# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/20169/text
# Catalogue record: 20169 — Johann Bernoulli an Leibniz
# Incipit: Quod literae meae, quas perditas credideras iterum comparuerint, valde
# Date: 1698-11-18 (98-11-08)
# Sender: Bernoulli, Joh. — Addressee: Leibniz
# Akademie-Ausgabe: AA III,7 N. 242
# Other printings: E: Leibnitii et Bernoullii Commercium, 1745, 1 S. 406-412 (teilw.); danach und nach K2: Gerhardt: Mathematische Schriften, Bd. 1-7, 1849-1863, 3S.545-550 -Orio de Miguel, Obras de Leibniz, 2011, S. 506f. (span.); Leibniz: Variaciones sobre la ciencia general. Textos, Hrsg. B. Orio de Miguel, Madrid 2021, S. 557 (span., teilw.) -Leibniz. Matemática-Física-Metafísica, hrsg. von B. Orio de Miguel, Madrid 2025, S. 185-189 (span., teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=20169&katnr=30319
# AA III,7: the volume in the Repositorium des Leibniz-Archivs (CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-bd-iii-7
# In the Akademie-Ausgabe: AA III,7, p. 397 (PDF, Repositorium des Leibniz-Archivs, CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/fileadmin/Leibniz/repositorium-des-leibniz-archivs/III7B.pdf#page=397
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-958803
# Title: LBr. 57, 1 · Bernoulli, Joh.
# Folios: Bl. 265–266 (from the shelfmark LBr 57, 1 Bl. 265-266): 4 pages, canvases 531–534, page ids DE-611-HS-958803:0531 to DE-611-HS-958803:0534
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958803&page=531
# Lines: 204 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 265r — DE-611-HS-958803:0531
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 266v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958803/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
Amplitsine et Celeberr
fautor. Honorat
Groningae d. 8. Gbris reg
qod litera mea quas perditas credideras ileum comparvecint val
de lator. Paralogis mot epregorinnon quos ego fugitiva perlucratione
notaveram, egregie in ordruem rederisto. Med judicio minime male
faidet, si examen Teum quantuy ct ad acta miseris, ul qideat Grego
rus ubi illud legerit, se calculum intiniteri malem nondum an eguta
perfectione possidere ut qundem sibi imaginatur. Viso juo examine
eoque perlena attentins, nunc maiis continmon in eo quod ilatim
conjertarabam, quod scilivet pedea calieo auomod averit ad ut
quod ex solutione portia qlasiveit modum solveadi: et hoc ere
do ipa daram dedisse ut tot paralogismos consueret, illosque appa
renti successu fasrnatar videre nequivent vel potius videre
noluerit quos proculdubio ab alio comiso vidiscet; simiarum
naturam habent, quae catulorum suorum deformitatea ut put
chritudinem perfertam demirantur.
Mecaoinio rexa iiua non improbo, et facile illa admittam
ut Tua dovasurna, si modo claram eorum ideam mihrr excitaveris
Kerponiiones Tun pro hoc nimis sunt caronicae. suntque definisi
onec potius quam explirationes; videtur mini contradiatia dicere
omnec termnos hujus progrestionis1 exirtere,
intinit esimoi autem revera non esse terminoiisi enim infraite
simi non exirtunt, tunc finit. Lantumm sunt ternitio, ergo non
omnec exinunt contru hypotherin: video quidem quo lendas, nem
pe non poste perveniri ad terminum infinitetimum, quiia quandim con
Linuamus progrestionem tamdim termini sunt finita magnitadinie.
sed non quaeritur quouiques non live aun sive conceptu peve
nire postimur, sed quoncque a natura ipia jam perventaa fuerit:
g
concedis autem omnes terminos simul exiitere, ergo sane etiam in
finit etimut exilit et revera exirtit vel revera eit niri enim escet
non exiteret.
