# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/1439/text
# Catalogue record: 1439 — ANNOTATIONES AD EPISCOPI TINIENSIS PROPOSITIONES NOVELLORUM DISCRETIORUM ET PRAECIPUORUM
# Incipit: Propositiones novellorum discretiorum et praecipuorum
# Date: 1700-11-11
# Akademie-Ausgabe: AA IV,8 N. 050
# Other printings: FOUCHER DE CAREIL, Œuvres, 1, 1859, S. 497-512 ; 2. Aufl. 1867, S. 38-57 (in der 2. Aufl. fehlt S. 285, Z. 16 - S. 286, Z. 14.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=1439&katnr=86577
# AA IV,8: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,8, p. 271 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV8text.pdf#page=271
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 111–118 (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 111-118): 16 pages, canvases 221–236, page ids 00068369:0221 to 00068369:0236
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=221
# Lines: 663 recognised on 16 of 16 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 111r — 00068369:0221
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 114v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
De propositionibus istis, et
ascripta illarum correctione
videantur quae notavi
pagina ultima huius
charta
pesittones norteltori
et Discretior
Manas E
niscopi
et prucipuorum. niensis
notificatione, Confessione et abso,
Tntione Deuatoris
est
eno est Cansa efficiens instificationis gratie et gloriae
peccatorio; Cansa meritoria est ipse Coristno; inoten
mentalis sunt parramenta; ministerialis Eclesiae
poentontiae Dispositiones interna et necessariae sunt avuo
et
Minist et
internia fider, spei; Caritatis.
potest dici quod fides instificat, non absolute sed in hoc sensu quatenus sides sumta pro
Kassensu interno ad revelationem divenam de DCo et Christo mediatore est fundumentum et radix totius justi–
sicationis, ut, senssus sit fides inchonte jasstifut
on potest dui, quod sola fides instisicet, nisi in si qu
obno sencibne. q sumende fidem pro fiduua et instifi
ac
ationem pro intorna Conscientie qmete, cesi su duere
tur. Cum ivua dispositiones Feuatoris innematur tanta
imperfectio, sola fidnua in menita Christi ect, quae con
scentiam ettimate couietat. D. do intelligendo, quod sola
fides, sit radia ex qua alii artus interni promanant.
ecent
per saviamenta, par artus, fider spei Caritatis,, et deniqo
per obsernationem omnium Dei praeuptorum, appliuen
LM.
adscribi potest operibus bonis. 1
Ratio veri meriti, oporibus bonis e
ola
debet, in eo sensu
quem Catholua scoristarum sceela explicat.
Adminitm Sintentia Morum Catholicorum Doctonum
qui tenent, quod stricte loguendo, opera bona non me
de condigno
reantm. Pitmum gratia et gloria gradum, sed solum
serundum, et illins augmentum.
in instificatione non solum teguntur, sed etiam tol

## Folio 111v — 00068369:0222
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 114r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
ita ut nil culpae remaneat, remanet tamen
Jantur peuata, nilq, remanet nisi illa quabitas, phis
sua, sen imilinatio, quae ex quibuscunque, hitibus physicis
praesertim ex frequentatis resultat.
Datur Sarramentum, vere et propiie ditum poenitentia
seu absolntioms.
omnium peccatorum, mortalium
icet Confessio minimorum etiam peuatorum, qnorum
homo recordatur, poenitenti sit inculcanda, Ministroqi
totun
Eulesia necesse sit copposcere et declarare poenitentis
et cum declarare, illi poenitens debeat ux suiat Ministeri
totum statum, ad sec scilicet, rt siat an ligare vel
et conveniones ac salutares poenitenti satis factiones  imponeres
soluere posoit Concrrs tamen omnium pindentum
confessarius
Cristianorum sintentia est, quod ab ea peuatorum
debeat abstinere
enumoratione, et interrogatione sit abstinendum, quae
ob, sio
vel scandatum, vel totalem mentis confusionem, et me
ralem memoria
moria moralem impossibilitatem adameret: tamen conpessio
integra esse debet omnium peccatorum lethulium quae poenitentis memoriae occurrunt.
De purgatorio, naulgentris, et ape
ribus extrinseris poenitentia.
remunet sape
emissionem penatorum et prena aeternae, remanent
temporalis poena
seven
remittitur verum
emporalet, quae non semper ante mortem 1 sed
etiam post illam, et quidem per potestatem damium Eule
sagrificiums missae
siae, ne non et per jermnia Eleemosynas et simrlia ex
s
et indulgentias post mortem remittitur, dum, eadem opea externa ex actibus bonis interms
guatemis tamen ex bonis actibus internis proce.
prpcedentia a, fidelibus per modum suffragii mortuis applicantur. eadem pariter ante mortem
anntis
Foluntur. viventibus prosunt
quorumdam
potestat et
Damnatur iMa nmma fiduria in dutam claniu potestate
plerumque
dea grainas itne peccandi libertas, luri temporalis
impidiratiet apparentia scandalosa.
Cii. Satora
si na
is,
indulge

