# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/15095/text
# Catalogue record: 15095 — Christiani Thomasii diss. ad Petri Poiret libros de eruditione solida
# Incipit: De secta (Poireti) noli esse solicitus,
# Date: 1694
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Other printings: Grua: Textes, 1948, S. 85 (teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=15095&katnr=41353
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068575
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 1d
# Folios: Bl. 3–4 (from the shelfmark LH 4, 3, 1d Bl. 3-4 (=K_3471)): 4 pages, canvases 5–8, page ids 00068575:0005 to 00068575:0008
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068575&page=5
# Lines: 342 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.89
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 3r — 00068575:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068575/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
at
Retei CMristiam Thomasii dissi ad Petri
libros de eruditione solida
Porret
de secta (poireti) noli esse solicitus quippe nec pietas nec sapientia sectam
curat, sed cujuscunque sectae (modo talis secta sit quae sprritialia et gratiam dei a nitaralibus
distincta non negat) quis sit et deogratas est et sapientia divina beatur, si deumtimet
Hypotheses Thomasiana: Homo constat ex corpore animae spiritu. corpus est
et in vis ejus ambulat
materia a spnita arati apte disposita, ut spiritus animalis in ea functiones exercere
possit. Anima et spiritus quem hamo cum alis creaturis sublunantius artissium communem
habet corpus hominis variis motibus ad creaturas afficiens. Spiritus n cosia) est spuntus
2 enima et spriitus
divinus est hominius animam a creaturis avertens ad Deum
habent, lume amorem et tamen 3 Animo humana ab eo quae est in aliis creatulis
tantum gadu differt orto a perfectione structurse humanae. 4, pugna est inter spartiuum
5. Amor illuminat
non vero inter animam et corpus quae duo simul caro.
tamen vero non amat. taque voluntas est nonma intellectus non contra simtamur quae amamus
F. chus. forma is hominem ex gleba terrae formavit corpus
. in statum integritatis hominis corpus eiut
et animam,
nom amamus quaee semtamur
lucens instar solis, ob motiones laminosas spditium. DEus amabatur non comprehendebatur
animatum, hurc indidit spiitum divnm:
sriptuae creaturae intelligebantque non amabantur. 8. primum peccalum, cum inverso
orgine deus volebat comprehendere deu et amare creaturas debebat uti iis non frivi
9 ita amisit amore dei, d intellortm creaturarm de spiritu dei non superfint nisiscintilla
10. Essentra hominis lupsi in odro dei e amore creaturam, et inesta coctivitate seu tusacum
TI. Triplen status haminum hodier acrum bestialitatis, eami immer
somm, qui nondum sentiunt in felicitatem Numanitalis, qui sentrentium defectus et salatem
quaerentium extra se Chistianismi, eorum qui desicterio suoferuntur ad scintullama
ideis creaturarm
illam intra se quae Mristas is, imago patiis verbum patris) et contentum creaturam
12. Ora feint in hoce per gratiam divinam.
homo atl bestia ridel et odit spritualia ut homo (art, ut regeneritas prunt inque iis quaescit
sc. sireculatio est pars ignobilior animae nobilior voluntas Ec Amor in Eo corrumpit
vel maxime sui ipsius
intellectum, in homine format rectam radem, in regenito parificat 16. Fides salvifica aom
17. spirituatim solum nem similitudine
concipiuntur. in conceptibus intellectui. imperviis pro veris habentur equia ad plura utilioraque
est intellectus sed voluntatis seu amor, quia fiducia est
15. Spientio non parit amorem. 19. Fndes vera
arctum e potest stare cum enire cirea mystena vera
gnitio quae ducit ad anorem dei abregationem sui, imitationem Chrisi opera spirtus. Viaeles
non consistit in speculatione
era est quae ab his abducit 20 Fidelium unio non cyfessionis, sed spiritus unitas, omnes
porretus inter lib. 1. c. 5. e inter erires imaginavis refert axioma: quod nuspiam
qui grabiam a natura sec cogtam
est neque est. Sed contra concra anllibitatem spirituum egregre, disselunt. Hemicus Morus
 cap6. inter eriores imnginationis refert, quod htcreaturis sit prasens rate essor
essentiae. in quo ab eo dissentit Thomasius. Pulat animae competere extensionem activam
corpori passivam. Negit mentis essentium consistere in cogitando. Deus anor est, essentia
pulo inateria esse Ens mere passivum Materia oppositum spritum esse Ens adtivum
corpus consistere ex materia et spntu pradicata actionum pertinere adspritus, passionm
rominis amorseu voluntas est
ad copu ad materiam. At poiret lib. l. C. 6. 5. in nol. p. 45. seq. mac activitatem
quanda Aribunt; obscuvio contra porretum putat Thom. obscuriorem ese vocem ogilationis
falsius quam infinitum
quo de
sipu animae et spiitus. Nihil mitri psum absurdius et evidenter
physicum sartessianotum et infinitum malhematicum ut alibi vivide ostenso
digine animae dissent in notis ad libi 1. C. 6. p.51. seu. pro Traduce subria sunt, sed ex recte
percepta sentus et animaemra facilius cllustrantur. et quod lib. 2. C. 4 10. p. 97. rece
motra Cartesianos defendit affractum; quea negant, quia maa tantam paritur ergo no
alius motus nisi pulsio sed sprritus est ens activn unens maam ab cntin, quod fit per abtract
fiecte autori facullas est vis dei in peaturis Hoc nihil est qui pirrtus
ecte ostendit, acquiescientiam spindsiana
esse, Mcheisticum vitium, est enim le harguaiae. cogituo i porreto amotem compretend
em.
