# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/19115/text
# Catalogue record: 19115 — G. G. L. Considerationes de vi rebus insita
# Incipit: (1) In concursu Dei cum creaturis
# Date: 1698
# Akademie-Ausgabe: AA VI (assigned, not yet published)
# Other printings: Janke, Emendation (1943), S. 245-248. -A. Andreu [Hrsg.]: Methodus vitae (Escritos de Leibniz) 1, Valencia 1999, S. 136-145; 2. erw. Ausg. Madrid 2015, S. 124-132 (span.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=19115&katnr=55144
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00069350
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11
# Folios: Bl. 19–20 (from the shelfmark LH 4, 5, 11b Bl. 19-20): 4 pages, canvases 37–40, page ids 00069350:0037 to 00069350:0040
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=37
# Lines: 145 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 19r — 00069350:0037
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
G. G.L considerationes de virebus insita
In concurru Deicum creaturis duci solet actionam
fattam Deo et totam creaturae (velut pro indiviso) tribu
endam, Sed hoc moderatione indiget: quiequid perfectio
nis in est, adeo emana; quod ultra est eteatura
proprium eit.
Si actiones competunt creaturis, competae
 et vire
nam actiones (per se scilicet) sunt exercitia virium
pertempus; et ul nostra dynamica ostendunit, sunt in
ratione composita virivin temporumque vi duc la nee
in tempus. Sed hoc intelligendum est, ut diximus, deacto
nibus perse sumtis quae mera puraque sunt atque irrefracte
virium exercitia latque adeo naturaliter cprofluunt ex
agentis potentia ac nicu, violentiam nec faciente
aliis, nec ab is patiente: quale virium exercitium eet
motus corporis spontanea uniformitate progredientis
ut impetum net aceiquiat interim nec perdat. Et licet
talis actio pura nusquam detur, abstractione tamen
animi intelligenda est atque astimanda, quoniam
prius consideranda sunt quae per se ipsunt rebus
quamquae per accidens illis obting dnt.
Omnis substantia quae patitur simul agit:
tende licet deum compares spinitui organa qrer flan
ti, creaturas organtis; tamen et sistula nisi ren
i sua
gerent un
a elastica, tremerentque, non sonarent
Vurando actio tribuitur corpori, utique aliquid
novum, ultra meram
ipsi tribuitur  habilitatem passivam
hane actio non potest
esse modificatio rei mere pas.
siva quia modisicario nil niri limitationem.
substantiae adjicere potert ad eoque non auget, sed re
stringet.

## Folio 19v — 00069350:0038
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
onsideratu etiam dignum est, quod ostendi: si nihil
sit in corporibus praeter id quod vullio nuno in illis con
Scipiunt nemipe extensionem et impenetrabilitatem,
semper ferioribus agnivalentia surrogari, posila plenitu
dine: ita ut non sit proditura diversitas phaename norum.
Sex his duobus attributis der solis derivari, non posse
Probavi etiam inertiam materiae et alia ad rem
irimurs
clavovari nanpose quale illud est quodfaciliustendi
ua aut comprimita corpus elasticum sola cedente parte),
quam ut tocum, se loco moveri patiatur;
uaritur an in motu nihil sil à ne translata du
stinctam seu an in motu nihil sit quam mobile este pri
mum in loco e post in loco B etc. mihi videtur aliquid
addendum, nempe corpus etiam eo momentoguo est in loco
A, aliter affectum esse cum movetur, quam cum ibe
quiescit; aliterque ad huc cum motus est promtus quam
cum est tardus; neque adeo motum esse extrinse cam
denominationem tantum. Et haec affertio est ipsa vis
Sane nici quid tale insitum praeter externam de-
nominationem ad mitlamusiutique pluribus recliline
situm mutantibus inter se, non potenit exeipsis mobi
libus ullum discrumen intellisi inter hypothezet ad
imitationem Astronomicorum excogitatas, et aeque
vera erit quaelibet, unique ex mobilibus, cuc libiterit,
assignare licebit quietem aut motum dati gradus datea
directioni3: caeteris deinde ascribendo qua suvo supposis
tioni accommodentur. Unde revera nulla exhy potheci
bus erit vera cum omnez. simul vera este non possint:
et ipse motus plane tolletur, cum nullum certum ei
possit assignari subjertum
satis ben commode
Deus naturam regens non peromn compara fur
oartifici manubrium machinae modenti. Machi
na artificialis (prae terquam quod non ut natvralis
ad infinitam partum organicarum varietarem.
b didissoniri oriendit, estge