## Folio 112r — 00068369:0223
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 113v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
2
salubris at proficua
justis
Panita ouidem est ac insta, oratio pro mortuis: + An il
vero pariantur per ignem materialem ac phissie, vel
ut dicunt scotistae nihi
 uti sobtistae loguuntur:) solum intentionaliter onit
certum est
de fide oddimate est certum, sed eitimata Eulesiae defini
Fiom retinquitur.
et eorundem cultu
De inmocatione ac vultu sanitorum
vec non et religuarum ac magimum.
Pratio, qua intercessio Sanitorum defunctorum costulatur
utilio est ac sancta: Circa modum vero et momenta, qui
bus ipsi preces nostras cognosuint, bene decaranit Catho
nihi
Lua Dnacensis Aicademia, quod nil arsuc, tanguam de
 est
fide tenendum ab Eclesra sit ultimate aefinitum.
Cum necesse sit, et Eulesia oniculas, snvcessine sallem
ad perfectiora dedmat, nullusgo dubitet, quin oratio sit
mentis ad Deum eleuatio, quodq, quo masis ab omni
bonitate immensisque atributis magis,
Crealura abstrasit, et in Dei immensis attribritio prosun
datur, eo vehementius apud Deum et animam prantis
quorumdam improbanda est
operatur. Merito sane prasio illorum drprtatur, qm
plebem tali modo et ita frequenter, vel conasi vnice, in
sola denota allontione sanitorum exerent, et hac amo
rem et fiduriam, si nen magis, saltem aegne principaliteu,
vel aegne saepe si non sapins concipiat et exerceat erga
ac
illas Creatmas, quam erga creatorem. Placet itaque Aue
Unde summopere probanda est
Maria et Lytamae ad sanitos, sed magis placet Romanen
sio Cleri denotio, qua cantantur simni psulmi et savia
scripturae lectiones; in imnotio vero Collertis orationes,
mortui

## Folio 112v — 00068369:0224
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 113r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
qua sanctorum commemorationem faciunt, precesque
postutant, an ipsum Dcum immediate diriguntur, et
per Christum Dominum nostrum condluduntm. Displi–
cet proinde, quod ivua sune perfectiorem, et aque fau,
sem opandi modum, populus simplex, ad minuo aeque
freguenton non excrceatur, quodq et non agne saepe
ipsum sater noster, quam Ane Maria et Lytaniae pro.
ponantur.
ac venerandi
Nonorandi, sunt sermi Dei ac ilorum osa et imagines
mayo
at, depingonda sit
An vero, illa qua ipsum Deum repraesentet congrua sit
non est ultimate
vel linita, ab Ealesra vltimate non est decisum: omo
quamvis profidelium devotione ab eadem perm; tatur. injustum quoque et impium esset
eiservo
ocereat
tum qnoque erit in Morum cultu tatia exsibere e
persuaderet
illi,
tole
hare, ex qnibus plebs sibi imprimat, elli Cadaneri, ligno
vel pritura aliqnid diminitatis pljsue nesse, vel quod
Creatura iMla vel vila, tanto sonore, siduua et amore
didna sit, sicul
sit signa quam ipse dens. Scandatum itaqs ivua hmins,
modi, apui frotestantium populum nunquam domam
tollent, nisi eat crebro distinite et solenniter protesten.
cum omnepistiactus
tur, sese tatra non ad Creaturam, sed ad solum Deum
dirigere primcipaliter et vitimate.
quatenus amici Dei sunt ac Beati, et apud deum pro nobis valent intercedere
De praesentia hristi in Embaristia, de
Communione sub rtraq spere et Missae
Sarrifirio
Poristus in Emharistia nebis non solum communicat
fignram, sed ipsam veram et realem substantiam sii cor
poris, illiu ita vere et prysice inest, sunt amma corpori,
et sanguinis, et sub speciebus illis panis et vini per consecrationem, conversa panis et
vini substantia in corpus et sanguinem Christi vere et physice post consecrationem reperitur.
um
En

