanctissimi corporis sui, tanquam tesse-
ram ciis fidelis, qui sit membrum mystici corpons cujus
aliquoe
nem haereant culpa sua eos Schismatieos esse; qui verisidei
dogma ab Ecclesia definitum, obstinato animo non acl-
millant, plane haereticos jusicari; eossemus quamdiu
nec verum amorem DEi sncaritatem proximi
in pertinacia sua persevorent, nec caritatem proxi
habere; nec gratia Dei aut Ecclesiae Sacramentis
satulariler frui, sed in statu damnationis harere.
Tametsi autem inter ipses Catholicos controverriae super-
sint de subjecto summa potestatis Vicaria in Ecclesia Catho-
lica; illud tamen constat inter omnes, clivino iure constitutum
reperiatur
ur  Concilio Oecumenico tutam
Ecclesiam reprasentante, cui praeest Pontifex Maximus. id
est, Episcopues orbis Christrani primanius, nompe Ramanus:
rite habitum
Et hoc concitium (in rebus ad fidem satuarem portinentibus
infaltibile esse, eique a fidetibus esse obtemperansum. Di-
vino etiam instituto factum esse, ut Metropoleos orbic
Christrani Episcopus simul et totius Cathoticae Ecclesia
Episcapus evet, et caput erus minicteriale; nec tantum
haberet ordinis, sed et potestatis prmatum; omniague

## Folio 39v — 00068369:0078
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ageret, qua postulat salus Ecclesiae, et sine convocatione Con-
pac,
silii generalis commode expesiri possunt debentos. Cate
jure divino ordinario seu regula boni ordinis divinitus introducta
res quoy Episcopos (in unaquaque Ecclesia esre ruis frcobis
aertis sacrarum functionum praeragativis instructos, et suis Presbyteris superiores,
teris supenores; quemadmadum si a Faicis ordinis chara-
otere, et Sacramentorum certorum dispensaudorum pote-
state discernantur. Iaque Hierarohiae Ecclesiasticae fun-
damentum est mo sacer curus character ad impositionem
manuum, ab eo, qui jus habet factam per divini spinitu
operationem imprimitur, et in hoc successionis tineam esse
custodiensam; ut sciticet regulam sequonso boni orsinis
sive jus devinum srdinarum,
ut serticet nemo pro ordinato habeatur, nisi quisit ndi-
natus, ab iis, qui vicissim a rite ordinatis indo usque ab Aposto-
lis manuum impositione spintum Sanctum et rem divinam
faciendi potestatem acceperent. Ut ea ratione quodam-
modo successrvum esse appareat Ecclesia regimen, Spiri-
tuati pastorum propagatione.
Atque haec sunt fundamenta doctrinae satholicae de
Ecclesia, quae qui nom admillunt, salvis ejus principice
dextras praternitatis accipere, aut ad communionem
Sacorum nostrarum admitti non possunt scilicet, qui
vult Catholicus eise, hos articulos de Eccloria mente sin-
cera suscipere debet: primo quod Ecclesia Catholica
est infallibilis in omnibus pertineatibus ad fidem salu-
reperitur
tarem. Secuendo quod ea infallibilitas roeset in
s
prae est
Concitio Oecumenico, cui soltcedit Sapa Romanus
Tertio. quod pasa Romanus, jure divino habet super
atios non ordinis tantum, sed et potestatis primatum.

## Folio 40r — 00068369:0079
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Qvarté quod (lerici secansum suor quas à Laicis sistin-
quantur iure dirino et linea ommationis. Iuinto quod
Eucharistiae Sacramentum est tessera Christianae unitatis
Sexto quod potestas absalvendi ac retinendi peccata itemque
excummunicandi, quae existit in Eccleria, et aberus Pratatis
et Ministris exercetur, magnam: in animas vim habet: eosque
in statu damnationis aternae constituit, quisententiam
Eccesiastica damnationis meruero.
9) Sanamus jam factam esse, quod optamus, ut in sus
omnibus et in universum circa summam Articuti de
Ecclesia satholica cum Protestantibus consensus liquidis:
simues habeatur; hac obtento fateor magnum quadum
factum fore ad reunimem, nec parvam me spem conce-
pturum esse de fetici negatii tam laudabilis successu.
Ubi enim partes sincere compramisere in udicem quen-
dam controversiarum visibilem, cujus oraculum haberi
potest; utique certa ratio in promtu est disensionis peni-
tus tollenea, quatenus cum decisione tolli est opus. Hay si
sese Protestantes submillunt Conciliis Oecumenicis, tuncin
dubitatus controversia exitus in potestate habetur.
sive praeteritas Concitiorum decisiones respiciamus, sive quae
nondum constat esse definita, ad futurum generale Concili-
um remiltamus. Quandocunq igitur inter sathotivos
eteos Protestantes quos in hroc consensisse posuimus,
et eos
nec de perpetua circa eam traditione conctaret
controversia superfaret; necesse ess et eam ex hac
facti quaestiome pendere utrum propositio de qua agitum Concilic
aliquo oecumenico sit definita, vel non. Quod ipsum,
ubi altioris indaginis est, ut non sit facilis disientientium