Per materiam per se seu maternam primata sive molem a se
cunda dirtinitam; dicis Te intelligere ad quad eu mere postioum,
atque ab animabur seu fortaie sejuntum: Sed Carteri anus quisa
maram nullam habet ideam, quique corporis naturam in exsentione
unice ponita ha Tibi replicaret, se reccire quad illud st qudo a
forsais sejunitum.
2 Inconpletum dici Tb esse, ait vum line possivea et passi
vus sine artivo: potrosset dicere incompletur esse, materiam
prmam sine forma, et forman sine materia prima; sed tune Car
letiano nullata diiliaitionem agnosenti inter materiam et formam
eadem quata praecedeata difficultas suboreretiu.

## Folio 265v — DE-611-HS-958803:0532
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 266r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958803/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
3. Si comadatur mastam esse congeriem viventium vel his analoqoium
poterit dividi ea subilantat individaat. Sed cartejiatio negabunt in
corporibus esse alquid anima analogum, vel quod illud sit analogum
clare soti esplicari portalabunt. 
4. So monai completa seu subitantia singulario sibi eit aainat vel
analogum, an pa vel foma et coipore organico praeditum, negabunt
Cartetrani praeter hominem talem monadea dari.
Concedo non longe progredieadum ut habeamus subitaata non scibitan
fias unucquisque enim Romo talii eit. led corpus quod vovant inanima
tum ut silex quouique dividendus eit t habeat subitantiam non scibita
Lias  siles enem secundum te non eit subdaatia sed debelantiae.
6. Nanguam verilus Jum ne materia si secunda componarm ex non
quantit. Sed ne componatur expunitis forma praedilis; quia minimum
corpaisentum luet infinile exigaum, non subitantiam fart sed sub
Eaaliar: oportet ergo subirantiam siagularem esse punitum cum fa
ma, non quantum eum forma, alias in plures divideret subitantias.
bides rem totum eo reudere; ut formam vel illud animuranalerum
clare explicet: Non quidem aliehus sum admitlere tertium quad en
corpore plater extencionem et impenetrabilitatem. Si modo a que claram
ejus ideam habere possin ac habeo extensionie et anima: suo eliam
tertium illud posse excilere liet ejs estentian clare concipere neque
am contia quorundam corterdanorum pertinaciam qi catumt, id
quod clare et diclinite a nobit percipinon poteit, non exirtere: opa
Leret enim prins demonttravenat, se clare et dictinite percipere posse
qui uud excilit, alias non minus abcnde concludunt; quam oecus
faceet, qui ex eo quod solem nunquam viderit neque videre posiit
argumentair vellet, illuin non exirtere: ad qod non semel tan
tum ipai objeri: sedantiquae condilena obilinate inhurentes
Curdi sunt suamqe perperuo obtruduat regutam clara et diclinitae
perceptionis, jupta quam rem esse vel non esse judicant: In horum
igitur gratiam pleniorem suam epplirationem denderarem ut
data occasione illis occurrere posiun. Luid si vocabulut anima
analogi vel forma quod odiosum eit relinqueret, illanqe diceres
concirtere in conatu quodam incilo vel vi prmitus impresca, sine
qua corpus non escet corpui, sed pura suta extenrio anisami
quam ita appellarem loco veterum materiae primae: absolverat
credo negotium longe fainlius, atque felioins assrefaceres mentem
cartetianam inusitatis terminis, quam veteribus quibus vel audilis tam
tum ralia efferatur. Postent enim hinc omnia Tua dynainica
aeque faute salvan, et scatura phanomena ut elaiticilas, im
penetrabilitat, conservatio quantitatis virium du explicari. Nece
puto carterianos talea conatum insitum seu vim impressam jure
essibilare poste, coguntur enim elipa rlatuere matervam cum mo
iu simut creatatu esse, quid in ergo etiam cum motuia finite lardo id eit
cum conatu ad motum seu cum tali vi quataTu vocas aptossime mortum
qua unam quamqe materiae particulam quantumoie exiguam donatam esse
exiotimarem, et quidem pro diversitate complicationis horum conatuum
eorunque di rertionumm et seudeatiacum, putareta diors huqus mundi

## Folio 266r — DE-611-HS-958803:0533
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 265v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958803/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