## Folio 113r — 00068369:0225
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 112v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
2
D
Cum antem praesentiae suins modus sit spiritualis, et
supra sensunu
aliaq3e plura
sensm difficilis, momentaque
quibus inipit et durat, ab
ipso hristo non sint expressa, intellertum nostrum ivua
hac et simitia in obsegnium Christi marto captinamu
tenentes tamen quod post consecrationem Christus sit praesens speciebus
et Eclesia subricimus:
oris Luro sic non partiisan
illis iisque durantibus perseveret. Cpristus huc subspeciebus cexistens non benesisio dentesged mcnris et
e1 et
ptis sed mentis, et fider vinae, seu daritate
afidii cognoscitur
informata. ipse vero proprmo effectus omino savramen
Ti, eatra artualem illino usum non habetur; sacramentum
tamen etiam extra usum perseverat
Coristus quidem pro hoc sairamente duplium materiam
laicis utriusque speciei usum
panem sclicet et vinum designanit: cumtisque fidetibus etiam
nequs praecipiens neque prohibens
id eo per plura secula
Laicis, etramque, hanc speriem concessit, et si omnes rtramq
alii de utraque participarunt, aliiveo non
ai roiqe per il sainta partuiparunt: Cum tamen sub
atterntra totus Christus sumatur, praeceptumque, Caritatis
et Vnionis membrorum Christi, sit omnium diminarum
lequm finis et summitas, granissimum, sane suismatis
illi
praetertu alicujus divini praecepti
crimen illi non enaserunt, qui sub aliimno ima otramque
de utraque specie sumenda
1.rpratentu
speriem,  praecepti dmim anm una sola sese non
una sola panis specie non fueruntiontenti,.
contentarunt, viionemque, ac obedientiam Eulesiae suae Roma
s
pse deseruerunt. Sed onui numc cum plebe fariendum
qua scoma non ferit, sed invenit; quaeque, hanc sestamenti
Bristi partem per 12 seula, imo qnoad se per seadeum
possessam, non absque extrema sui consternatione sibi
aufferei cerneret? Nonne su et num dininum erga te
nellos caritatis praeceptum, ipsam quoqe memoratam
Ecclesiam, ricissim ac magis ooligat, quam suum proprium
ac femanum.
seu Missae Sacrificio
iom in savra loena sese ipoum Coristus Satri efserat, et

## Folio 113v — 00068369:0226
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 112r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
a Mimstro quoge pro peuaris nestris offeratur, et ab Eodem
psemet Cristus post consecrationem 
consciretur et sumatur; Aomins vero oblationis intnitu
nulla
Dens nobia propitins reddatur; non est ratio, cnr misae
vamm nvnentum et propitiatorium savificium negetur.
De Parra Scriptura et Somano Contifice
et Praditiones A postolicae snt 
Paira Scriptura est requla fidei extrinsera: Intrinseca vero
revelans non privatus speritus
siinitus Sanitpsministerialio antem est ipesa Eclesia declarans
San spiritus sanctus sit locutus.
Si mitobit siitum essct prmatae suae, virbi dei intorpretati
om adhaerere, tot darentur Religiones, quot faroisia et
capita.
Romano Pontifici competit Primatus tam inrisdutionis
quam dignitatis, super omnes onbio Epioropos.
Est Coristi Vicarino super totam Eulesiam.
pontifice
Generatia Concilia quae ab ipso congregantur et gubernantur
si ab eo confirmetur
sunt infalibilis ac dinina veritatis.
De Eulesia et Comiliis.
snqanassn Concilio generali legitime
 anquia ciria sidem neetis deginiernt, eaque a Remane pontifice sint conflcemata
congregati fnounte credendum est, Poristum inata hanc
promiosionem: Ego vobiscum sum, esto ad consummatio,
adstitisse
nem samli, Mis austitutum, et ab erroritque et passionibus
docuerent
praeservasse,
ita praeseruatmrum, utnil ibi doceant, quod onicnlas
omnino teneri
.
propterea istas. illis.
suns possit seduere, et quod hae illis obedire teneantur
inata illud si quis Eclesiam non audiciit, sit titi sunt
Ethnicus et Tublicanno.
Inde quando Concilium aliquod generale praefata Romani
Ponti

