# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/15248/text
# Catalogue record: 15248 — Specimen Dynamicum pro admirandis Naturae Legibus, circ corporum vires et mutuas Actiones detegendis et ad suas causas r
# Incipit: Ex qvo Novae Scientiae Dynamicae condendae mentionem injecimus multi v
# Date: 1695-04
# Akademie-Ausgabe: AA VI (assigned, not yet published)
# Other printings: -Pars II in Gerhardt: Mathematische Schriften, Bd. 1-7, 1849-1863, III,6 S.246-254. -G.W.Leibniz, Escritos de dinámica, Madrid (1991) Tecnos 85. S.81-98.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=15248&katnr=41075
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068128
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 4
# Folios: Bl. 1–6 (from the shelfmark LH 35, 9, 4 Bl. 1-6): 12 pages, canvases 1–12, page ids 00068128:0001 to 00068128:0012
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068128&page=1
# Lines: 1,127 recognised on 12 of 12 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068128:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 109 lines, status machine
Specimen Dynamicum
 admirandis Naturae Leges circa
corporum vires et mutuas
detegandis explicantur et ad suas cansasretocam
x quo Novae Scientie Dynamicae condenda mentione
injecimus multi viri egregii varus in locis uberiosem
hujus doctrinae explicationem postularunt. Quanto
igitur librum componere nondum vacat, dabimus hoc loco
quae lacem aliquam accendere possint i eruncimeri
corporeis esse aliquid preter E
nemle ipsam Vim mcticem quae non in simplius facullaterous, sit s sed praeterea
sed in aendi conatu sive nisu cnistit effectum plenum
habituro, nisi contrario ponatu impediatur
demum rotione vetctum itradita degenesie
de Formis sive Entele chiis (quae merito anigmatica
visa sunt, vixque ipsis autoribus recte intellecta) ad
notiones intelligibiles revocantur. Ut adeo receptam
s philosophiam explicare potius quam abglere
necessarium putemus. Quae studiorum ratio mihi
et prudentiae docentis, et utilitati discentium maxime
accommodata videture ; ne destruendi quam,
aedificandi cupidiores videamur, ne persetuis neve
inter perpetuas doctrinae mutationes, audacium ingeniorum
flatibus cnti quotidie incerti jactemur, sed tandem
aliquando humanam genus refrenata sectarum libidine
(quam inanis novandi gloria ptimulat) constitutis
certis dogmatibus, inoffenso pede non in philosophia
minus quam in Mathesi ad ulterione
duplex autem est vis Activa nempe aut primitiva
quae in omni substantia corporea per se est; (cum corpus
onnimode quiescens possibita rerum natura
abhorrere arbitrer) aut derivativa, quae primitivae velu
limitatione per corporum interse conflictus resultans,
varie exercetur.  crimitiva a tadere ad aliam
sientiam pertinet (quae nihil aliud aliud est quam ErrCAExEa
H HPCO H) inmalia scientia agendum est nm animae vel formae substantiat
vel cua respondet
lit vis quoque arimisiva
derivntun. Et vis quid prmitio
patrendi seu resistendi, huus aciunon est quae id ipsum
constituit, quod Materia prima
in scholis appellatur, qua  d copus a couore non
penetretur, sed ei obstaculam faciat.  Nostrum igitur
potios est, in hac doctrina  de virtutibus et Resistentiis
derivativis tractare, quibus sit, ut variis Hisibus
colleant corpora, aut rursus vavie renitantur; histenim
aturLeges actionum, quae snon ratione tantum
intelliguntur, sed et sensu ipso per phaenomena comprobantur
Ds igitur qua corpora actu ipso in s invicem agunt,
duplex est mequ loquendi more duplex est mortua seu
inchoata, et viva sul perfecta seu formata. Et mortua
videm ad sivam se habet ut punctum ad lineam, adeo ut
infinitis demum vis mortua impressionibus  viva nascatur.
Drim hoc loco non aliam intelligimus, quam ex
Vim ergo derivativam scilicet, seu qua corpdea
actu in se invicem agunt, non aliam intelligimus, quam quae ab actu aliomo se motii locati vi
queca quae tencit ad locum motum localems Et in omni
ana Mobile autem dum nec pon nec nisi in eo ponimus
i nodit   e  u u qu cers nei at
nec nisi ab actuali motu deducendum utamus. incotli
Hic nisus passim sensibus occurrit, et meojudicio ubique in
rationus materia ratione intalligitu debet, erium s ubi
sensu patet. Quod siideo per miraculum transeribi non debet, onoitet
ab vit illa iptis cocperibus abiso in ilsis corporibus abpso producatur
ab ipso producatur ima ut insam suti corporum naturam consti
tuat, quando agere est substantiarum, et extensioque nil aliud quam
praesupposita resistantis substantiae continuationem s
dicit tantum abest ut insammet constitum
aetre possit. Hec repers quod omnis niouis sit actio
i a motussive it corpans jam ante existente, sid
iiqu a i ipso eal e o
antelaiteiris  abailerem
fortasse etiam ad nos redituram, si placeat intelli
gentibus  si quidem alioru sententias eorum
in quibus et in sagitenta eliciamus, n et
 qui vim cogitandi cum elaquend
Aquae nihit aliudest quam pro pinquantae sti eri ut
(si absit acerbita, etiam
grata nobis, etu perfectio
necm eperis pt h
fore profitemur, et ad perfectio
otin ali
sap quodam ac probabili sentu
itaue constare sibi possint, ae
ee, atq ilushure, reisque (tud
quadlicet, ita ut constare sibi possin, fii pri
ubi hoc patitiun) atque illustrare porro, novisque
veritalibus angere, quam Et quemadmonu
jum demorniti fareuscula, et Platonis ideas,
absoliit, ita nanc pesipate licorum trudita
ac plalosophito corpusculapis per se Bregiae verisi
o ad generales causas pertinet
a phaenomenis splcialibus explicandis suficere
lignon mle Ditutem appeles) se non posurlaitaque illis assentimur, qui formas in
aetum sen ibelium asive neentq
pertinet, quae phanomenis specialib
explicandis sufficere non possunt
astenticur, qui sormas in rerum
ex quavam vet ad motum epngnatione, q
isit praeditum necqus ed
bi agentis impelli se patiatur.
 ie quius i
el coppus omne semper patiac
e neagere resistere.
docemur; nunc quidem in hac doctrina
ad spii pergere ulterius, et
Cum tomo in scriptis pastantum viporum
i boni quod erni et in publicet nentmoti
homie qum tuite 

## Folio 1v — 00068128:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 99 lines, status machine
derivativam scilit
im dei ergo derivatam, qua scilicet corpora actu
in se invicem agunt hos loco non alam intelligimus, quam
quae motui (locali corporis vim habentis cahaeret et vicissim
ad motum locale prodacendum tendit. Motus est continua
loci mutatio, itaque  tempore indiget. Mobile
tamen in mota existens  quovis mumento habet velocitatem,
quae tanto major est u quanto plus patii percurritur, minusque
impenditur temes. Impetus autem est factum ex mole corporis
in velocitatem, quod Cartesiani appillare solent quantitatem
Motus tametsi accuratius lequendo s  ipsius motus quiape timet momendineam
apgregato impetuum durante tempore in mobili existentium, rascatu (aequalium inaequiliumve (uascatur
in tempore existentis quantitas aoseatur ex facto impetibus
quan sum Est ergo potios quantitas Nisus seu quasi A
tantes, ostendentes aliam longe vim esse virium
Nos tamen cum ipsis dispu
amsuc  slicud oneccotodim quo me ilua qusum
Porro impetus apetus Porro impet
atiseu  posisus es.d
oriri potest ex etem porro ut aestimatio motus sit ex
esi res momentanea
initi replicaso na
infinitis impetibus, ita ompetus ipse,
Masset eteeritate imifonti finge Tubium AC in plandenius
i habetque elementum quoddam, u
paginae rotari circa centrum  mnotum, et initio rotubioento
et globum P in tubi cavitate existentem, liberari e vineuto
atque incipere moveri vi centrifuga; manifestum est initio
scilicet X globus B
conatum centriturum, quo a centro stustatilce par
quo gloset
continuata aliquandu pressione contrifuga rotationis a ratatione procedente
respectu impetus queli abet a posalione, toa
in tubo  tendet.
