# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/19095/text
# Catalogue record: 19095 — Leibniz an August Hermann Francke: (Dn. Aug. Hermanno Franco Theologo et Professori apud Halenses Celeberrimo)
# Incipit: Mire gratae fuere mihi literae Tuae, nuntiusque etiam Dominus Neubauer
# Date: 1697-08-17 (97-08-07)
# Sender: Leibniz — Addressee: Francke
# Akademie-Ausgabe: AA I,14 N. 241
# Other printings: -Guhrauer: Leibnitz. Eine Biographie, 1846, Bd. 2, Anm., S.19 f. (teilw.). -Kramer, Francke 1 (1880) S.257 (nach Guhrauer). -Guerrier: Leibniz in seinen Beziehungen zu Rußland, 1873, Dokumententeil, S. 19-20 (teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=19095&katnr=6616
# AA I,14: the volume in the Repositorium des Leibniz-Archivs (CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-bd-i-14
# In the Akademie-Ausgabe: AA I,14 (PDF, Repositorium des Leibniz-Archivs, CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/fileadmin/Leibniz/repositorium-des-leibniz-archivs/LAA-BdI14.pdf#nameddest=241
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-971287
# Title: LBr. 282 · Francke
# Folios: Bl. 3–4 (from the shelfmark LBr 282 Bl. 3-4): 4 pages, canvases 5–8, page ids DE-611-HS-971287:0005 to DE-611-HS-971287:0008
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-971287&page=5
# Lines: 212 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.78
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 3r — DE-611-HS-971287:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-971287/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 82, 2026-09-09T18:17:48Z — 42 lines, status machine
Dni Aug. Hermanno, Franco
Meblogo et protessori apud Halenses. Celeberrimo
cir pl. Reverende et celeberrime
l
sicontor Honoratissime
6
o
In. Neubaverus,
Mire grataenfuere mihi literaeponuntiusque etiam qui viva
voce multa,  de laudatissimis consiliis tuis indicavit, plurim
mihi satisfecit. Hortatus sum nt pergeret Atrenue suasique ut
107
i 
Vamburgi cum viro doctissime et mini peramico, et bene animato, vincentu
ito
Placcio conferret. Nam non ita pridem internos occasione scholae
virtutum praeclari bii Erhardi deigeli, per lteras agitatum fuerat,
posse privatum in populosa urbe, (et si nulla adjutum publica
b
oper satem per missu eorum vones, quos Ecclesiarum scholarumque
rerimen esst talia  cum succlessu agere, qualia a te talis
ersa
C
t
xt e+
punc acta video. Nam et Lutetiae parisiorum et alibi passi
sit
Academiae exercitiorum a privatis habentur et Vanden Enden
Belga, homo doctus, sed cujus quod Aohanai Equitis conspirationi
se imscuisset exitus infelia fuit) pensionarios quos vocant
in eadem urbe Regia habebat exemplo
et aemulatione jesui
Dn. Neubauero
Legi nonnulla Tua, ipso communicante, et
pistituto  docendajaventutes valde sum delectatus. Videm
tarum.
enim rectum iter institisse, quod simul ad virtutem et doctrinam
e
ees duce possit et ee paularim Wegeliana vota
impletaras esse; cum ipse Weigelius distractior, et subinde
a
1

## Folio 3v — DE-611-HS-971287:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-971287/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 82, 2026-09-09T18:17:48Z — 37 lines, status machine
ad praetereaque senex;
EECOTIKCoFEsO(non satis coepta prosecuturus reideatur
ad
es
Equidem scholas esse seminaria Resipublicae dudum dictum est.
sed nemo nepiam hortelanus plantas novellas tam negligentem
ractat, quam nos teneras illas stirpes, in malum bonumve
flexiles, prout primae manus suere. Dici non potest, quanta
nos laboremus mopia iuvenum bonae spei voluntatisque. Plerisque
a puero jam persuasum est nogas agendo, assentando, obiter
pes
aliquid in speciem discendo, quod ignaris plansibile videatur
vulun ceruditionem gatantem vocant) non minus emergi quam
acara, aut saltem. Ca et , T4 parari quam
alidc dec
solidae doctrinae cura. Quemadmodum et hodie Galli et nostri
Gallicissantes non amplius virum honestum, honnestem
intelligunt
homne non amplius vocanls virum probum et vistutibus
deditum, sed eum qui decoram servat. Usque aded vera rerum
nomina perelidimus. Huic malo magis magitque indies
gliscenti non video quomodu melius occurratur quam
et 
emendatione educationis.
Valde igitur opto ut
consilia Tna recta procedant, inveniantque imitatores.
sore
una
cortasse etiam hac ratione sperari potest) ut obtinea
omus homines aptos missionibus, qui pevam religionem
non minove zelo suncessuque propagent, quam alii
traditiones suas.
Afq ia jani ad occasionem tuarum literarum venio–
dane, et si nullum alium fructum percepissem opellae mea
s
de Novissimis sinensibus, quam quod Te ad Cogitationes
meis similes magis magisque extimulavit, videor mini