## Folio 114r — 00068369:0227
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 111v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
4.
et confirmatum,
sentifnio anthoritate et consensn cangregatum fuit; nul
prorsus Christiano liritum erit, definitiones illas, quas
maron pars congregatorum ibi dedit, in dubium vorare; vel
etiam duputare, an Concilinm illud fuerit satis generale
an libere vel legitime, ivia suinsmodi, definitiones pro
fcnsima alia, paro maior
memoratoru Pastorum declaranit, id absque vlla contradu.
st
tione est recipiendumo.
 eu et Wieendanotum fatiolum
Circa reliquas fidei quaestiones, et quae minoris cunt considera
fionis quam supradiitae, huuusj quidem congina defuit oaasio
istos
et tempus, nonellos hos sat distinite informandi, protestantur
famen, sese quoad has, et conasnis alias intellertu suum capti
nare, Eulesia Catholica et Romanae definitionibus eo modo
siden  a
Dei renetati
simitor velle credere Nullum enim aliud superesse meiium
restitnendi hristianitati parem temporalem, ac assecurandi
animarum satutem aternam, qnam et ad aimini precepti
de Vnione in una fide, charitate et obidientia, obs erveantiam
aspiretur. Tamc vero absqe supraduta, cum Eulesia Armana
Emt snpremo capite, contormitate et submissione obtineri
non posse. Contudunt itaque sese resolutos esse, ad tractandi
cum illo, crua modmm ad idem rednundi populos doctrina
et summae Authoritati sua subicitos, mnltasqe magnas
proninuas replentes. Defarto vere varios unferiores et a sc
dependentes, ad idem vene disponere inceperunt.
res. 1.
1
omnia quae sequuntur, fuere in correctis propositionibus omissa
An si porimarii ad vnionem Latholua sint suffiu
inter dispositi, et an eapediat, et S. Sedes cum his traitatum
incpiat
-CV
at f. un,
Vuod si ama supradiita materiali imperter
tione non obstante, agne ioram Deo sunt dispositi, fideia
2
inquiunt, saperest medium

## Folio 114v — 00068369:0228
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 111r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
verae meritum oblment, ac multi Catholiui, durti et sancti
ani tentationibus affinti, rationes contra fidei misstiria sibi
incidentes sotuere onidem neguennt; sed in iis tamon sese
Eclesire indirio cere subriciunt
5) at
e
Perad S. Sedes non solum possit, sed etiam teneatur
X. L
cum his tractare, imo hos patoine ouaerere, et pro animarum
taliter dispositarn, redactione omnes vires, et vitam Apostelice
exponere. Si duas forte si non ayunt sincere, vel forte erunt
s
lx
Ecolagi mi.
Lxutapea
pores et populi forte non sequentur, sed vetigtumultus cxu
d0 4=
E Responsio tabunt. Resp.tum
cicto inginiendum et tentandum. Inde ita quidem sis recus
rentitus omcnlis, sine mora satisfariendum, et videant S.
Sedem pro diito tractatu, artu ipsis concedere personan et
plenam farultatem. Ipsis tamen nulli futuri S. Saedis favo
res dispensationes conniventiae, vil serreta ad hec inclinati
ones sunt detegenda, nisi prius de tractantium integritate
et sinceritate, nec non de rninersali, apud populos subditos
Sentura fidei et obedientia extensione, moralis certitudo
a
innematur, at sm ab innentore reperiarur, et imun hu a d.
sede de nono caaminetmr, at pro sufficienti decurem
tolessonsio
17G
respond. Lido, Apostolos serpentina prudentia, et simplici
L
tate. Columbina sptium suum miunus peragentes, dininam
attinnisse assistentiam, et longe maidres imonstantias
et tumultu superasse. uos vero qui horum obligationes et
oficium acceptarunt, alia sane via, nec aliorum, neg. propria
astionems
aminae saluteme obtenturos.
Rcap. turtio uod liut multi essent falri et inconstantes
multi quoque deo dante persistent; et plurimos de ponnto ad
se trafent, haresesque suas, eient inmantiquis contigit, divi
sione fai 13s2met, denorabunt. Imo luet omnes omrine
resitirent, ex selo trartatue hujus desiderio, initio et publicatione
satutares aoud populos scrupuli orientum, multat Catholice
27
veritates sis innotescent, quae suc usqe aEeologis suis mali.
hose canttatae permanserunt.