aogrossu ipso nasci impetum quendam centrifugum
ascendi comparatilem cum impetu ratationis. A
libo masii completum ete
patet duplicem esse sisum, moriuum unde patet duplicem
Hinc patet duplicem esse Nisum, nempe tlerientarem seu
infinite parvum, quem et solicilationem appello, et formatum
continnatione elementarium, id est impetum ipsum.
Hinc Vis quoque duplex est Mortua  Elementaris
quam et mortuam appello et corbilati quia in ea
pondum existit motus, sed tantum mote
solicitatio ad motum, qualis in globi
tenetur; e alia vero  ordinaria este
motu, exemplum est.
quam voco vivam. Et latis bis  aortua est ipsa vis centri
tubo, aut lapidis in funda
incipit. Sed in percussione quae
fuga, itemque vis gravitatis seu centripeta; vis etiam qua Elastrum tensum se restituei tacitur a grav
 Elastrum p restitmere iocipit. Et hoc est quod Galitans
voluit, cum percussionem dixit esse infinitam, qui
gravitatis nnisi comparetur interbi etsi vis viva cum impel constoncta sit, differretamen infia esenet
siscilicet impetus at  in ea existens cum simplice.
vis viva in aliquo corporum aggregato,
rursus dupliciter sumi potest, integrati scilicet,  partialis;
et partialis iterum vel respectiva, vel directiva, Respectiva vit propra est
qua corpora aggregato comprehensa possunt agere
in se invicem Directiva, qua coam qua praeterea ipsum
a se agere potest, aque sola supcresset, si corpo
subitis conselasere in singeretur mitu partium intercepto
inter se intercepto, unde ex vi respectiva et directiva
simul sumtis componitur vis totalis absoluta. quod in
impetu non contingit enim impetus neque enim impetus
compositus sed haec melius ex tradendis infra tegulis
veteres quantum constat, solius vis mortuae
re pecte, trochlea, plano inclinato,  (quo cumens et cochliapertinent,
naturm  regulas inte scientiam habuerunt eaque est quae
vulgo dicitur Mecha
ussubisi non nisi de conatu primo corporum
oli antequam  agendo conceperunt. Et
licet leges vis moltaae ad vivam transferri aliquomodo possint
magna tamen cautione opus estu ut vel hinc decepti sine, qui vim omnem in universum
im cum quantitate camposita ex ductu molis in velocitatem composita facta
confuderunt, quod et vi mortuam proportione in ratione composita horum composita esse
herum composita crescere  constaret deprehendissent, quin scilicet illie
Nam, rer inose ulecalem caetera explicari
H ut in tempore habet motum, ita in
Velocitas sumta cum directione, conarus aspulatar
H ejusque adeo quantitas
aec
in tempus ordinatim ductorum
tum utus it at
globus B tendit  a coco D
ad locum (D) servata a
centro distantia. postea
qui scilicet vim vivam habet
 id sst vel ppia vescommuno,
ercussionis vim infinitam
dixit scilicet, si cum simplice
ytatis nitu comparetur
seid autem imaetus cum
semper sit conjunctus
tamen haec dua infra ostendetur
= vico autem directioam, quia fottus directionis
in ipsa conservatur totalis summa in hac
i partiuli conservatur vis  integra in hac
vi partiali conservatur. Ea autem

## Folio 2r — 00068128:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 92 lines, status machine
quonicas exempli gratia)
q res itisperdiratine
qod contingit, ut jam olim admonuimus, quod gravibus diversis dedescendentibus
aliquo descendente nitio motus  ipsi descensus etementiores sunt quo seutquantitates spatiorum descensu percursorum, nempeadhue
conalibus vel celeritatibus solicitationum seu conatibus descendendi
proportionales; sed progressu facto et vi oiva nata: celeritates acquisita non sant amplius
=sed tantum earum elementis
quaesitae non sunt proportionales spatis percuros; quibus tamen
vim estime ameen aupliusque ostendemus Galilaeus
de vi viva agere coepit, primusque explicuit, quomodo aceleratione gravium descendenium nascatur
N post hunc jungius Cartesius recte
gravium nasatu descendendo
quoque multa notam Cartesius discrevit notus isuis quantitatem
discrevit velocitatem a directione, et vidit in conflicta
corporum id sequi quo minime mutantur priora. Sed minimam
mutationem non recte astimavit, nec animadvertit
et dum solam directionem vel solum motum mutat
velocitatem mutat, cum contemperata ex ambobus
instituenda esset mutatio; quod quomodo fieri deberet,
ipsum fugit, quod res tam inter se heterigenea comparari
ac contemperari posse non videbentur
lapsus taceamas. frnoratus habrius, Marcus Marci,
joh Alplionsos gorellus, claudius Chalesius alique
Honoratus Fabrius, Marcus Marci, joh. Alph.
Borellus ignatius Baphita Pardies et clandics
des chates aliique acutissimi viri in doctrima de motu
viismos tamen ousque capitales
non vitavere. Primus quod sciam Hugenius, qui
aetatem nostram praeclaris inventis praecipie ornavit)
in hoc quoque argumento ad puram et liquidam veritatem pervenisse mihividetur
pervenit et doctrinam hanc labe a paralogisinis liberasse, e untaas 
liberavit. Easde Regulas et Christoplirus Idrennus
insigm Wremmus quoque Wallisius et Mariottus viri
sed de causis tamen non eadem sententia est
in his studiis diversa licet ratione excellentes, obtinuere. neq etiam enda
Veri autem fontes hujos  scientiae, nondum a quoquam quod
quod mili ae
Nec sane ub
lim noter Hobbias sin viderit quod deinde
de re flexionem avi Elastica nonnis id est intestini motus renisu
oglis apitup 
repesoem oc aligram nec
proficisci; veram tamen enotionem ipis
n5
an (quam pro virium quantitate habent
im quisquam hsenas ante nos
explicavit, quae res ractenus furbavit Cartescanos qui
aliesque etiam aentissimos homines, qui velocitatis, vel ut ipsi laquuntur mots nomotum quiem
quant captem, cum birium ex gradus simul intensione
et materia extensione astimatam) cum virium quantitate
plansibili quait ratione confundentes, et hanc marere conservari
ebere non immerit judicantes persuadere sibi non
possunt, mota eandem motus summam aute
d possunt diversam motus summam ante et post
Min  adhuc juveni Ecoriporis naturam,
concursum prodire.
