# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/19320/text
# Catalogue record: 19320 — Johann Christoph Sturm an Christoph Pfautz für Leibniz
# Incipit: Legi non sine maxima animi voluptate Celeberrimi Viri G.G.L. mense mar
# Date: 1696
# Sender: Sturm, J.Chr. — Addressee: Pfautz; Leibniz
# Akademie-Ausgabe: AA II,2 N. 277
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=19320&katnr=41603
# AA II,2: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00069350
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 11
# Folios: Bl. 25–26 (from the shelfmark LH 4, 5, 11 Bl. 25-26): 4 pages, canvases 49–52, page ids 00069350:0049 to 00069350:0052
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00069350&page=49
# Lines: 125 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.96
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 25r — 00069350:0049
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 26v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Legi non sine maxima animi voluptate Celebez rimi viniG.
GiL. mense Mantio praesentes anni Actis vestris inserta
monta de Primae Philosophia emendatione; quam juxta cum
Viro Laudatissimo omnibus exopto, dudumque ecoptavi, votis.
Atenim cum ad finem fere illorum monitorum legendo pervenisa
sem, ibique non notari tantum eos, qui materiae esrentiam in
sola extensione vel etiam impenetra bilitate hactenue collo,
carunt, sed ex oppoeito vim ipsi agendi, ut et copporibus
omnibus, adtribui, eamque ab agendo nunguam ceseantem, animad
vertissem; haec ascerta, fateor, haut parum me subiniti,
um habuere solicitum, utpote extortura mihi visa praeci,
puum existentiae D El, demonstrande argm entum, quod
pEclectica
in Phijlica mea dsica sive Hypothelica (cui limani ad
nibere ultimam nuper coepi) plaribus et quanta fieri po
terat evidentia in culcare allabora veram. F tenim, nequid
dishimulem, nuhi quoque post hEolas Peripateticas, prae
sertim Graecah, jam olim ita statuentes, et Philosophos
modernos celebratiscimoe magno numero, indutium plane
ac evidentissimum videbatur hactemis Materiam, ut talem, in
dua natura et estentia, eine omni forma phyeica, aut alio quo,
vis accessorio erjus hecipiendi capax esie poseit, consideratam
substantiam esse, mobilem quidem et patiendo aptiscimam, acti
va vezo virtute proprie hic dicta penitus destitutam, ut pote in
exteusione mera (Eed reali et impenet rabili, non in abstracta, ni
mis et imaginario, qualis Carteriana miti, et sine qua ne Nitu
lum ipsum quidem concipi posse videtur.) quam divisibilitas, fi–
gurabilitas, fermabilitas, formabilitat etz. mere- paseiva om
nia, ultro conseguntur, consistent em. Et nim palpabilem
mihi offerri demonstrationem videbam, non Conditonis tantum
seu Creatoris materiae (utpate nihil agere pronhus, nedum
Seipham producere, valentis) Sed Divizoris quoque, Motorisac
formatoris Potentisnm pariter ac hapientissimi; ut ineos

## Folio 25v — 00069350:0050
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 26r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
dem fere questus effanderer adversus hoenova Ingemosiscimi virias.
serta gnos ipsemet autehac adversas (artesium ejueque segnaces june
merito emiserat; (vid. Acta Zrud anni LXXX p 186) idyus tanto
magis, quod notum omnibus viri Acumen, conceptui Materiae,
quem respuit, licet receptiscimo et in possessione vel quari
Si ita logui liceat) constituto, multum officere posse videatur.
Epevare tamen meliora mox iterum coepi, cum in memoriam con-
modum nevocarem. Demonstrationem Zxistentiae DEI ejuedem Auto.
pis celebratissimi evidentissimam, quam Mathemalica methodo
conceptam. Arti combinatorie, ante quadriennium Francofurto
exousae, additamenti loco subjunx erat: qua relectâ non 3olun
Substantiam vocari videbam, quic gnid hut movel aut movelur.
hec interaxiomata quoque poni hac duo: Si quid movetur, aari
aliul movens, et Omne corpus movens moveri: plane ad pala
tum meum, qui in allegata mea Phyrica Electiga planissime
opinor, demonstravi, nondari inter agentia et moventia, quae von
camus in hac herum Natura, aboia nihi unicum vere progirieus
ageus et movens, quod sc. non actum agat, non motum moveat
reliqua vero ompia non nier patiendo agere, acta agere, mota mo
vere, h. e rectius loquendo non agere, sed agi, non movere, sed move
Ei, neque adeo unum horum ab altero, sed unum per alterum
potius, moveri ab illa unica vere activa vereqe motiva vir-
Ante, omnia in omnibus operante, quam solam etiam sapius
jam laudatus Autor ibidem agnovisse videtur, cum vintus
ait, est potentia principalis, et hinc dici causas secundas opera,
Ei in virtule Primae uttinam igitur. quod hinc auguror, im
assertis huis novissimis etiam, dequibus tactenus mini nego-
tium sermogus fuit, verbis Potius quam reipha a seneetipso
discentiat, et hoc loco, ubi nec iptam substantiam corpoream
ab agendo cessare unguam, et vim motricem in crcatione m
presham in unoquoque corpare in essedicit, non aliam intelligat,
quam iptum divinae voluntatis efsicaovium, in omnes materia