## Folio 115r — 00068369:0229
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 118v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
d
paeres 2: An capediet, ut duti primarii Beologi, aurem. rim
cipis temporalis habentes, pro minori apiu populos impedi
mento, relignose inferiores Theologos ac Fraedicantes expellant
vel lncrentur.
D. eo
 inata regulam generalem, quod si si post sufficienten
A
diligentiam pertinaciter resistunt, haud dubie debeant expelli
Patet id exemplo Constantini respectu Infidelium, et Rica
redi, respectu Arianorum, Hispanoru, ac deniqe Domus Austri
ara, et aliorum respertu Manrorum et haretirorum, quos sant,
dissime expulerunt.
Si in hoc P eguo, vel in sis prourniris, Subditi emn
eoC. do
-
nes sint heretiri, et couedlibet parvi territorium habet in
cipem comitem vel statu aut Fartamentum liberum, prout
est in germania. Anglia et similibus partibus, ibi non erit
itite, nec tntum expellere Fradicantes.
Ratio est, quia in Sri casu vel Fraedicantes prontu concitanda
ipsum Monaritam aut Principem expettent, vel ubi si pra
natet, plebem ad Turias velad alios haretiios serum ancent
Constat id eorundem relosissimorum, et potentissimoru Austri
acorum smperatorum exemplo. Dum enim fraedicantes ex
Anstria Anngaria et Boherma repulerunt, si inpprimis po.
pulos secum ad souas saxones et alios traxerunt, rehu
taque est terra, praesertim Hungarua pepulo prinata, et
Trrcaru, nuasiom melins exposita. Deinde ex tunc vsts
modo; ridem Fraedicantes ium extremo imperatoris et Coris
tianitatis Lotius periinito, rebetiiones causarunt et causant.
Har quoque de causa cogitur Casar Fraedicantes, insna propria
Silesia tolerare. Idem est in imperio, idem in gallia.
s
Etio
Quomodo ergo in dirto 2. d casu Fraedicantes sint lu
crandi, ou ad croperanoum disponendi
Deo Qnod inprimis de veritate, deinde de mediis vitae et hons
ris sint assemrandi. Alias, eti ainturna patet experientia
et ex natma smmanae fragilitate pululat, ipsi fraedicantes,

## Folio 115v — 00068369:0230
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 118r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
nungnam plebi veritatem fatebuntm. Lict enim sape Deg
fariat, et enus vel alter conversus, seipsum ac Vorem et
peotes, ob fidem uminet, id tamen in communi, nec contiq il
nec suppom potest.
 eo do Rnoi ubi Fraedicantes Catholicum fidem agnonerint
G.
et de drita propria subsistentia assenrati fnerint, indncendi
es
sint, ut eam populo commendent. Rratio,i quia in berritorio
ubi totu popritus hereticus, et nullo modo adomu disposita, ultio
alnm ad Cathediam admittet: velenim Catholiu fugabit,
vel ipse fngiet, sunt patet per supradiitas experientias.
S.
Ergo ab initio conmersis Fradicantibus facultas populum
publire avcendi tolli non potest. Nac vero de cansa sunt
etiam ob sacerdotum penuriam; sedes Aptia, ad instantiam
Card. lis fasmanni, Hungaris vxoratis signos ad hui Licentiatos
vocant: )licentiam concessit, publice docendi, baptizandi,
sepeliendi. Har quoqe via fraedicantes, praesentia ritae media
At vreditum, animumt, S. Sedi deserniendi non perderent.
Traces 4.+o.
Quid si ad hoc initium, quo Tradicantes connersi, popu
los ia contritionem et exentialia salutis, et fidei suffiren
ta instrnitos, crua roedientiam quoque S. Sedis Sirmanae bene
C
disponere mupiunt, ruurrat tempns pasibale ant necessitas
Sairamenta administrandi, eritne ipsis lintum Aylo veteri illa
praebire, vel an neuesse erit, statim prblnare, quod ipsis admi-
instrare non liceat, nec onguam hiverit, et consequenter quod
saramenta et confersiones, a populo Lntberano farta, aem.
pa fuerint nulle ac totaliter reiteranda.
C
L et g. Certum esse mod absque pecato granissimo draedicantes
de veritate fidei, et nullitate suae ordinationis initenti, sa
mamenta administrare negneant
Bxeo. da
generaliter certum esse, quod aliquae dentim veritates
paesertim iria agenda, quae absq peuato et conturbatione
simptucis populi subito manifestari non possunt. Constat
id Apostolorum Exemplo. qui hac de canaa, oti Ss. Patres faten