sectatoribus Gassendo et
reddi pos
omne incurrens suum conatum ar
Cartesio, in sola moe inerte constituenti excidit libellus Hypotheseos physica, mo
cum democrito et hujus ea in atuctum
quo Theoriam Motus pariter a systemate abstractam, et)
ostene systemati concretam exposui; quem ultra,
placuisse. ibi satui, supposita talit
onescorpori materia
omne incurrens excipient  conatum cre qui ex confinuato integro
excipientis ex pristino et recepto, conatu compositum esse. Unde consequi ossende si in corpor
motu non impedito incuurenti
sequeretur: motum autem
o sehelie
Conatum hic intelligo velecitatem cum directione
nulla habita ration molis, qua si accedat fit Nisces
quem rursus in solicitationem et impetum supra distinximus
idque conatum autem, quod qui idque in Conatum anter (ut supra quo defiritum est)
t ex tali notione cor et consequi ostendi, si in corpore sola extensic et impenetrabilitas mathematica
mole
 supro definitri intalleri  nulla habita ratione molis; et
cula cnateria, sine vi quadum actrice sus ponatur focme, etque repugnatio
quaei im aesin sioner ons tanite vel matatm
moteltars are dou qua
sen eledentares
conams ines eottiam
conatum incurrentis; adeoque
o anmeros ilos
motu inturrens effectum ad illus,
quemtandit consequatur,
capere non potue
Omne inmrremptuum conatum date excipient
nen intum conetur secu obripere ade
semu necirindo   repusim
e  e atri etro
conatum revera dare, qem o

## Folio 2v — 00068128:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 87 lines, status machine
mathematice notiores ponesentur motusque e procnde sola conaci
atque adeo nil nisi quod pure net hematum
est noneretur adeoque sola Gumchria conatuum com
positivn omnia spectaretur, nulla habeta ratione
qrationum metapleus icarum potentiae scilicet adtricis, et
ad motum resistentiae, futurum esse ut corpus ohutcunus
a quantulocunque nn quantulumcunque abripere secum posset
quant moximum a minimo abriperetur
nulla minimi retardatione
et actea essels se qui ostendebarm, si
solae moles id ut mathematice notiones, magnitudo, figura, locus in spatio a
figura situs, horumque mulatio, aut mutandi con
aut quod mn aut  aut in ipso concursus momento
mutandi conatus, intelligeretur; aulla habita ratione
notionum metaphysicarum, potentiae scilicet actricis  in forma, et inertia seu ad
u iccteie stetistentiae in materia: necessanio ex ubstractii futurum, ut
Eventus determinar sola compositione conatuum Geometrica determinarinet
et cum maxius quiescenti toti conatus incurrentus et cum jncurrentis etiam minimi conatus excipienti licet max
sinum, nter nec partes haber
coometrica hujus motu abscs imprimatur
si unum solidum esse intilligatur, conn licet maximo longsmomad
conatus imprimatur, sone, ut siposita illa ad motum indiff indiferentia , quam moli hib muda tribuere par est
odenum fole conti num intelligatur incurrentis etiam mimimi
retardatione ab ripi
uli corporis date inferri ostendebam
tione vel resistentia  matum
ere quando quidem e
cum ex materiae tali materiae notione
nulla ejus ad motum repugnatio
nn sini cllahugus
fio sotque ader actio sine rea
ractione. Quae aliaque id genus multa, cum essenterdinireram
sed indifferentia potius cosequatur continetur
foret impellere magnum quiescen
e
adversa et cum principiis verae metaphysiae pugnent; tunc quidem
putavi (et vere quidem) papientissimu  autorem recustructura
Ventidue, nullaqu s ert pos
sostematis vilasse, quo per se ex nudis motus regibus puraque x pura Geometria deductis repetitis prosti poss
ecomatrica consideratione consequerentur
sed postea re altius expensa, omnia
atris, vidi in quo consisteret syste matia verum explicatio
animadvertique hispot hesin m illam (non esse completam; et
et cum aliis argumentis, dum etiam hoc ipso comprolari, aliam quod
ange et corporis et potus esse naturam in corpore quidem
praeter magnibudinem et impenetrabilitatem ad habend poni debeat
ponendum esse aliquid, unde vitium consideratio nasceretur oriatur
eui ega cum leges metaphysice, si extensionie tegibus addenda
quonetiis andenentur nascantur ea ipsae regulae mobus quas
sistemalicas vocavelam. Motus quoque naturam vidi
Aoeprenendi ebiam spatium non esse substunt absolutum rete ita ut veluli
quiddam aut reale,  adeoque nec mutationem spatis vel motum absolutum a respectibus defere spectari
atsilatim posse concipi, sed omnem motus naturam ita 
esse respectivam ub ex phaenomenis mathematico rigore
non debeat determihari posse, quidnam quiescat, aut quidnam
aut quanto mota quodnam cotpus moveatur; ne circulari
quidem motu excepto. quanquam inter visum sit
Isaaro Neutono, insigni viro (quo nescio an maiu
ornamentam habuerit Anglia erudita) qui hoc quo
qui eum multa praeclara crea motum dixerit, hoc tamen
hujus ope ex ipsa vi contrituga discerni posse in quo putavit in quo
subjecto sit motus, in quo is non potui assentiri.
uterim etsi Mathematia determinatio Hypotheseos vera
nulla sit eemotus tamen verus ei subjecto cum ratione a nobis
tribuitur, in quo simplicissimam hypothesin et ad phaeromena
explicandae aptissimuni facit, de cetero non tam de suriecto motus
quam de respectivis rerum inter se mutationibus qaedm
praeri ad usum satis  sat est cum nullum sit praectum fixu
In suiine drer
subsacta, et ut ita dicm vedi metaphysica quaedam solaque
mente perceplibilia esse admittenda; et massae materiali, principium
omnes veritates rerum corporiarum ex selis exiomatibus deun logisticis et geometricis de magno et pario, tob et parte
quoddam superius et ut sic dicam forraale addendum: quondo x quidem
et parce tets et parte Holligi non possint sed alia de causa et effectu,
actioneque et passione accedere debecant, quibus ordinis r satisfieri pos rationes salventur
id Principium, Formam au, EYTCEXGur, an Vim appelles non refeit,
resext, modo meminerisper viium oti solam virium notionem
s uod veru Egregi quidam viri  hoc ipsum videntes, vulgareu materiae
intelligibiliter explicari.