in corporibus agens et tamen per se subsistens
Recte autori mor intellectualis mentis tindere se deo, delectari in eo quod Clus sit
id quod est et volo ut reprosentetur in mei ut eiplacitum. Fallitur cum sartesiam
Spiiitus ois est inturtu Dei passivu
utr ulnilu maae. civus. DEus ens mere action: nateria mere passibu
opponsar nihulo +). Spiritus
poine
quod nulat auxam esse matertale aliusd
s male non datur, alioqui deuopponeretur maae quod falt
partici pat de passionibus corporis ob unionem Sedurus non
 anta malorum spinitudui
cul ectibituius sensibiliu seu dolorum ec malorum fysicori, nec matorium poena. Dubito
malis poenae

## Folio 3v — 00068575:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068575/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
Aator Aitis cogitandi, mata fide ( ex sententia Thomasisegit
referendu doctrina Mich. Montani
statale, voo de ruchanstia
est ratione sole possent componi, ed quis raonem maederata expectet ab his
si eladem l’amore ejurainul
s siu vires concessent, aeiquando en succinctis scholiis myriadem eororum
inificantibus luctatum ejus de passionibus eda praesertum cu viri alias perspi
es, ut H. Morus, Ellcis Cartesiam describant tantum, quasi jam
causas
pulo fines rerum ngatum esse internos, maleus finates ad causas
n’extrausert
plemas referri, esse essentiales rebus esse ipsastrerum formas
scirplura se accommodant philosophiae non platonicae aut demo-
niteo nut cart. Aust ot. aut sart. Sed Hebraae unicae vera Tanti–
Essentiam hois aurere in raoe est philosephia gentalis
solus spintus dei libertale gandet, aia Eor intellatu X votuntale serva eit
decte contras altescanos dacet sensiones pauler et rationes esse
in
Fasa definitio atitio spinsiana esse intransitum
pnfectione, non genuinaet amen quom subestituit; quod sit sensus
iiferia veritatis
fectionum, aut quod amor propensio ad perfectiones
si lassema spmose de poenilentin reste Neural, scitur illaes ptre
nhi amidet sartesii opins, immortalipteinimae cisia revetade
miore non fimore
(potius gn porrei
nonigrii non posse exphilosophia dduer
philosophia ignorat 
nervetur FE unimae individualitas post mortem
Amima hors redit
spirtu manetium terra ut aia bestiam, spiritus redit addeum qui
derat regiuloram ad amorem dei, iraguitorum ad odium dE. Ora
Deus an Bohmio clernum nihil, sanctissimm nihil qui dhapi pure
upere sini respectu creaturam est nihil cocipere absorbetu in eum
nimaperanmbi ladem sui. Haec nihil at absotutum aliisuum
in diss. et fide  ravne recte  desiderio centraliter qistere Essentia
 sed secedu incoquod non distinguit aram a sprihi
cosustat in cogitare desiderante, mihi in amore intelligente
ipsi mens
sinosa pircum oeu negat, mente cogitintem Et promaceriali,
crimus ejus falsum, quod temm. 3. post propos. th. neculavit partis +
L pag. 54 occultavit. corpus mct motum vel gescens, ad motu
bcl quieba determinari debuit ab alio corpore, quod eliam ad, motam vel quielem
determinari debuit ab alio et illud item ab alio, et sic in infinitum
qua sententia uti nihil ests absurdius, ita oleum et opera scerditur contra spino
sornos nisi ostendatur motas actionem esse conceptur essentialem prirtuns
Eo redacti sunt defcnsores novantiqua
pilosoris corpuscularis, ut cundamenti loco ponere non vereantur
actione passione in motus de una eademque re secundum idem praedicari
suan inesse mac
scrpens in status in eyritatis loculus habebat acum ravalem, sed non spritum divno
quod contradictionem involoi
prolixas est autor in vita scarignoniae continuata c. 14. p. 165.
a demonstanoe
disputat contin
quod pais maxima horum sint veri magi et per pacta diabita addicti occtud. silida
palebranchim qui tales Magos maluiti negale Et in app ad tr.
famiciaribus relationibus aliorum plura de opinione autoris
quoad multitudinem sagam mihi cognita sunt, et personae, etiam quaedam de
iibus autor cert o persuasus est eas disse duces aut principes sagarum e magorum
disputat G Beckerum.