## Folio 116r — 00068369:0231
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 117v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
tur: connersae plebi judnicae veritatem ham, siinet licenti–
am comedendi sanguinem et suffocatum, minime sunt ani
aviere.
2C
Etio Certum videri, quod nit aeque poputum hareticum ac
praesertim sexum foemineum consternaret, et ad supradiitas re
oMirnes ant fagas adigeret, quam si subito andiret, totius vitae
peunta derino erre confitenda, ex er quod illiu usque saviamenta
sC
inmativa arcepiiset, et quod ipsi Traedicantes fnerint fatsi mi
nistri et meri Laici; Unde certiqu est quod Confessio hac, tum
ab manifestum perienlum lapidatiovis Fraedicantium, ac ruina
poputi, tum gnoy, ob praindiim ipsinsmet Eutesiae et S. Sedis
hemanae intempestine praetendi non valeat. cum enim plebo
ideo ad S. Sedem regredietur, quia Fraedicantitque viedit, quomodo
vudet, si sii ireditum sibi in uno momento amputet ? Hini
minignam Patres Eclesire graecae, conversionem snam taliter
ferernnt, et sese ipsos de manitesto eviore, ivira sprirtum S.
iriam populo expresse num aunsarent; sed contentanit cece
Enlesia latina, et creditum apud suos servantes, solum
divrent, quod ipsi proprsitiones Eclesia latinae, ant ea in
alio sentu, nuni meliis intellexerint.
pres soto Quid ergo in hoc casu cum tali parulo fariendum
ponderandum bene jo 9nod de essentialibus satutis et praecipnio
fidei Cathelicae sit instruitus, et quoad obedientia integram Ec
desia et Pastoris Romari previme iapax reddendque; et de peua
tis vore contritu, et iria fidem materialiter tantum deficiens.
Z. do quod ob defectum disiretionis inter legitimos et Mlegiti
most sacerdotes, ad solvs suos ordinarios Mlegitimos pro savia
mentis, absq, culpa recmret. 3 tio quod si si sesc ombito exeu
sent, ob subitam mentis consternationem, eo modo, quo hucvs
absq pabulo valido aeternae salutis dcinceps quoque manebir
.
quia alio fugiet, et ireparabiliter sere praecipitabit. Monne
misericondiae summi fastaris conneniens esset, et sos onicularum
tenMarum milliones non deserat ob ullum obstantum, quod ipse
atsae peuato, omni momento LoMlere potest. Nonne pietas ipsa
dirtatit, et por illa ipsa inotumenta. illis pabuli praebeat,

## Folio 116v — 00068369:0232
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 117r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
a quitus non fugient, et hac illis modis ad id qualificet, qui
in ipsins fastorali sunt potestate2
Raxitm io
Casum Bunt esse quidem difficillimum, illi tamen
Deum vana relignie remedia. Jum et generale est, quod sunt
ad Card: is sasmanni instantiam S. Sedes in Hunguria con
cessit, et Praedicantes Vxorati, et alii, quos adsiu Licentiatos
vocant; poputum puthie dovrent, taptizarent, sepelirent
imnitas peragerent; quae ordinem maiorem non exigunt,
et unde vitae media sanniuntur. Su quoque, si idgirum et ma
iona poterit conferre. P. dum est, quod non modi nonnulli
summi inter suos, ac negotui sunis promotores, sed etiam
magna pars juimorum ad serion fraedicantium coclibatque, aut
vidnitatis libertate gaudeat, et conseonenta ab Episropo
Latholio, congrne cante i tempistine ad Sacerdotium ele
nagi poterit. 3tium ac relignos Traedirantes concernens est
iuod illi qni in parnis, oppidis aut villis degunt, ar ita sim
plices, ac in Deologia parum fundati existunt et s: sunt
etiam inter nostros pluirmi inueniuntur:) quaestione et dise
-
rentiam illam de raliditate, vel invaliditate ordinatorum
a scomaticis, graecio, Anglis ant germanis non satis perre
tierit; Hi inguam, usque dum populi uuna veritates Cathetias
et Pomanos Presbisteros, a Religiosos, sufficienter sint dupo-
siti, ad supramainnatam, dati plebis seditionem et animau
imnam ommersalem enitaniam, aqui licite tunc quam nun
et smuse fartum est, in conscientia, et pravi suas chronea re
ingni et tolerari possent et deberent. Quantum ad alios vero
qui capariones sunt, citiq informari, ac posplos suos in Ro.
d
c
205
panorum Sarcrdotum farorem informare, acsnt traedicationum
negotionum, ant infrimitatis praetextu, pro confessionibus audien
di et missis legendis substituere valibunt. Deniiqu sunt in
permania et alibi Viri dorti et vxorati, sapmis pro Consilii
Ectesiastiri onns magnae Aribidioeres eos dircitione, et in Hiipa
ma soletana Arisidioereri, ac alibi etiam pro Dicariatu generati
nostrio temporibus Viri omni ordine maiori carentes, absque, vilino