notionem non sufficere, ad dcum consori ed pHXarS DEum accersunt aro ptXar
vimus omnem  agendi auterunt rebus, (quad Fluddus otia Phllosophiam Mosaicam
ogbat) quasi Mosaica quadam philosophia (ut Fluddus olim vocabat) assentiri non possum
pauntsi enim proclare ab plis adi ammadversum concedam, substantioe unius reata in
necplus potentiae in effectu quam in causa 
quae lessum onsequi eam ex
eandem semper quantitatem fuetur
Grerenda licet a divessis cdiptiouis exerceatu

## Folio 3r — 00068128:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 104 lines, status machine
ad, metaphysicum
aliam influxum proprium nullum esse; si
nigorem erigatut. Fateurque etiam libenter a continna semper
creatione a Deo proficisci; non tamen ptandum est ulum esse veritatem
natucalem in rebus reabis nullam tamen veritatem naturalem in rebus
esse puto, cujus ratio immediate petenda sit ex divina actione
vel voluntate, sed semper ipsis rebus aliqua a DEo esse iuditar
unde omnia earum praedicata explicentur. Certe non corpora
tantum sed et animes Deum creasse constat, quibus entelecheiae primitivae
respondent. sed haec alias suis prosriis rationibus profundius
Interim etsio principi in Actioum, et ut sic dicm vitala,
edurtis demonstrabuntur
interim efsi principium activum, sura materialibus notionibus
superius, et ut sic dicam vitale uobique in materia admittam
in corporibus admittam; non ideo tamen Henrico Moro, aliisque
viris pietate et ingenio insignibus hic assentior qui  archaeo aec nescio quo
quodam aut hylarchico principio etiam ad phaenomena explicanda procuranda sic
utuntur, quasi non omnia  intchanice explicari possint in natura; eee
s quoli qui cum Arissoteles intelligentias ertibus robandis affix e aigere necesse sit
ig du ducm ile quaemil maris quam
rina philosophia. Sed hou
des forma
ut elementa asursum
sua agi poturunt, compendiosa sed inntili
His inquam, non assentior
causarum propiorum inquisitores etiam Atheisimi crimine infamarent. Optimum meo judicio
qumsqus inoemtonara aut Mingene sic credobant, ut
indamareat. Verum temperamentum est, quo pietati pariter
et scientiae satisfit, ut omnia quidem phaenomena corporea
a causis propimis mechanicis efficientibus p mechanicis
peti posse agnoscormus; sed ipsas Leges Mechanicas in
universum a musis rationibus superioribus derivari intelligamus; atque ita
nec ersi itat principis altiribus, altiore tantum in generalibus et remotis
me
m e clognai
uit te clog
constituendis utamur: His autem vero semel stabilitis quoties
astriis. Cum nec ipsa causa efficiuns
s est, non magis quam ef acultatibus aut sypus  si ansa ntombuus intervenu debeat int
tractatur; recde animabus aut Entelecheiis non magis
Sane et finales ausae (ut singulari plage exemplo ostendi
de probante,  ostendis
Optici prinipii, Celeberrimo Molineusio v
m ut supremi autori spulchenima opera
rivinemus interdum hac via,
subtude magnocum fructu adhibentur
quae per illam efficientium non aeque, aut non nisi hypothebice
sapientiam mmagis admiremur
patent. Et in universum tenendum est, omma in natura rebus
dupliciter explicari posse: per regnum potentiae seu causas efficientes
et per reguum si sandentiae seu per finales; Deum corpora
ut machinas more Archirecti secundum leges magnitudinis vel
mathematicati animas vero sapientiae capaces, ut cives suos
et societatis cujusdam cum ipso participes, more Drincipis, imo
Datris, secundlum leges bonitatis vel morales, gubermante ad suam gloriam
moderante; per meantibus sese ubique ambobus reguis, inconfasis
tament et inse imperturbatis legibus utricque; ita ut
simul et reguo potentiae maximum, et regno sapientiae
optimum obtineatur. Sed nobis hoc loco regulas  virium esr
effectricium constituere propositum est quilis in causis specialibus effi
ciontibus explicandis uti possimusdee deinde possimus.
Porro ad veram virium aestimationem, et quidem
prorsus eandem, diversissimis itineribus perveni, uno
quidem a priori ex simplicissima consideratione,
spatii temporis et actionis, (quod alias exponam):
altero a posteriori, quim scilicet aestimando ab
consumendo. E leg
autem effectum, qui maxime test homogenei,  capax
effectu quem produci
capax, qualis est elevatuo corpt seu divisionis in
pares similes et aequales; qualis est et atsi corporis grvitateme
graris, nam elevatio ejus
tripla vel dupla, elevationis ejudemgravis ejusdem
praecise dupla est elevationis gravis simpli ad pedem unuma, isidem ad pedem unum altitudinem pedis unius
ad pedem unum; et erevatio gravis dupli ad pedem unum facta
uunde elevatio gravis oupli ad tres pedes praecise sexpupta
est elevationis gravis simpli ad pedem unum. Supposito scilicet,
(Saltem docendi causa, etsi aliber fortasse  in veritate se res habecae, sed
in tensibili tanclit ex rore) gravia aeque qavitare in majore aut mino re
Sed et animas,
al qui hoc consutur incorporea
tollere videantur
ietalis; et pro
  potils sent ndut
inversalissima specatibs
quatemus fines speq
 physicis specialibus
quem usum hactenus
alis observirant
landis ejus et hymno
rum pitchiriuom
Aet quidem n usum
= nam effectum hic intelligo, non
quemlibet, sed cui vis impendiseuin quo 
debet, quem ideo violentum
appellere possis, qualis non es
ille quem corpos grave in plano perfecte
horizontali exercet, ui du
procurrendo exercet, quia tali
i adeeuumita
adhibilo, hancnestr astima
iat
oatam
auertims, sed nunc a nobis

## Folio 3v — 00068128:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 80 lines, status machine
ab tropitonte distantia. Nam in elastro non eque
facile locum homogeneitas habet. Cum igitur comparare
vellem corpora diversa aut diversis celeritatibus praedita
equidem facile vidi, si corpus A sit simplum, et B, sit duplum
ueriusque autem celeritas aequalis; illius quoque vim esse simplam
hujus duplam, cum praecise quicquid in illo ponitur semel
in hoc ponatur bis; nam in B est biscorpus ipsi A
aequale et aequivelox nec qui quam ultra. sed
Si corpora A et B sint aequalia, celeritas autem
in A sit simpla et ince dupla videbam
non praecise quod in A est, duplatia in C
cum dupletur quidem celeritat, non tamen
et corpus, Et peccatum hic ntuvi ab illis
est ab is vidi, ab iis, qui sola modalitatis
reduplicatione vim ipsam duplicari credidere
quemadmodum jam bolim observactiae
actis, admonuique veram et vulgo
(posstot ficet elementa Matheseos universalis sript) nequicquam scripta,
incogratam ipstimandi artem in eo consistere, ut
es denique ad homogeneum aliquidd accuratam  et
omnimodam non modorum tantum sed et gerum
Cujus methodi non aliud melius illustriustue
reduplicationem perveniatretur in hoc ipso argumento
Htac ergo lit. obtinerem, consideravi an duoista corpora, A et C
tam
specimen di
hoc corpora  a qualia, sed celeritate diversa, effectus
aliquos producere possint, causae sua quales, et inter se
homogeneos, und causis suis aequipollentes et inter se
homogeneos. Ita enim quae per se non facile poterant,
saltem per effectus suos accurate comparare t
Ne
esse sum, si
Effectus autem causae suae aequalem dursi u qui totius
virtulis impencdio producatur. Ponantur ergo corpora
in sut
A et C colerita vim suam conve esse gravia, et vim
suam convertere in ascensum, quod fiet si eo mimenso
quo celeritates tuas dictas habent, A, simplam, B duplam,
 in extremis pendulorum verticalium, PIA, EiC
existere intelligantur, constat autem ex Galilaei aliorumque
demonstratis corpor ascend corpore A celeritate ut 1. ad summum
ascendente  super horizontem HR. ad altitudinem 2AH
pedis unius, r utique corpus C celeritate ut 2 ascendere
ad summum posse ad altitudinem 2C. R pedum quatuor
unde jam consequens est grave habens celeritatem u
ut 2. potentia quadruplum esse habentis gradum celeritatis ut 1.