## Folio 40v — 00068369:0080
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
con
cnvictio, ad remedium novi Concilii recuri potest. sed
quoniam frustraneum ess et hoc remedium, nisi constaret
inter partes quodnum Concitium Legitimum atque decumeni-
a.
cum censen debeat; huc iam res rediret, ut cum usdem Pro:
festantibus de forma talis Concilii conveniretur. Nam
quod quidam olim Scriptares Prolestantes ad tiberum
Concitium provocantes, talesese intelligere declara-
bant in qronon autoritas humana valeret, sed spintus
Sanctus per Sacram Scripturam indicaret, id ad exi:
tum abtinendum minime sufficere, quivis prudens faci.
le videt. Quemadmodum enim in Repubitica prater
Legem opust est homine, id est, meice, Legis vivo interprete,
qui ex Lege pronuntiet, et sententiam in proposita caus a
clicat; qui sive bene sive male docernat, ius tamen dixisse con-
setur, alioqui nullus ess et finit sitium: Ita in Republica
Sacra a Deo instituta praeter Leges dlivinas scripturamque sa:
cram opus est hudice controvorsiarum, qui possit causae cogni-
ta finem imponere; qui quidem prae judice seculari magnum
illud oiivilegium infallibititatis a Deo accepit, ut inpor.
tinentibus ad satutem tuto ejus Judicium sequi possimus, quo.
nam sine illo priilogio mutile, ume periculosum satuti tale
indicium ess et; adeoque et sacra illa Respubtica certae au-
toritatis rinculo careret, atque in ananhiam abiret.
5
Itaque Pratestantes quinnitatem amant et ex Augusta
nae Confessionis formula ad Concilium Chrisdianum pro
vocant, debent convenire nobiscum; quilquis in Com
cilio legitimo id est, interventu Pantificis Maximi

## Folio 41r — 00068369:0081
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
et potissimorum Principum (Minstianorum convucato, post
maturam discusionem, achibitasque omnes prudentia Christi-
una cautiones, a multo maxima suffragiorum parté de=
cretum fuerit, id pro definitione ipsius Concilii, immo di-
ctatu sancti spiritus, Ecclesiam, si un quam, certe tum ma-
xime directuri, habendum fore; authis sublatis mania fore
omnia, quae de Ecclesiae Cathoticae unitate dicuntur.
Hage Si Reverondissimus ille Daminus autoritate
Caesarea assus Principes Protestantes Germaniae aliorve
haec poss et obtinere, Primo ut
minuerentur controversia et T heoloqi nnter Pru-
testantes docti, moserati atque autoritate praesitimentem
suam quam clarissimé explicantes ostensorent, quousy
accedere iis possint, quae apud Cathaticos pro definitis
habentur. Secundo ut iidem Protestantes compro-
millerent in Concitium Legitimum Oecumenicum, cirpa
Mestrodum declaratoriam
controversias quae post cmsumtam 
n superessent. Tertio siiisem de forma ac mo-
do habensi ejus concilii ita declararent sententiam
ut appareret illos ea in re a principiis Cathoticie
non discedere: His tribus capitibus obtentis, putarem
ego rem magnam fuisre praestitam, nec comtemnensum
opera pretium nos habituros, jacto sciticet Reunionie
sond fanoamento cui Deo favente aliquando aesificium
optatae paers Ecclesiae imponi posset.
Erunt fortasse qui harebunt nonnihil, quod ila semel
definita in Tridentino aliisque Conciliis in novo soncilio iterum

## Folio 41v — 00068369:0082
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
tractanda forent. Sed hic scrupulus neminem creso
prusentem foret remoraturus, si cutera in liquido essent.
Quicquid enim perselicitum est, et sine peticulo sit, et
fieret cum maximo fructu animarum, utique faciensum
est. Qrioni autem liceat semel definita iterum tra-
clare non animo in dubium revocandi, sed confirman-
di et declaranci Pericutum huc nullum video, nam si
quis vereretur, ne medaperiratur ansa adeluden-
dam sancitiorum autoritatem, illo in hypothesi nostrati-
meret ubi non est timor. Supponimus erum non hic
quaestionem esse cum Protestantibus in Concilium futurum
compromillentibus, utrum soncitiorum decumenicorum
autaritati sit standum, quod eos. pratiminariter agno-
scere dobere antequam in eorum gratiam novum Con
citrum habeater, ram monitum est; sed quan utrum
revera
 Decumenica et legitime habita sint corta quae-
dam soncilia, quorum definitiones ipsi nom admillunt.
Supponimus etiam recusatiomem eorum quoad certa
illa concitia fundari non in erroribus iuris, Concitiorum
vel Ecclosia autoritatem infingentibus, sed in errori-
busfacti; dum illi negant consitiones delitas fuisse
observatas; quattes altiarem utique indaginem habet,
constatque inter Cathoticos quoque controversius
esse de quonendam sancitiorum autoritate. Iaq, quo
ties prohabiles quae sam rationes dubitandi contra
ciis
concilii cuiusdam Definitiones adducuntur, praesertim
ab integris nationibus aut terrarum magnis tractibus,