secundaes
corpora oriri. Pane non ausim negare creatione maleri onolisse
duntaxat in varia ijta in prestione conatuum, nolim tamen afferere exten
p
sionea illam anibersom seu materiam primam praceptitosce ab aeterto adeoe
cum Deo unam subitantiat suisse ne opinbsizare videar: ipia enem
illa diffucione virium exteanonem concreatam esse mihi suffeit dicere
Transmisi itadim boldero port scripiut Tuum, habebit non dubilo
etiam suos serupulot circa ea quae de fortuis dicis, congulur ipsi ut ad Te
ipum scribat si quid monendam haberet: luae iti habet de conlinuitatis
lege impeare mihi plauverant, sed quod observas celeritatem non uno
ihpetu in primi, sed a qurere per onnes gradus intermedios ascendere  te
noa cavito dixerim etiam me habuisse tales cogitationes a longii an
pis; id vero paulo aliter exprimere solebatm, diceado Naturam nihil ex ab
rupto negu iacipere nequ finire eodem modo ac onais cuva principio et
line careat id eit vel in se redeat vel utrimque in infinitum abeat, salvit ta
men nonaullis exceptionibur; hunc quantitates crenentes vel derrescenter
non solua pon per saltus augero vel diminui posse, sed etiam non posse
geperain vel dectum uno impetu.. Et hoc fere eit ex praecpuit ralio
nibus quae me induxerunt ad conjerturandum, quod ferta tot gradus en
fiailatis sint supra nourum magnitudinum genut quot infia suat gradu
enfipitae parvitatis; hoc enim argumearo ad varignonium utebar. vel
faste quia infinitam et infinite paroum in rerum Natuua ubi diiplice
sumamur non quidem intinita sed incomporabilia; quemadmodum enim mi
crorcopiis delegitnus animatenta incomparaliliter minora quam nos etca
fera animalia nobis concueta, et proiul dubio ipta animarcula si et sua sx
bereat microscopia ilerum detegereat alia se iterum incomparaliliter in
pora et sic porro: unde cum natura non sit consealaneum seuindum
neum principium ex abrupto subsittere; collogo (ridens per melicet
alia animalia in rerua natura posse exirtere, qua nobit norhotqusi anime
libus conuetis in eadea ratione majora sunt, en qua illa animalcula
microcopio deterta sunt minora, quaeque nos in noitio mundo suo moos
copio intuem solent, ut noc intuetur talia arimalcula inaupera: et
alia rurcus esie posce animalia, incomparabiliter illu majora: sccus eot
gradus pono astendeado quam decendendo, quis enim potentiae divina
limiles posuerit? quippe non video (ut sem sero loquar) cur nos pochac
animalia hanc prae rogativam habere et supremum gradum conititucit
deberemus, quia ut alare patet etiam talia animalcula incomparabilite
nobis minora, sibi adulari posceat se suamqus gutbulam in qua habitan
lotum conclitune univercum si modo haberent animam rationalem at
ita ratiocinari poscent. concede vel finge saltem coronutum poperit (in
quo pariter mullae myriades viventium cere Led enhveckiana et mea
ipra auloptia microncopia conspiciuntur habere sicac partei nortiomun
di partibus per totum proportionater, sclicet sunm Polem, sunc iellas
fixai, suos planetac cum satellolibus, suam Tellurem onatam monti
bus compur, sylvit rusibus, fluviis, lacubus maribus variisque animan
sibusq erediine hoc popericolat quo omnia irta objata sub eodem vi
Lioi angulo adeoque sub eadem magnitudine arpicerent, qua nobis
norha apparent, non eodem jure pitare posse achaisuum granutum
nihil esce, quo noc putamus nostium mundum omnia compluto2 nom
quamnam quaeso haberent rationem et quonnam experieatiam, quae con
trariam iphi permaveret; quaeque misellic ilhic creallris oplenderent alium
 u2
mv 

## Folio 266v — DE-611-HS-958803:0534
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 265r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958803/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
esse mundum suo incomparabiliter majorem cutm incolis pariter inconparabiliter
majoribus: Jam vero si coli pipericola id sine non possuat, quic ergo nortium
en
e
sut un non lotui norter mundus arpertabilii forte sit granum tantum
cerperta atuo incomporabiliter majoris 2 eit enim utiolique par ratio.