cum totius suae virtutis impendio praecise quadruplum
efficere possit. Nam qui libram attollit ad pedes (id est scipsum)
attollens ad B pedes quatuor, praecise quater attollit unam libram
ad unum pedem. Eodemque modo generaliter colligitur
vires aequalium corporum esse ut quad rata celeritatum
e et proinde vires corporum in universum esse in
ratione composita ex corporum simplice, et celeritatum
duplicata
ad absurdum (rempe ad laotum perpetuum redigendo
Eadem confirmavi contrariam sententiam,  vulgo,
praesertim apud Cartesianos receptam, ad absurdum, id est
ad motum perpetuum redigendo. Qua etiam Methodo
usus sum subinde, ut staius virit ut duos status
ina virtute inaequales majorem ac minorem, ce definirem a posteriori
et majorem  simul a minori certa nota distinguerem
Nam cum ulterutrum alteri substituendo motus
eritur perpetuus mechanicus, status illi seu effectus
potior causa, status illi  sibi minime equipollent
sed ille qui substitutus est alteri potior fuit, quia majus aliquid
praestitit praestari effecit. pro certo autem assumo naturam
nunquam sibi viribus inaequalia substituere, sed
effectum integrum semper causa plena aequalem esse
et vicissim quae viribus aequalia sunt tuto  substitui sibi
a nobis posse liberrima suppositione, nulloque metu
adci perpetur motus mechanici metu. Und quae sic sestitui
e
=ubi non refert, quanto
tempore producatur
=qua vires creduntur esse
in ratione composita
corporum et celeritatum
= quas substitutionem
dum nnesertus

## Folio 4r — 00068128:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 84 lines, status machine
Cum ergo pro corpore quod si ergo verum esset
quod vulgo sibi persuadent aequipollere sibi corpus in
inter se grave  pondus ut 2 praeditum celeritate ut 1.
et poes ut1 praeditum celeritate ut 2. debet alterutium
alteri impune substitui posse. Q sed hoc verum non est.
Nam ponamus Acet A ut 2 Celeritatem ut l acquisiisse
descensu 2A. A ex altitudine 2AH unius pedis; substituamus
jam ipso in 1A se horiponte existente, susubstituamus. pro
ipso aequipollens (ut volunt) grpondus C ut 1. celenitate ut 2
seu ad altitudinem 4 pedum,
itaque solo descensu pnius libratu ex altitudine  pedis 2A.H
an
quod ascendat usque un us A
substitutoque aequipollente, effecimus ascensum librae Punius ad
pedes quatuor, quod est duplum prioris. Nam
exmltitudine pedis  Habemus Ergo tantundem
vimum lucrati sumus, seu motum Mechanicum
perpetuum effecimus quod utique absurdum est
Nec refert au actu efficere possimus hanc
substitutionem, cum sufficiat nam inter aequipollentia
etiam mente tuto fieri potest. Quanquam etiam
vias rationes excogita verimus quibus actutam
et pro lpondere ibr
pe quam velis efficu
est
bilis libre oleritatis ut 1, succederet libra una celeritatis ut Z
Si haec aequipollerent; seu quibus fieret ut tota vis, corporis ut2
vel quantum satis, est lata vis tota vis, vel de vel quantum
satis est demonstrationi, de corpore A in corpus dimidium C quiescens transferretur
transferatur quo casu, si vulgaris sententia locum haberet utique ipsum corpus C circiter
duplam ipsius A ad quietem jam redacti celeritatem nancisceretur,
ad est haberemus quod absurdum esse est
dimus. Et in unibersum
sed etsi ambo Sed nunc fugatis erroribus veras Naturae ees et sane admirandas Naturae Leges
pauto distinctius proponamus in scheciasmatis hujus parte secunda
proponemus. Neque ista sane inania sunt aut in logamachiis consistunt,
sec in machinis  et motibus comparandis maximum usum habent,
Nam  si grave corpus Nam si quis corpos grave Nam si vim habeas
ab aqua vel animalibus, vel alia causa, per quam effici possitut corpus
quave centum librarum intra minutum remporis horigentallem quendam
Circulum continuatis rotationibus in motu conservetur constanti
conservetur, quo intra minutum temporis, secundum temporis minuti temporis quartam partem
scpuu  circalum horizontalem absolvat diametri triginta pedum dece diametri triginta pedum
alius vero quasi proero bi mp eodem tempore duplum pondus non nisi
dimidium circulum constanter absolvere praestet, minore impensa,
idque tibi velut in lucrum imputet; nihil actum sed dimidia etam
se virium parte frustratum scitoc deceptum te, ac dimidia
virium parte frustratum scito. Sed nunc fugatis
erroribus veras et sane admirandas Naturae Leges paulo
distinctius in schediasmatis hujos parte secunda
proponemus
pars II.
Notila . Natura corporis imo
suistantiae in universum non satis cognita, effeceret, quod jam attigicuus) ut insicares quidam phlosophi
ut Cartesiani hel inu insignes, cum materi corporisnotionem
in sota extensione collocarent impossilitem judicarent
explirationem commencii inter uniolis citer naturatem inter
animam et corpus imo commoni im ad DEHM confugere
cogerentur  explicanda Unione inter Animam et corpus, et imo et
imo in explicanda communicatione corporum in ter se
Nam fatendum est imposibile esse ut simti Extensio muda selas
simplis involvens Germetricas notiones ga i anim vel abrea
patiat actionis passionise sit capax. Itaque summe hoc unum
superesse ipsis visum est, ut cogitante et brachium movere
spiritibus, Deus perceptionem iu emre excitet  Sed hec ipsum ipsem, cum sita recta chitosophandi ratione alicuttimum
giaa
conante Deus expcto quod pacta velut ex pacto primavo proipso
prave brachium moveat, et contra exisente motu in sanquine et
in dicio ipsis potius esse debuerant falso se principio puti nec naturam
cequo et corporis netionem  recte assignasse. Ostendimus
igitur. In substanta oim agendi, et si creata sit, etiam patiendi
inesse, hain extensionis notionem per se non completam esse
 sospuntra selteo litere itae sed rolativam ade
sic enim punc sumamus)
F per motuum leges
estita corporis A transser
corpus C, autea quiescens,  sed quon
a sed nns pl 8.
u  in
ol positu unde feret
nostri temporis
autores
admontie philosoplos istos
 ex qua tali consequerentur

## Folio 4v — 00068128:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 92 lines, status machine
ad aliquid cujus diffusionem sile contiuu atam repetitio
replicationem dire, Ho in  adeoque substantiam
corporis quae actionem et resistentium agendi resit
potentiam involvit, et in mini ienet ut
existi massa corporea stit minimisue pus existit
existit, pt in inteeine praesupponi, rhujusque ex
diffusionem in extensione signisicari contineri. Unde
Sede aliquando luc lucem quoque novam acc
explicandae ea corporis animaeque unioni accendemus
mira qudm et summe utilia
Nunc vero ostendendum est, quom ado hinc 
pulha thesremata practica consequantur, ad dynamicem
pertinentia, id est scientiam quae crvirium praesertim
corporearum regulas tradit
sciendum est itur
dunem A eq passionemque ont
si recte nesumblnetu spontaneam esse substantio
ut  mpussent se ipsum spatium ) habere uliquid de
auVim quidem esse quiddam reale, si ol
Le Ensinati ment imaminatigni rationis, quemadmodum
et temans. Undo jam illud scgntur nin reolea
et spatium tampus et motum habere aliquid de Enterationis. Et
nec per se, sed quatenus divina attributa immensitatem sternitatem
eurationem tinvolvunt vera et realia esse. Hinc jam (at c vacuum
omum locum tempsus acuam non dari consequitur vacuum in loco
temporeque non dari, motum autem, quatens non nisi Guometricas
i vi sequestratum, seu quatenus in eo non nisi notiones
revera nihil aliud esse (quod fartesius de mutationem situs; adeoque motum ndum quoad oena in
Geometricae magnitudo, figura et horum variatio considerantus
in mero respectu consistere, quod etiam Cartesius agnovit,
translationem ex vicinia unius corporis in viciniam alterius
definivit. Sed ds in consequentiis deducendis oblitus est
suae definitionis, regulasque motuum constituit, quasi reale quiddam essat et esset motus et
absolatum. Sic igitur habendum est, si corpora  quotcum
sint in moto, ex phaenomenis non posse erri in quo eorum sit smot bsolutus determinatus
motus vel quies, sed cuilibet ex iis assumto posse atibui quiete
ut tamen eadem phaenomena prodeant. Hinc consequitur (quod Cart scus non animadvertit.