## Folio 117r — 00068369:0233
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 116v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
scrupulo vel necessitate adsitentm; Gridni et sic ob tam vri
versalem bonum, ic ob tantam necessitatem nil simile, cvna
meliora Subiecta instit neretur. et ad minus, proiis qui totiuscunionis
punt primi Aathores iniuptum proemium adpiberetur.
a
rcp.. L Quod liet snpponi debeat, per vias sas tam Pite,
dicantibus, quam pleti convertendae, ometem satisfactionemque
promrandam; si tamen postquam ha, serio teritata fuerum
incaparitas pletis adSm tanta esset, ut connersi, informatius
Seolagi, neque confessionui exceptionem declinare, neque insuffi
vientia sua confessirnem erdem faiere Sacerdoresque Calhohios
introduiere, abis supradito vrimersalis Errinae extremo adhne
ralerent, pro hoc sane casu tam Canoniste, quam S Feologi timo
rari et celetriones dinersarum Rationum et Mrademiumi, ac etia
Jnbis Komanae, verbo iptamo et praelo declarant, quod summi
Pastor iuna sos Vroratos et adeo necessarios vincae Domini, ope
zarios, subguatuormos diundio coditionibus, ac pro ista tantu
vice dupensare tencatm; Concedendo, ut a Catholix Episcopo
sat tempestine et cante in Presbyteros ordinentm. Ratio est
oma in hoc casu, inm lege loctibatue conmunt extrema neues
sitas et otilitas tot animarum, seu lex immensae Charitatis
Haec vero cum magio obliget, quam omnes alia diminae multo
pns smimpet, quam lex Coelibatu; quae si pro humana sat
Into haberi non poscet, munguam media paro Csristianitatis
et S. Patrum vrientatium scrlict, eamnototmbao praetorvis po:
s
Anisset, nequs hoc et liitum ipsamet sedes Cromana cap: cum
alim et alibi expresse declarasset. Contra obiertiones vero
fas 4 conditiones, pro instificatione huns dispensationis
regnirunt. Ja est, ut sit necessaria pro anivratus, Adeoque
omnes alia via Praedicantes innandi, et Presbisteros Catho
hurs introdmiendi prino debent tentari. da et sit sufficiens
ar proinde de itla nulla debet fieri mentio, nisi uti omnibus
prorsns superatis, nullum aliud restet obstantum, amimas
enins rigni satuandi. 3 lio ut si noneli ordinati, vel per.
petuo, vel saltem tempore vicis sua, qua celetraturi sunt

## Folio 117v — 00068369:0234
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 116r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ab usn Vxoris abstincant. 4 lo Vt fiat sine aliariu Epleci
arum Christianaru consegnentia et siandalo. Nen enim
licet extingnere ignem in una domo, accenvendo alias decem.
Indicant vero scandatium pro certo impediendum, si vti totius
memorati regni, vel phonimiarum connersio, in summis
sutiectio, etrimato diposita et assemrata fuirit, supradiita
Casus generaliter, et absque, viorum et ciumstantiarum sevieta
eum expressione positus, praecipuis dinersarumt, nationum
riversitatibus Sutsiribendi miteatur. Nam si pauii pro hac
dispensatione subsoriberent, S. Sedes rem suspenderet; et tunc
tamen dita Conversionis traitatio, et ultima drpositio plus
rimorum particularium, conversioni, ouasionem prabebit.
Si vero omnes s: eti infalitile etre supponunt) pro dita
manifesta lhristiana dupensatione et charitate starent.
tumc papalis dispensatio, praesertim, si pro ea siint praecipui
monaribe solenniter instent, cum omnium aedificatione ex
cipidtur. Iui viro qu contrarca tune sentirent, velut
pharisario scandalo laborantes, Christiane despiri deberent, uti
eapresso Exemplo, omnium Ss. Fatrum graecon instificari posse
demonstrant. His enim singulis, dum in initio Coclibatus legem
non ansolute ruiperent, peuatum scandali latinoru obriciebatur.
sed pindenter et samite responderunt, quod latini non malitios;
ad fragititatem specialem orientalium thaud dnbie essent attentarit
malitiosi vero non posint imari. Con docaute casu nostro
non solum ouvirit fragilitas; sed quod plus est, impossibititas
tot milliones animarum aliter intandi. Si itaque sola fragilitas
notorip fuit motirum apud omnes excuroano, ut lexrunqua at
solute admiteeretur; cquidni moralis et notoria impossibilitas sufficeret
l
ut in eadem rit semel dispensitur? An vero Graeii apud Denn
et Eclesiam matrem pns habent primtegri; quam latini? vel
an Eclesia latina siis immedratis oniculis leges onmanas ferit
anibus illae viremediabiliter satutis medio prinentur 2 confirmatior
sumritas suus doctrina per hoc, quod nums: Deo lans, tota Enropa