## Folio 42r — 00068369:0083
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 39v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
nihil prohibet, rem eandem in novo Concilio tractar. Sane
pradentes facile agnoscunt, multum intereste inber id, quod po:
stularent privati, aut pauci; et id, quod nationibus et su-
premis potestatibus concesitur Hhis enim ob fractus ipera.
si magnitudinem plura indulgeri debent, modo sint per se
sicitaEt videmus ea quae contra Graecorum etrores ir
generati sconcitio Lugdunensi acta fuerunt, in Florontino
iterum fuiire tractata, nealia exempla congoramus. Ut
proinde absurdos, ne dicam improbos, et a Christiana cari-
tate alienes fare putem eos, qui tam magnum bonum (si
quidem, ut supponitur novu somcitio id obtineri posse ampla
spes eiset:) inani formatitate impedire conarentur. (ausa
certa timendi nulla est; neque enim veren debemus Catho-
sici, ne spiritus sanctus sententiam mutet, aliave promun-
tiet in novo Cincilio, quam quae dosinivit in antiquo.
2) Atq haec quidem ex ista hypothesi puto expesita erse.
et si casus contingeret, ut talia à Protestantibus possent ob-
tinen, pro certo habensum nedico, eis, quos Deus Ecoresia
suae praeficiet, non dlefore gratiam divinam pradentiamqe,
necessariam ad omnia ita moderansa, ne quid inde Ecclesia
detrimenti capero possit. Hactonus itaque Reverensisimi
Domini. ... tractatus, si intrahos stant simites
omnino laudem favoremque, summum merentur, verum
imulare spargi à nonnullis
velint profestantes cum quibus, egit
relatumque esse ad me, quasi ille multo ampliora polliceatur
Protestantilus, quibus ego accedero non ausim. Atque inter
alia audivi consensisse eum ut quadam controversiae excipe
rentur etiam ab autoritate futun Concilii, neque Ecclesia
judicio submillerentur, sed semperim suspenso manerent

## Folio 42v — 00068369:0084
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 39r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
quale quidem pactum puto ne a Papa quidem issefieri
pase; impingeretque hoc Protestantium desiderium in prin-
cipra ipsa fidei Catholicae de Ecclesia, cui quidem manus
hoc modo sigari non possunt. Et signum es et talia po-
stulantes non bene sentire de autoritate Ecclesiae et Con
tradito continei ciliorum, ac proinse frustra in eorum gratiam Concilia
nova indici. Sed cum hoc de Domini indul-
gentia non ex certa fise aut scrpturis, sed rumoribus
potius habeam, et a prava vel imperitâ actionum
eius interpretatiome nasci potuerint; malim suspendere
judicium; cumque ex iis scripturis quae ad me pervenere
viseam D. satis circumspecte processisse,
Cddedc
idem de illis, quae mitu non sunt visa, credore, malo
nale fundatis
quam suspicibnibus indulgere.
Caterum inter eundem Ronum et Illustrissimum
Dominum .. . . et Theologos quos sam Protestantes ali-
majoris adhuc momenti
am intelligo a tractari quastionom altioris multo in-
dagnis, utrum et quomodo Protestantes, qui parati sint
Summittere sese futuro soncilio secundum supra dictas
leges, inberim à Pontifice Marime in Ecclesiae Catholicae
communiomem recipi possint salvis opinionibus suis, qua
rum ultima determinatio ad Concilium foret remissa
Haec quaestio miti videtur altissimae indaginis, malimque
S3
de ea Sapientium Virorum avdire judicia quammeum
proferre. Qura tamen altingore eam rubeor, illud
pere spero dixerim, duas rem facies habere; unam cum
quaeritur quid sit consultum et in praxin tradua dignum
Nisi ipsam et
judicet quastio
nem indecisam
manere posse
nec verbo divinitus
=ex dictistamen
pendentem