etsi hanc aequiralentiam Hypothesium nec per corporum
inter se concursus matari, adeoque tales motuum regulas esse
ssiunandas, ut aeq natura motus re spectiva maneat salva, nec exeventa post cocursum
est derinnri divinari possit per phaenomena, ubi tievit fuem ques ante concursumfuerit quies
aut determinatis motus absolutus. Ue Unde int bit  Unde minime quadrat
Cartesii regula , qua vult corpus quie scens ab alio minore
nullo modo loco pelli posse. aliaque id genus quibus nihil est a verieate alienins
o poro unteroit sequitur etiam exnatura motus
respectiva eandem esse corporum actionem in se invicem
seu percussionem, modo eadem celeritate sibi appro pinquent
((id est manente eadem apparentia seu hyteti prae in phaenomenis datis
a quaecunque sit denum sit vera hypothesis, seu curcunque
deluum vere ascretamus motum aut quietem, itaue sine oeandem prodin
spect
in laride Eude sci Atque hoc est quod experimur reundemnes me nos
dilorem seusu sive in laqui lapitem ies quiescentem
interir ita loquiigur pront res posturat, ad apriorem
ex filo si placet suspensum incurrat manquestra sive eadem ceseritate
phaenompnorum explicationum, prorsus
in manum  quiescentem incurrat lapis.
Ex nostra quoque  corporis viriumque natione hc minabile
nascitur, ut omnis corporum passio sit spantanea, pss
sestant arinria seu sitatur a vi interna. Passionem autem
intelligo eam qu propriam, quae serant est  ex pau
ex percussiene nascitur, sequae eadem manet quaecunque
demum assumatur hypothesis se quancumque demum
seu uicunque demum absolutam qui etem motumve
 Ex nostris quoque corporis viriumque
notionibus id nascitur ut oi quod in subst
fit, sponte ieri intelligi possit. Cui connexumt
quem admodum in
ut mlitsi ut nulla mutatio fiat per saltum. Ilava
quo poscto sequitur  Atomos dari non posse. cuius consequentiae
vis ut intllinatur capiatur, ponamus corpora A et B concurrere
fig. 3. et 1A venire in 2s, itemque 1B in 2B, er ita concurrentia
in +A2B, reflecti, 2A in 3A, et ∞ ZB in 3B. si sitan F ingatur autem esse atomos id est corpora sumnae
cura adeoque iaflexibilia, patet fieri mutationem per sultum potus num seu momentaneam, motus enim directus in ipso
momento concursus fit retrogradus nisi post concursum, quiescere id est vim amittere ponamus, qua praetes quam
quod aliunde absurda F sterum mutationem per saltum, moment anem scilicet a mota aed quitem nectamem
per intermedios gradus transitum contineret. Hinc jam necesse est, nulla talia corpo Hum jam
itaqu scteudum e
+ quod e tnditur s t teu
substantiarum creatarum.
=aut ercamine dem
seu resultantibus v
i in sphaeric
theorica planetarum (operni Hypo
Resi uti dedemus. Ut jam lites illae
tanto conatu agitatae (quibus etiam Theolom
 impliiti fuere implicati) prorsus
evanescant,
Etsi enim vis aliquid reale
absolusum sit, motus tamem
ad classem pertiuet
motum primi mobilis adhibemus, cana

## Folio 5r — 00068128:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 118 lines, status machine
sequitur etiam urqu corpus aete flecti quam prepellatur
itaque sciendum est si corpora A et B concurrant
fig. 3 ut in fig. 4. it concursum veniantque ex in 1A, 1B
in locum concursus 2A, 2B, ibi paulatim comprimi, instar.
duarum pilarum inflatarum, et magisque ad se invicem accedere,
mo sed mot aucta continue pressione ea autem re
ipsum o motum debilitari, vi ipsa conatus in corporum
elastra translata, donet omnine ad quietem redigantur . equie
t em
Tum vero demumi restituente sese corporum Elastro ipsa
pursus incepto continueque crescente, tandem eadem
celoritatu qua o ad se  appropinquaveranst, recuperata se 
a se invicem recedere, atque in _ loca  3A BB redire.
quae coincidunt locis 1A; EB, si corpora aequalia et
aquive locia ponantur. Inde sam patet quomodo nulla
p sed paulatim io progressu et id quiesen redacto fandemque ad quietem redacto
fiat per saltum mutatio sed corpus ante amgeyr
tum demum regressus oriatur. Ita ut quemadmodum exfigurae una
Culsi per omnis loca temporaq m
circulo ovalis, nisi per innumeras figuras intermedias; nec corpus a loco in locum, aut a tempore in tempus
non sit alia Coeluri, ex quodidt luiongulum hisi transitu
ita nec ex motu quies fint  omes inte
aut multoque minus motus oppositus nisi per omnes intermedios
tam parum anm adversum miror. Verum Exis Deque illud eromaxime mirabile sequitur, ut
motuum gradus. Quod cum tanti in natura momenti sit
rme saltum excludentiu
E his porro illud mirabile sequitur
H  Huic Legi Continuitatis etram illud
consentaneum est, ut quies omnes reguio corporum quae
casus quietis haberi possit pro cut speciali casu motus,
scilicet pro motu evanscente ve seu minimo,
et ut casus aequalitatis habert possit pro casu aequat
Legem motuum tales assignari debere, ut non sis opus peculianibus regures poitos, ex actos et durabiles dagi, se
iaequalitatis evanescentis. Unde consequens est
p peculiari regula pro corporibus aequalibus et quiescentibus,
sed ba ex regulis de corporum inaequalium et motorum
vel si oclimus peculiares afsignare regulas
leguntiare pro quiote et aequalitate, cavendum essere tales
on consentiant  hypothesi quae mon
per se nascantur
assignemus, quae 
aut aequalitatem pro ultima aequalitate habenti
habet ploqui victimas reru impdentibus vialabimat m coadimcat nse
verum alioqui violabimus rerum harmoniam, et regulae hon vavenient se
quietem pro mote
rostrae non consentiant inter te. Hoc novum regula se nostras aliinasve
examinendi artificium, publicavis primum in Novellis
Rei publicae literariae julii 1687. artic. 8. vicavius dx
puincipiam ordinis generale, nascens ex infinita, e
cui te quod ita gere siter concessimus  atquta
si casus ad casum (verbigo motus ad quietem) continue accedat
in datis (mot perim st continne miner minorque et quoeto propior
aelis test) tandemque in ipsum fmots qui evanescat
sut motus evanesens in quietem desinit) necesse est, ut
etiam eventus casuum sibi continne acedant in quaesitis,
im it
co ei odo
prorsus, ut in Geometricis ca sus
Ellipseos accedit continne ad casum
parabolae, prout focus uno mavente
alter magise magisque remotus
assumi ponitur, donec in casu
rt si pe licordinatus itaque si Cum igitur (qemplicausa seodem modo
tandemque in se invicem desin  Nempe si fingamus motus
casus quo corpus A incugrit in B Motum, contin
Continne variari possit, ut motus ipsius Bmovent ponatur minor