Sed alia mihi suat conjerturae; quas hic recentere ninis longua foret: quo tamen
ex ea lege Natura nunguam abrcipte enmipieatis vel detinentis egregie contir
manum. Iudit jam de lege conlinuitatis cogitanti, quod apud Nervionum
aliosqe legisse memiai, gravitatem corporum extra lerrain esse reir proce in du
plicata ratione divlantiarum a centio sed intra terratu esse direite in sim
plue ratione dirtantiarum; hoc mihi videtur aliquomodo advertari continui
tatic legi, dum cacrementa gravitatis en ipta terrae superficie per saltummu
tarentur in degrementa: Nam si ad reclam a ceatio terrae prod euntem con
cipiantr applicari ordinatae gravitatea in Lingulii a centio diitantus et
primeatet eruat applicatae extra terram ad hyperbolam secundi gradus, intra
terram vero ad lneam rectat; jam vero aatura tranritum facient subi
legem.
taneum ab una linea ad alteram continiulatis violare videturi Tuam hac
de re sententiam intelligere haud ingratum erit.
Qurae scire deniderai, curabo diligeater ut dircam a barignonio: oblitus et
remitbere mito ejus literat. Exanea solutionis Gregoriana, quianon petis non
nemitto, li vero nullata ejus decriptionem asteroatti, remittam datim fac modo
at id quantocyus resriscan. bale et fave
es Quod catenaria vera sit curvatura
farnicis, es eo patet quod onnes partes
catenae dum libere pendet eum situm mplit.)
sumunt, ut inter se aegeitibreatur, unde fit
utisi tota celona eum partium situm retineat
circa cordontalem converti intelligatur donec
verticaliter surcum erigatur, partes catena e Devotoscomo
eundem situm etiamnum secvare debeaat; cum
enim nulla part alteram majori vi extiortum urgeat
quam ipsaab ea extiortum urgetur, propterea quod
hernoulli
direntio gravitalis partium non fuerit mutata sed taatum in contrarium de
terminata. Tane altera alteram suffuliore adeoque tota catena luet flexili
ila arcuata mos de debet adinitar fornicis nigidi: Et si catenaria eit
ctoco
quod putat
ondinariam catenaciam quam se induit catena unitdimis, colam aptam
esie pro foinice; liquet enim clare fornicem posse esse iircularems para
bolicumo vel cujriuam alterius figurae, Li modo lapides quadratarii (les
voussoirt) foinicem contlituenfese
debili sondeus fiaat pro ratione pondeus
gravitarii
partium calona nonunformit, quae libere pendendo eandem cuvatu
nam quam fornii dare volumus endueret. Ridiculum tunc et qud
Gregorius diit foraices vulgares non ad figuram, catenaciae oidinara
factor ideo tantum se surteatare, quod cum habeant eat magnam lato
fudinem, semper intra sus cmbor contineant verem cuvature oi calena
enim loc esset ur Ma inferior foinuuis lmbus ote covuet vel simur
exfineretum super duabus columnis, non totus munc covruere deberat sed
portio tantum quaedam excdere quae cavitatem retraquaet ad tiguram
calena Formatam: et sic natura sponte sibi faceret fornirem: quod cepidum
cat. Laffiriat in suo traratu mechanico propp. 123, 124, et 125, affipitatem, inter forpoces
et calenari as subaiisae videtur, pec tanearem satit, estegem porint nomo calculo dedi
ctus. vndit aligcud, geud autem vid erit ipre non iateleigit.