## Folio 43r — 00068369:0085
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 38v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
calteram cum inspicitur quid sit sicitum absolute. Rebus
certe sic stantibus, ut nunc esse videmus, nisi admodum pra-
valde dubito an res facile 
parentur animi utriusque partis, nandum video, quomado tale
quid in prarin traduci possitiobminiam dissonantiam opinio
num et cultuum. Interim quia humanum paucis vivit gerus.
et Procerum motus hac cuncta sequuntur; cor autem Regis in
Ce
vinc
es cosare n
si pax esset reddita orbi Christiano, et, supremo dontisice un
ac sapientissimo Caesare ac maximo lae
an intente, qui dam potentes sapientesque puncipes huc animum
efficaiter aclicerent, facile Pheolagos primarios in his, quae aequitate
nituntur assentientes haberent, a quibus caeteri pendore solont
Quod si ergo in abstracto et absolute quaratur quid sit li-
citum, posito animos esse satis praparatos, Illua ingonere
dicere ausim, salutem posuli christiani supremam Ecclesia
legem eve; et, si secundum regulas prudentrae Chiristianae
vel valde imminutum
judicure poss et Maximus Pontifex, hac via sublatum iri, magnum
hioc schisma Oecidentis, alia autem via nihil tale cum ra-
tione speran facile pesse; eo posito, huc inclinatamimus
ut putem integras Nationes Protestantium, quae agnoscere
iterem vellent, tatam Hierarchiam Romanae Cathoticae et
Apastolicae Ecclesia poire retentis quibus sam opimionibus
fuis emneis in communionem recipi, si sancté pollicerentur
illi sese et suas sententias futura legitima Concilii Decume-
niei definitioni summisias fore.
18) Ut ad hoc indicium inelinem, hanc causam habeo; quod
ubi de salute ammarum prociranda agitur, omnia puto posse
Tontificem Maximum, quae non sunt contruria nuni naturati
et divino indispensabili Itaque donec existat aliquis qui mi-
sii contranum demonstret, potius Pontisicis potectati favebo.

## Folio 43v — 00068369:0086
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 38r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
praesertim ubi satutaris erus est vus, quam eam sine
ratione cogente enarctabo. Deinde considero in sanctis
quibus dam patribus, non paucos fuiise errores, qui hodie
por haeresibus morito habentur, in ipsis tamen haereses
non fuisse, quia non sum tunc contranum ab Ecclesia
erat definitum. Sic quarta decimani quidam in Aria,
Rebaphizatores Fareticorum in Africa suore vin sancti;
atque inter hoss. Cyprianus, ut alios laceam; sed qui post
Si
Concilium Nicanum tatia desensebant, haeretici erant.
scilicet non sententia, sed penicacia, hareticum facit.
Porro ut quis pro pervicace et haeretico habeatur, non.
tantum necesse est, ut contrana sententia sit definita
ab Ecclesia, ses etiam ut de definitione ipsi constet, vel
debito stucho adhibito constiturum sit. Itaque Cardinalis
Bellarminus, etsi notet in ultimo concilio Lateranensi
definitam esse Supenoritatem Pontificis, non ideo ta-
nen Gallos aliosque Pasileense Consitium sequentes
conset hareticus; quia fatetur, dubitare illos utrum
vero Oecumenicum sit, illud Lateranense. Vicis.
sim C, alli non condemnant harereos Romanam (uri-
am, quia sciunt in ea Basileeris Concitii autoritatem,
post dissidium inter ipsum et dapam Eugenium
IV. non admitli. Et srmilis Oeconomiae Exempla alia
ex Historia Ecolosiastica prroferri possent. itaque posito
Pratestantes esse in errore, qui pro rerum et amimorum
statu nunc sit invinciliilis, et quidem circa quaestionem
facti, de autoritate Oecumenica ejus Concitii inspecie.
cujus definitioni stare notunt; Ecclosia autem (atho-
lica et Concitionum indubibatorum autoritatem admitler

## Folio 44r — 00068369:0087
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
et principsia illa agnoscere quorum ope res in futuro Concilio
terminan possit; et aseo de reliquo ad summisionem et
obedientiam esse paratos; atque itaspem esse marimam tali
conclescensu posse vel plane tolli vel admo dum imminui
tam grave et lamentabile vulnus Ecclesia cens eo Pontifi-
cem Maximum omnibus rite praeparatis nationes vel
pomincias ita sentientes in gremium Ecclesiae reci-
vere posse. cum magnum sit manifestumque animarum
luorum, damnum autem valdé incertum vel nullum.
Quatibus autem praparationibus opus sit judicabunt
s
prudentes
Vin sapientes; nec dubito ipsum Reverensissimum
et Allustrissimum Dominum. . . . multa in eamrem
sapienter allulisse. Haec habui nunc quidem quae de
re gravissima dicerem; satvo in nimibus prudentionum
et super omma ipsuus sanctae Komana Cathoticae
et Apostotica Ecclesiae judhcio, cui mea libene
suclmitte.

## Folio 44v — 00068369:0088
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).