pranescens in quietemdic
alterius foci infinite
remotidistantis
+ manente motu ipsius A,
dico eventum incursus seu resultans  sive in ipso A sive in ipso B, ambobus moto
ac minor, donae tandem ponatur
ad alter foco
entims nedente ontad entasi si conciue pus
id illud axioma, quod datis ordinatis
ptiam quae sita sunt e
coutar iire aturtali undt omtus
decesse est in
Parabola tumta
pro Ellis si cum
continue accedere ad eventum incursus qui est in casu B quiescentis
tterutrius translatum cum alter focus infinite
at
inque eum denique desinere. adeoque casum quietis dat tam in datis
in reventu seu q quaesitis esse limitem casus ipt
casuum motus,  adeoque tan tum eem velut exemplum 
speciale. Hunet Cum vero ad hac Ad hunc lydium lapidem oa Geometria ad Physicam a med absit) reri–
ex aminarem regulas Cante motuum Cartesianas, mirum
dectu contigit, ut hiatus quidam saltusve sesc ostenderet prorsus a remmnatura abhorrens
ordinatim applicaelis
nam s calsus simendo pr abcs exprimendo quantitates per
lineas, et mtqu motus ipsius B ante per concursum, tanquam datos
pro abscissis; motus autem ejusdem post concursum proordinatis, tanquam eventus quaesitos pro sumen
podetis; et lineam ducendo per extremitates ordinatarum, et
praescripto regularum cartesii haec linea non fuit unum continuum, sed Erabiliter hiaus atque subsultans
quod est absurdom et incogitabile. Cumque ea occasione notassem esiam
P. Maletranchis egiles hd sapiter  demm non fame seiatae
quod Partosius admitel in Epissolid
n impugnaverat, et nunc qua
a  copus puiis i auam
nallum corpus tam exiquum
sit quod non elastrum habeat
adeoque a fegido adhuc subtili–
ore rpermeetur: adeoque
esse Elementa corporum
sad aralysin procedere in
insinitum nec globses exacto
dart sed analysi nec mate
piam scidissimam, nec glogulos
quosd hescio quos secundi celmento
dnaly sin procedere in infinitum
unde et radii
abalioro in parabo
am parallele
lilat consavu
paanere e
incidentes ab lter
frius tanquam

## Folio 5v — 00068128:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 107 lines, status machine
hoc examen non per omnia ferre, vir egregius p
ingenultate sua agrovit ve re iterum sit expensa pro ingemitu candore suo
professus est hinc sibi rigulas suns immot occa ponem natam
matandi regulas sues, quam in rem et brevem libellum
edidit. Tametsi fatendum sit quod ad usum hujus artis
actificii novi nondum satis, ottondisset, superesse quae
nunt quoque   reliquisse, quae nunc quoque nondum satis per omnia
Quadrant
Ex dictis illud quoque mirabile ssequitur
quod omnis corporis passio sit sponfanea, seu
oriatur a vi internat,  intelligo autem hic
passionem propriam, quae ex percussione nascitur
seu quae eadem manet, quaecunque demum assigretur hypothesis,
seu cuicunque demum absolutam quietem motumve ascribamus
Nam co cum eadem sit percussio cuicunque demum sit verus competat
metus, et ideo fingitalis possit, ut utrinque eodem modo agant
sequitur vim percusticntio effectum percussionis in ter
ambo aequaliter distribui, adeoque ambo in concursu
aequaliter pati, aequaliterque agere; adeoque cum in
utroque dimidis dimidium effectus ab unius alto actione,
alterum dimudium ab alterius actione oriri; et cum
dimidium quoque effectus seu passionis in uno sit dimidium.
in altero, sufficit, ut diuudium hoc dimidium passionum quae
quod in uno est, etiam ab actione qua in ipso est
derivemus; nec ullo virluti ab unius in alterum
influxu indigeamas. quod i Nempe in fig. 4.
 duni concurrunt A et B, _ vis ela resistentia
in ipso B cujuncta cum et corporum conjuncta cum Elastro
facit ut cominantur per ob percussionem comprimantur
Et aequalis est compressio in utroque quod etiam ex perimenta
ostendentu si quis polas inflatas concurrere fingat sive ambae
sint in motu, sive alterutra quiescat. seuper enim
summodo eadem sit celeritas appropinquationis  seu respectiva,
endem erit compressio, et eem sive instensio elastri, et 
aequalis in ambabus. Porro nots restituentibus sesepilis A et B
pr vi inclusi Elastri sui aeris scil. compressi inclusi
sese mutuo a se indicem repellent et quas arcu displodent,
si et ermrvis in unaqueqe it et vi utrinque equali unumquodque in
se ab altero repellet, seu vi prani adeoque non vi ulterius
sed vi propria  ab eo recedet. Ef quod autem
de pilis inflatis, id de omni corpore quatenis in percussione
patitur, intelligendum est, ut scilicet d repercussio
ac dissultus ab elasre in ipso, id est a motu (at Abie atere
ut materiae fluidae intus existentis flicet cum ambiente
commnem quan permeantis, adeoque a t vi interna seu
intus existente oriatur. Intelliu autem ut dixi
corporum motum proprium, sequestratum a communi
qui centro gravitatis ascribi potest; tatis unde proprius
eorum motus sic fingendas est, (fingendus inquam ad
hus per modum hypotheseos) ac si in navi ferrentur
quae haberet motum contri gravitatis ipsorum
nommunis; ipsa autem in navi sic noverentur ut
quh ex motu composito communi navis seu
centri, et ipsorum proprio, phaenomena salventur 
otus imen ni
Cum etiam non nisi vis et, nascer inve
nisus quovis momento existat, conseudem
nisusque omnis  in linea recta, consequens
est omnem motum rectilineum aut ex
rectilineis compositum esse. Hinc jam non tantum
sequitur circtntia quae in linea curva moventur
conati semper procedere in recta eam tangente
sed etiam, quod minime aliquis expectet, saquitur
orisus line vera notio. firmitatis. Nam si ponenus
flicet occasione externi
(Clausa siplycet, vel orte
consenta, ut
extenda a vectoribus
n
etsi ab uno actioni alterius
mutationem in seipso producentis
occusio praebeatur
Het pro quacunque hypothesi
cum tam
etiamsi qurescens
ex silo aliquo sit
suspensa, ut facillime
recedero possit
cet si
C
at
 placet
illen
magna, navi
1s
alxiue ligt celesitate rota
polfiuut prncipium biscernent, utig
ris un maveatiar
ia
ins
ludatut unt ali qualescunque
rexerceantur
eq etia u mrotum aliquem communem
Entrgavis
seqetia
Ex
roprios mum
mutare, unde
conotur aclara ex periment
diffide t
impress
sis etiam intelligutur
Actionem  Reactionem,
sempe cua nunquam esse
sine rractione, et ambas
esse aequalos inter seprt
aequales,  drecte contrarias est

## Folio 6r — 00068128:0011
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 74 lines, status machine
aliquod, ex iis qua firma dicimus (quanquam reven
nihil sit absolate firmum fluidumoe, sed certum habeat.