## Folio 4r — DE-611-HS-971287:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-971287/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 82, 2026-09-09T18:17:48Z — 68 lines, status machine
satis abundeque profecisse, nec in vanum laborasse. Noviu ab eo
lis
tempore accepi quibus augeri possent ista rovissima, si quando
ep is
u
C
2
a
quam obilitati servire. profecto e consilia duorum maximorum
rerumi
blie
Monarcharam Moschi et dinensis magnas in melius mutatio
+p5
o 
nes pertendunt modo nos iis ita sciamus uti ut simus nos instra
l
menta gloriae DEi, quae quidem et sine nobis implebit orbeni
sed nostrae obligationis felicitatisque est, ut quantum in nostra
potestate est promoveatur regnum dei, quod in vera virtute
sapientiaque latissilue propagata consistere dubium, mihi non videtur
la
ab aliquot dlobus
dominus tranciscus Mercurius ab Velmont, qui nunc apud nos esse
as
 Bar
magnoque et ipse affectu publicum bonum curat, mecum sentit. Consolici
Monarchae Moschici iter etcuram ornandi imperii sui novam
rerum faciem minari, praesertim cum illad sinas Europais
connectat. Haec habent oricus et sepeoutrio daccedit
in meridie Rex Abyssinorum etiam ipse Muttens ipraclara
vantum dedecus nostrum,  imo quantum crimen esst
pulcherrimis, occasionibus, vocanti domino deq
parata ssi
de
drum interea omnia uovent pontificii
et sis
hujus mundi
2
ut tinum sapientiores sunt filiis lacis int quod pessimum
st
ea
est come epu non tantum sed none curantur recta,
apudnos
pro testantes
ap. 1
u sed et irrisui habentur
ut vix de latibus cum plerisus
communicare cogirationes audeas, nisi prorchimaerarum
p
parente habere velis. Columbi exemplo. vypquidem
ego videre mihi videor egregias quasdam rationes pota nostra
etiam in hoc genere paulatim in rem conferendi, et quae alliciere
cortasse etiam illes possins qui asires seculiborant; eptaremque
et
ni
decum posse conferre  eoram At Utinam liceret Uibi his Nundinis
currere itinere non magno nec incommodo Nam et
unego ille accedo fortasse constitueremus aliqua profutura in fintoum.
instantius quansoigam usque ex
litas 
cogpus nea enfedis nsimus isquit protibepent. Po quaeso
ieta
d
similia
agtantur
ea de a
e
e

## Folio 4v — DE-611-HS-971287:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-971287/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 82, 2026-09-09T18:17:48Z — 65 lines, status machine
Eut discam mature aufale quid sperare fassit, et literas significatices
Magisro Portarum Bransvicensium Domino Poliche mihi
eddendas commenda, ut servet dum a me requirantur.
ut a agbnod
per obid in Batavis Dn. Kraftius amicus meus
et su
nam mihidere subinde hogvebatur
quem puto et libi fuisse non ignotum
mesi s
et me audiisset
gribonus et multarum verum. sciens os  plus sibi
aciisqueprofuisset; sed ille non poterati exuere vanam
nem aurifici cujusdam arcani obtinendi. Ita sempr
loves
credulitat
C9It. 
etio an
am
e
patuce vitamque desultoriam
ae
videris quae juvenis ante 30
agnos eandio dotitulo Novae Methodi discendae docendaeque
urispiudentiaeu invenilia quidem, sed o nune quoque
b
a 
+
les
firi quibus dam egregiio magis quam ipsi imini placent.
ap
 eta 
a
i cogitationes quaedam meae sunt quibus ne nunc
t
quidem renuntiapli. Vellem etiam judicium tuum habere
circa
is pariter atque iis quae degenuinis justi font dixi
dac
maeratione eodicis mris sentium diplomatici, ante
aliquot amnos editi. Nec s recenndum dn. homasium
ene
versami dixit mini
iugenio semper tribui, nunc et moderationi, ex quo
icendi genis mordacias i ca artum procurandae
a
pase
De substantiae
ou aduesiriarum abilitati deseruit.
imea monuit quaesersus intellexi. Lutent in eo
prgment attiora quaedam etiam bera Cheologia semin, ne quid
atura quaedam
t
quae postea dini in croditidum acts a
uomulo illi placuerit aliquando fortatse intligam sed de his alias
licau
plurcede
nos disquistionem menituris, spasanta aetis cclesiae interesa, abr mune
eteriteras irc
2
e
e
es
1
0
 in