## Folio 118r — 00068369:0235
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 115v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
a psi Primipes Feotestantes, ob Viduas et orphanos, quibus
Traedicanteo Rempriblicam sperialius granant, et ob alias S. Eitesie
rationes, Coctibatum Cleri phoimum commendent. Nil aliud vero
desiderent, quam et non sint tam otiosi et vagabundi Fuesbsteri
neque his extra conspertum Collegarum, cum sola praesertim iumenula
vinere permintatur. Derlarant deniq Seadem doieri, au propor.
tirnate obsirnari posse et deberi. ivca restitutionem bonoum
ralesiaaticorum, irua vsum latiris): uti nimirum primo Eclesia
dispositiones putlie instificanerint et fidei intearitate assemra
verint: (m etiam cica smussinam et vatde vimmpcotam introim
tionem irtuum A Caremoniarum Ealesiasticarum. etc
Aualis doctrina, fidei inregritas in diitis connersion re
Maeres 6:
quiretm.
_ eo Quod sufficiet jo ut viri Trimipes llerui, fastores, ac
octi omnes et singulos articulos, gnos communis fidei Scoma
na frofessio contra omnes ac nonissimos erzores continet:
pleber vero communem Romani Caterhismi doctrina amplediat
nr et profiteantmr explirite; implicite antem religna omnia
onae Eclesia defininit, satis enim est, ut sint ad omnia illa ere:
denda parati, quae ipsis tangnam ab Eulesia latboluca definita
snfficienter proponentur, et in sis non simul sed snccessme, pro
ut Christus et Apostoli, cum primis fidelibus farerunt, instru
antm. Suficiet 2d V) ipses articulos, definitos aomittant
licet argumenta quibus si probantur, non capiant, vel ivuca
illa, quae substantiatia veritatis, definitae non concernunt, sa
reant, multi enim santiscimi, et profundinimi Sseolus:
c
dubia aligua, quae ipsis contra fidei mystena ouvrunt, sol
nere nequeunt. Satisfaciunt tamen, imo plurimum apuo
Denin morentur per hoc, quod intMletu snum, Eulesia caece
snbiiciant, sompulosasq rationes exterius ounitent, ne ullum
scandatixent.
Sufficiet 3tio et definitoo articnlas in illo sensn intelligant
qui ipsis enanmi muctorum aestimatomm Socologonm consensu
ut latholicqs et snficiens derlarabitur, paratii, sint, t omnem
c

## Folio 118v — 00068369:0236
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 115r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
illam interpretationem profiteri aut omittere, quam ipsis
vel tota Enlesia, vel sola S. Sedes inimnaet aut prosibebit. Cum
enim nulla sit fidei propositio, qua a scholasticis, in varios
senons trabi non valeat, alia sane sufficientis Iniformitatis
regnta etiam apud D.d. Catholicos non habetur. Cni vero pluo
a ponellio et tam fragiliba, exigeretur3
Has Propositiones viginti quinque supra positas, sub nomine nevellorum
discretiorum et praecipuorum, (:id est protestantium ad reunionem cum Romana Ecclesia
si recte fieriposset inclinantium) concinnavit Christophorus de Rojas Episcopus Tiniensis, et Romae anno
1678 deputatis ad hoc negatium Cardinalibus  et Theologis cum dunexis dicurs quastio
nibus et considerationibus obtulit; uti  etiam hoc ipsum exemplar Romae scriptum
viennae ipsa die Martini 1760, detenta netavi lineis subductis, iserenda vero astripsi opera
pretium autem putabi pestotam rdinalis berbotenus i desciptam subsicere:
jessim ejus titulum habet ab ipsius manu, et passim manu ipsius est emendatum.
Sed inveni ego Epistolam Cardinalis Albritii, qui fuerat Viennae Nuntius pentificius et tunc erat per
Roma unus ex Deputatis pontificis, scriptam ad eundem Episcopum, qua ei remittit exemplar aliod carundem
propositionum 25, sed ut ipse inquit, correctarum. Quod exemplare cum hoc praesenti diligenter contuli
li mo
e
Rieo
mo
i
Invio a V. 5. ill il Breve per la Maestâ dell Imper non solo nel modo ch ella
medema lo desiderava, ma con forme ancora di maggior confidenja. Onde spere chella
C mando anco le propositioni corrette et ac commodate
secondo il sentimento Cattolico, e che non q possa esser soggetto a sensi o interpretation
ne restara pienamt sodisfatta.
false a dubie. e mandarei anche la lifra, se non nabisse porsaputo, ch ella l’ha
haunta da altra parte:
sodis fatto alle mie incambenz
Voglio in tanto sperare cat cua prosegnisca
telicim il suo viaggio, ne 10 lascio d. raccmandarla a o, e m rassegno al solito
11.
D. J. S.
Roma 23 fprile 1078
Onde per quello che appartiene à me, io ha pienam
per serv sempre
M
Pard Albrilio
U