Erbita non possum
Cam homines sunt in statu bestiatitatis non est opus
quas tamem ego sobria licet et diligenti in consitione marut n
durior sententia autoris
qui quaefrache negant mngos esse
mihi videtur Berkerus ex. g no ni hil minus ee qui magu
diabolus peculiari eos pacto oblinet
redere tates esse
ed seductus, per principinctiae alesiana caeterum, ut audinti, mvum
s
asctum et de quo multa egregra spetanda etiu in studio pretatis
qua  ibi p.1 7
suspectos
ertus inanitales principiorum Carlescanorum con velsaione amicu
Magi relonquendi judicio divino, si damnum non dederint,
non perlinet poena ad cura Magestatis orgo processuumq Magos
maxim
siquisleiu no
ipsi vitenda
atal ammum tosteam Tran fnutari pper intsctum
Hoc commenial. Thomassiu
debetur clero poulificio inditione solida
a lor, un. 
action
in maberis p
ocessive pudulgent
lii 2
infringsendas 
csideridum spntus aialo
infinita scenturus
entia rtois, quem eocum visymen
de activitate bona
gellaic lexleracu
physicis mathematicist
alsa doMina idisde quod causa effiarens si
honsn
siem non minus pestilene
valgar
and causa finalis sit ciram
elasypea quod causa
esum des sil tiaa mand
2
t
ista medita. nkel
replerna sextema
efficiens
y c pier
2

## Folio 4r — 00068575:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068575/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
malis quibusiam
di Thomasius videtur bono quidem zelo moveri, et quaedam mata in doctrin
tudiorum et vitae se x vidise at et de malis quibusdam ctudiorum vulgarium
jam oput est et
et vitae recte monere, sed acerbius uo, et veris formulis
in insolitis, quibus quae  quibus plurioum inest offensionis; adeoque no
si sanum sensum habent quae affert de corpore anima, et piritu, possunt
optime conciliari cum philosophia et hrclogia recepta, ut non sit opus
si samn Cum 
 unde inus aptae sunt ad persuadendum et docendum
sdee nu sunt ptae ad persuadendum docendumque
L
corpore anima, et sinitu
si doctrinm ejus de sru nmima et corpore non Enthasiastica est, sed
anum sensum recipit, vera nhil differta doctrina de materia forma et mente
recte explicatis ad nomam sl verae philosophiae X Theoloriae.
videtur, mihi omnis amor  aliquam cognitionem seu lacem praesupponere
puto autem pertosophiam
adeoque tognitionem esse priorem voluntate
philisophie per causas fia. Non  os  corpus
videtur bono quidem relo moveri, et de matis quibusdam
e
studicrum et vitae recte admonere; sed formulis uti acepbioribus
quam opus est, et quibus aliquid ines offentions plurimum in est offensionis.
unde vereor ne sibi magnum facessat negotium. Si ne tamen audiant
veliem tamen ut intuitu et ingen bonae voluntatis, quam ostendit, et
mritur
donorum quibus pollet, haec ei condonentur, nec advid
Cha Etsi foenta Modi loquendi ququos adhibent insolentes insoliti
sunt et maxis solennes autoribus suspectis, puto multis videbuntur
suspecti, si tamen sano sensu explicet recident in ea quae de materia
forma et Mente philosophia, vera cam theologia docet
verum est Etsi Charitas _ sit verum viaculum Eclesia,  Rega tamen
non potest eos qui acersius indicant  plus non ideo tamen licet dogmata
sud lubita innovare,  ob dogmata in aliis acerbius invehi, id ipsum enim
schismata parit; itaque plus modenationis untori optarem et charitatem
plus moderationis optanem. Quid potest
esse magis scaticum quam d Poireti sibi imaginari magnam partem
uta
imminuit. itaque ipsi quoque antori
eorum qui ipsi non placent esse Magos; et cum damone pacta habere;
d
n
aut cum du. Thomatio _ Scholasticam philosophiam, philologiam
Mens Men  intellectiva est qualenus palitur i dEo, velt quatenus agit in res
Vobutate igitur potuis
et eriticam, defestari.
us
dellii
sentit senlit quatenus patitur a rebus.
olantate, id est magis patiendo quam, agendo deo unimur
Amor est lamen coratus apendi sinterit
intellecctus not conciaitd Eo milluminatas fectur ad agendum des conatu
bona voluntas.