firmitatis fenitibiltisque gradum, a hobis autem ex
 praediminio respectu nostrorum sensuum
de nominetur) circulari circa suum centrum,
partes per tangentem corabuntur avolare, imo avolare
incipient seipsa, sed quomam hic ipsorum a se invicem
discessus turbat motum ambientis hinc  repe luntur
st cognitur rursus a seu rursus contruduntur ad 
seinvicem, quasi mag  centro inesset vis attraheudi
magnesica, aut quasi ipsis partibus inesset vis centripeta
et proinde circulatio ex cnisu rectilineo vir
recedendi per tangentem et conatu centripeto inter
se compositis orietur. Eademu crntrigio in Manetque adeo
omnem motum curvilineum ex rectilineis nisibus a
nisibus inter se compositis loriri tametsi hoc loco unatus
simulque intelligitur hanc contrusionem esse causam omnis
firmitatis. Alioqui non et fieri non posset, ut
contra Afomos x nec minus priore inexpectatam rationem
de monstrationem habemus. Nihil autem potient potuit
magis alipuum a rebus excogitari, quam
unqua
a quiete peti, nam cum nulla set vea aores unquam
quies vera in corporibus, nec a quiete aliud quam quies.
multum autem interest, licet autem A et B apud se
invicem quiescant,  si non vere saltem respective,
(quanquam nec hoc unquam accurate contingat,
nullum enim corpus eandemente ab alio distantiam quantalocunque tempore ervat)
ipsius B, seu
quartulocunque momento servat) non et licet quicquid
semel quiescet, semper quiefurum sit, nisi accedat nova
causa non ideo tamen sequitur, ut quia B resistit
impellenti, resissat etiam ab alio sejungenti, ita nempe ut superata resistentia et
vierem, 
aliquid explicaa
utique sequeretu
ipso B proposso, simul A sequatur. Quod 
revera esset affractio, qua quae in natura non datur
Itaque ficmitas quoque nisi per contrusionem ambiente explicari non pebet. Nam
Cumprelio  non satis rem exalicat
pressio sola inem non satis explicit t quasi impediatur
dan tantum discessus ipsius B ab ipso A. sed
intelligendum est, reapse a se invicem diseere, sedimpelli
ifcedere; sed ab ambiente unum ad aliud rursus
Riscedere, ab ambiente autem unum ad aliud impellu
addeque  ex compositione duorum motuum hanc conjunctionis
conservationem produci. Itaque qui Tabulas quasdamjatum
fias concipiuntu (ad exemplum marmorum politorum  quae sibi acurate applicantu
quarum divulsio ob resistentiam ambientis difficulter fit,
et hibc explicant corporum durorum, sen sibilium firmitatem
et si per saepe verum dicant, altimam tamen figmitatis
rationem non tra cum tamen in Ta laminis rursus
aliquam firmitatem supponant, ultimam rationem firmitatis
gnorum Mathematiorum
Extis quoque intelligi potest, cur samm
Geometrae incomparabilis Marhe datici inhannis Nento Itaaci
non reddunt.
Secitam sententius stare non possim, qui vacuum admitiens,
admittit, et motum q et motum qui praeterquam quod vacuum
spatium admittunt et attrctionem ab attractione non abhorrere
videntur, etiam motum habet pro re absoluta, et licet ipse
ic idque cum ex rectilioeis cumque idque ex conatu circulatione probare contentunt, indeque nata vi centrifuga
contendit. Sed quoniam bac quoque non nisi ex rectilineomum circulatio quoque non nisi
compositione nasci ex rectilineorum  motuum compositione nascitur
sequitur si salva est aequipollentia Hypothesium in motibus rectilintis
suppositis utcunque, etiam in corvilineis salvam fore.
+ ab. ambiente
= nasci potest
+sive laminas in corpor
rasensibiles, s
quorundam
philosophiis
= quibusdam hac in re
probare contendunt

## Folio 6v — 00068128:0012
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068128/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73, 2026-08-27T15:28:38Z — 81 lines, status machine
insufficie judica cam tam
ericanarum setentia sit
e cum tremen hacc
perpendi culaniter projecta ex terra in
aerem, ab aere cum tellure
egrante abripi, atque ita motum
fundi sequi, ac perinde in
terram rocidere Hac si haec
quiet quierisset; quod
merito insufficiens judicationeque
non est on dissimueandum, si uojecta tam longe
absolet tona reum describeret notabilite
a recta divecsum ve si navis tam excetsa
Amece ampla fingeretur, et tanta celeritas
lata, ut ante descensum travis xterra ve
navis arcum describeret notabiliter a recta
dite differentem; discrimea repertum iri, quia tunc
reverdi nanis e vel terrae, vel navis motus qui
circularis motui prrjecti pte aegratione
ante puredi nem corpit missi s oiratione
in pujectum acarporis
proe qui a navis vel terrae notu gyratione
missili fuit impressus, (quippelino rectitiu
nen maneat communis. Et in gravium action
nisu ad centrum exterra n accedat actib, quae
si quid non minus diversitatem phaenomenorum
protucere potest, quam si in navi clausa pyxis
nautica potem respiciens haberetur, quo utiue
quoties ett de
flexus navis Indicaret
autem de aequi pollentia hypothesium agitur  omnia conjun–
penda sunt quae adphaenomena concurrunt
Intelligi etiam ex dictis potest Motum
aliquem communem omnim crp pluribus corporibus
ipsorum inter se actiones non mutare, a qui quoniam
ita oppr celeritas qua sibi invicem appropinquant, adeoque vis percssionis concursus
_ vis qua in se invicem agunt, non immutatur. Unde porro
consequens est. Unde consequuntur praeclara experimenta
quae retulit Gassendus in Epistolis de motu imprisso aban
a motore translato, ut illis satis faceret, qui ex motu
projectorum quietem globi terrae inferre posse sibi videbantur
acet,
Cum tamen certum sit, si qui in magna navi,
vel certe ita constituta, ut externa a vectoribus non notentur) ferantur, navis autem
suma ad placidissime pota e magna tumenlicet
celeritate muta, sed placidesi tamen, sive aequabiliter
mot meveatur; ipsos nullum habituros principium
discernendi, utex iis scilicet quae in navi eratingunt)
utrum navis quieslat an moveatur; etiamsi forte pila in navi
ludatur, aliive motus exerceantur. Ex his etiam
intelligitur compositionem motuum tuto adhiberi posse,
de qua tamen ingeniosus quidam vir apud Wdallisium
non absurde dubitaverat. Res enim utique confirmptionem meretur,
comprobationem mesu meretur, nec (ut plerisque factum est,)
tanquam per se nita assumi potest.
qui non recte pencepta
Copernicanorum
Iq notandum est in eorum gratiam
qui non recte mentem  autonuem
percicintes quitri psond quimon recte percep
aut n sentena credunt abhis quis ypotheset
Sumliaris est suppum pdiecta
mol sdi sequi, quia abriere abripidata
= aut motus in duos pluresze
quamcuaque resolutionem
trubi fuive emisai
arm vus totmnto
concipiant superficie est cum terra moveri, impetum
in aerem def una cum impetu projectio
nec impresso secum deferre. at
copot hesen ita.
unde cum duplex eorum motus sit
unus cum terra communis, alter a pro–
jectione proprius non mirum esse
motus communis, ii mutet interim
excuti possent, ut ante 
Cum doctissimi viri qui utantur
Hypothesi copernicana potius in
motum terrae quicquid in terve
terrae ogratione iuprissum semmlfrrede duplicent
a tur