## Folio 26r — 00069350:0051
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
partes, omniaque futuna etiam tempora dese exporrigentem, qua
se illa nisu perpetuo ac incessanter una malias incumbant,
obicibusque ze motis efficaciter adigantur: Cujus efficaciae De
vinae quasi particulam in una quaque masteriae pontione per–
pelim operantem, et quasi connitentem, siquib ipei illi corno–
ri separatim tanguam propriam virtutem ad scribere voluerit,
per me quidem id facile licebit: dummodo illam non materiaein,
si, ut tati, sed jam abedem virtate Dec motrice (isli utique forin
se ens adveniente) formatae, actae, in certum scopum finemus
in cassanter directa, essentialem concipiat. Vix interim
fero desi derium ultenionis assertorum illorum novissimorum
explicationis, quâ certior evardam, urm viri Nobiliseimi
mentem, acu, quod ajunt letigerim, nec ne? planeqe mihi persua,
deo, ei quid hujus mea solicitudinis adipsius notitiam forte
pervenerit (quod egintem haut quagnum notim) id, ab animo
optimo virtumque iphine rariorum colentishimo profectum
aeguo vicissim animo exeptum irix.
Veram et accuratam divinae existentiae demonstrationem juvani pon
tius quam impediri erbitor nostra substandiae notione, ut aliquando
clarius patebit. Materiam accipere pro pure passino cuivis licet
nec ego ab hoc usu abhorreo, sed itaiucompletum guddam eet, nec
dubertantiam absolvit. Fateor omnia in corpore, si vim motricem
adimas, esse pure passiva et deum vim motumque ei largiri, adeoque quod
agunt res corporca divinae voluntatis efficacia fieri. juterim
non arbitrori extrin secam tantum denominationem Einc corpori,
bus tribui, sed revera divina illa efficatia aliguid in Materia pro-
duci nempe motum, vel potine (quia motus minguam existit
non magis qucum tempris) id quod in motu maxi me reale est, cililet
vim motricem; sirie qua corpus ut arbitoref nec substantia eset

## Folio 26v — 00069350:0052
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00069350/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
imo nec esset. dissertatio mea de site Combinatoria non sprodiit demum
ante quadriennium, Sed jam anno 1666. cum juvenis ad huc Lipsiae
studiis operam darem; trancofurti autem me in consalto ante annos 
aliquot fuit recusa, sed editor quisguis fuit admonere debebal jamolim prodisse
libellum, ne lectors putaret lalia quae juvenem magis decebant, à me
hunc protuudi.. Interim sec sententiis a viro celeberrimo inde adductis
etiam nunc assentier nempe omne quod movetur inoveri abalio, et omne
corpus movens moveri; itaque licet cum Henrico Moro putem esse aliquid
in corpore praeter Geomanicas notiones, rece tamen refutatum in eo
arbitior, quod phaenomena mectanice explicari pnolebat. Assentior etiam
omnes creaturas agere patiendo, adeqe eolum Deum esse qui ayat nec
tamen agatur xecputo valde ame dissentire virum celeberriium cum
profiteatur, se non re pugnare gnnominus eiilibit conpori asenibatur
velut propria quadam virtus: Sed forinsecus advenient materiae, et a
virtate dei producta; corponi tamen eadem virtute formato essentialis
Hoc tolummodo fortasse interest, quod illetantum non repugnat; ego
verores aliter explicari non posse arbitror. Nam corpus velsi mavis
Substantiam corporeari a matenia distinguo, et puto si, aliter sen-
ac vim apendi rebus adimamus
riamus uti fecisse viri sant qui systema causarum occasiontum
propagnavere; nos ae vim agenei rebus adi manus, inspino sa
sententiam, qui solum deum pro substantia habuit, precipites ilumos
Exarceptis herus sat erto tamen; quia fatbone, intelligo,
quodrem ipsam altinet, inter nos plenarium esee, uti sus pi
cabar, consensum, utrinque selicet cositentes, Materiam pro pure-
passivo acceptam omnem à Deo vim molumgue accipere;
quic quid. agnnt neh corporea, divine voluntatis essi caciafie,
ni: omnequod movetur abalio moveri, et omne corpus mo-
venz moveri: Imo omnes creaturah agere et movere patiendo
80
solumque