intallecta quam uce
amor verus.  A d quea  qui a Dea conceptus in res tendit.
agendi a  conformem sapientiae conformem oritur
is corprreapleges mutat, et si
menis
quia Nam in Deum agere non pessumus.
nec imens mutat corporeas legesu  on
intel peria secundae
untu anem pro sed materia
prigor prima est mere passiva, itaque hic puto in verbis solum consistere
Materiae sumtae pro corpore, activitas in est
Non puto materiaum corporeas actiones esse a pulsionibus diversas s
esse; attractionis nullam habemus Attractiones nec ratione nec experimentis
iscrimen.
demonstratur. Spnitus non attrahit, aut unit sed o intelligit, sult, sentit
An Efficientes et fines causa sint aternae at externae, quostionem
de nomine esse puto et re neque adeo causam video cur inde sumatur occasio
acrius dicendi in eo qui aliter sentiunt. Illud fateot malo sentire qui doctima
mint quod autor arbitrefur ex philosophia non posse ostendi quod conservetur
de finibus contemnunt,
unima indivitualitas post mortem. spiitum magneticum terr et pulare
eam abire in spiritum magneticum terrae

## Folio 4v — 00068575:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068575/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
regulanter verissima est doctina philosophiae corpuscularis
quod omnia in natura corporea possuiti explicari nechanicae nec
modo teneatur puincipra ipsa Mechanica non ex solis notionibus mathe.
quae de corpore lamm nostro in statu integritatis non opaco set lacio
maticis oriri
dicuntur, fandamento caremena puto, item quot serpens habulrit
animam rationalem, aliaque id genus ectum fundamentam non eid
de his malim abstrahi animum, un quam parum ab his parum certis
quemadm quemadmodum et lensura intria
Censura autem in tria M. Ministeria contro Aegidium
malim abstineri.
Gutman pro Ethnicis scp autoribus scribentia, itemque sententra
illa egibus a jure nostro remotissima, quod Magi, si non noceant non
puniendi sint, sed judicio divino relinquendi. Nam si blashemi sint
in Deum, auterem omnis boni, colant autem diabolum seu mata genium nali ad
mala impellentem, etiam reipublicae periculosos  esse satet.  si secta
hominum existeret, jacrementaque caperet, qualem poibetus sibi fingit
indicarem so sentem R Magistratus contra insurgere debere.
Poiretus  in lib. de Deo putat conservari posse non obstantibus miraculis posse conservari
eandem quantitatem motus; diractionem tamen putat mutari. Ego ne hanc quidem mutari
necessarium puto, sed corporum systema ita ordinatum ab initio, ut motus fiaut cum Mentes volunt.
nousetsur
MMonsieur
je vous renvose le discours de Mons. Thomasius. j’ay
esté surpris de la maniere extraordinaire de parler et j’ay
lum
par peur, et qu’elle ne nuise, dont se sero empene
p ectte menica
il a beaucoup de bens isous
E
en boune partie, si s’il se faise,e
ar
la
C
il empenera luys meme efaye en se faisant des affaires
tu
sans necessite, il me semble qu’il pouvoit dire tout ce qui
est necessaire pour porter les cho hommes à la veritible
connossance et i la vertu, sans dectum
2-
se servir des termes durs et offençans. sa je lne suis pas
e je ne suis pas aussi dans son sentiment, lors qu’il fait l’amour
auterieur à la lumiere. Je crois que nostre tomie nous avons de la lumiere
et de l’intelligenes, entant que nous rer vons sommes passifs, et recenons
eu nous l’actin de Dieu, mais nous sommes sa ugissant en tant que
no agissans envers les autres creatures  car nous ne sçaurions
agiue fur dieuy aiasi nostre union je croit que. Nostre unisn avec Dieu
ne sieut estre que passive, c’est i dne de nostre corte
Nous ne pouvons
eps estre  unis avec Dieu que passivement ueere tues à soy gard i, car
vonis
s.Exii s
e
tes use ton en nous
V
devin
arsunt taistre
non agi sur
les axtres choses conformement à sette say lumiere, et essort d’un espoit
tucu
se lumiere
eclare qui va  a l’expression du bien  à exprimer le bien est lameur
en agissenit soy même et surles autres chulas confermenient
Ainsi la lumiere est nostre passion l’amour
est noste action qui y repond, c’est un plaisir n de la cumiere, qui nous porte aagir
q c’est ce qui fait l’amour
pour ayir par apres conformement à son esprit csur nous  sur les autres choses.
Ainsi la lumiere est nostre passion, l’amour est le plaisir qui en resulte,
porte a agi une action sur nous mêmes
effort d’agir enicor sur les autres choses, pour contribuer au bien
et qui consiste dans un effort, qui non
dont provient un
un tant qu’il depend de nous.
 plaisir