## Folio 20r — 00069350:0039
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 19v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
extenditur
puo divesionemus vident) est aggregatum merum seu quad
uno (ut ita dicam) spiritu non continetur, adeoq non consfi
luit unam substantiam ut naturalis: naturae vero ma
china seu corpora organica animas vel aliquid analogum el
velut vitale habent tanquam principium verae unitatio: quo
etiam sublato exrerum natsura, nihil reale substantialea su
perforet in creaturis.
(10.) De inde videtur magis comparari posse natura eum
automato quod motum  insita confinuat, quani cum montuo quo
dammachinae genere non ultraquam per manubrium ab
creterno mpellis procedenfis. Uittaccam etiam ma-
chinam mlanubrio motam vimhabere en impetu per motum
concepto, etsiis frictione rursus soleat abcordere.
(11.) Sut in nobis anima vel entelechia non est superflua
ita nec n aliss rebur? et licet omnia mecManice vel
mathematice siant in materia, tamen omnia simulet
metaphysice siunt in eadem; immo et moraliter sal
tem intelligentium respectu.
Tuscam vel da cretum dei de rebue non dat illis simplliven
denominationem extrinsceam sedremita assicit in
frinusece, ul aliter se habeat, quam si deus non jussissei-
jussumes adeo vel decretum ins primava creatione factum
de lege aliqua a creaturis imposterum servanda sic affecit
et Ractenus perfecit creaturas, ut jam ex ipsarum na
fura C concursu tamen Dei necessario accedente: oa
servatio legis conseoucexet ar.
Ut melius appareat discrimen inferid quod per divinam
volunitatem sit qnae ternatv aliter, et id quod sit exlege
insita nebus sel naturaliter; sumamus exe mplum et
fingamus deum velle ut corpora terrestria tendant ad ter
ra Centrum nullo tam en mechanico ad id praestandum
adhibito artificio: tunc res dibel praesfari exetraordinaria
dec apera (id est miraculo) vel ope forsan alicujus Angeli
sive intelligentiae quatos ortibus olim assigebantur. Sed si
Deus velit ut corpora à Centro recedere conentur, et facial
ab
ovagatione
tantum concitari ipsa in motum augatim autem prohibe
1

## Folio 20v — 00069350:0040
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 19r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
utiqueim cirmitum agentur, cujus consectarium eetconatus
recedendi à contro. Unde consequens est ea in quibus isconatus
minor est, a caeteris ad centrum compelle. Ut igitur aliquit
fiat naturaliter, non sufficit primavum Dei decretum
jussum aut voluntae, sed aportetaliquid statim a deo mritus
productum esse, unde quod nunesit possit explicari
tamen
(14 Dicicpolest vim institam rebus, quo ipsam divinae volun
tatis efficaciam si recto intelligaz; nempe proveimum Dec
gubentis effectum, quofit ut decretumjubens de futuro
jam sil essica de praesenti, efficiens scilicet statim aliquit
ex quo legis fartura observatio consequatur
(15) Vis non est res imaginationi Subjecta, unde nec debet ejus
peti eaplicatio imaginabilis, sed tantum intelligibilis
quam contequimur reddendo rationem. Unde etiam
fleges motuum non possunt explicari ex mere Geometr
cis, sed opartet accedere Metaphysica: ut adeo physica
sine combinatio metaphycica rum mathesi Ct hoc ipsum
mareimi contra gytulosophas veleres novosq mere mate
riarios momentiaet, nec seio an quid quame sit considora
tu dignius in tota philosoptia. Interim vulgo insehol
deprincipio activo seu forrrie dicla, et sinon parum veri
habeant, in multistamen non probamue.
Srerisq rationibue, quat Tleses islae compendio exhi-
bent, dudum a nobis produrtis, ea vis mest, ul demonstrationus
habita indui possint; quod tamen id eo disserimus ut intelle
Atis rospongionibus quas dissentientee aliqui viridocte
afferre sibi postefor tassediclebuntur vau
uaveliuquuue eereema
 argum enta deinde tanto fortiue astringamus
ac scripulos melius eximamus, vel potuio praeveniamlis.
vo