# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/20710/text # Catalogue record: 20710 — [J. Fabricius an die theol. Fakultät von Helmstedt]: — " line ("## Canvas " where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line. ## Folio 221r — 00068366:0433 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 224v); this page is its right half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000433.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine Duo nobis componunt, 1. annon inter oblationes, illius, quae numero tertia est, verba sic poscint conci- iut dejure divino directoriae in Eula potestatis quae penet capam est, claris sententia nostra patert: Cam v. Tapa, consentientitus Ecclesir in Rema- na nunc comunione exictentibus, primatum quen- dam autoritatis in tota ecclisia universali sibi divino jure attribuat: id si ex eofiat capite ac fundamento, quod Deus sit Deus ordinis, et corpus unius Ecclesia cattolicae et apostolica uno regimie Vhieraretia uniposali continendum juris sit divinii ejusdemque per consequens juria supremunin eo ispiritualis Ma- sistratus, terminie se justis continens, dire- coria ptate, oiaque necestaria ad explendio munus prosalute Ecctae agendi facultate instruct: nos ita poscumus assentiri, ut auto ritatem. quidem idtum ex natura Ecclesiae, ejusque divina institutione, consequi agnosca- mus 1ga in omni corpore directione aliqua opus est, ne sit inordinatum; potestatis tamenhujus sive qrimatus sed em et fixum locum Roma non nisi ex humanis consi- derationibus ctatui posse arbitremum, tan- qua in urbe, q habita est metro polic Mrictiani orbis. Atque hoc sensu et hac mo- dificioe radsibita, non sumus reluctaturi. 2. de novo postulato; prioribus auect ento, ut contra duriores Evancelicos, nos melius tueri que- amus. Cujus tenor hic est: J’eu Quum multi Evangelicors statuant, ejus modi doctrinas e praxes in lpsente comunine Romana foveri, quae evertant fundamen iufidei, ut adeo propter eas initium ## Folio 221v — 00068366:0434 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 224r); this page is its left half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000434.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine graeliminaris uniomis fieri nequeat, non dubitamus, Pontificem declarationem peri- culosoraut vident, atque hine suspectorum do- ematu, et abolitione intolerabilio, ut apparent, abasuum, quam ex ipsuis comuni- one viri docti e probati partim proposue- runt et approbarunt, confirmaturum esse quo omnis hac dubitatio e fundam ento tol. li ac removeri possit. Sicut ipit hoc Portulatum pro utili acceptandum, et Additionabli Responso inserentum esse judico; ita quod primum attinet punctu, considero, in eo non qui (1) de juribus patriacsalibus in Occidente nec (2) de aliis Gprogativis et guris dictione, qua Romanus Pontifex sensim ad se traxit, sed unicet eo, quod ad confusione et arahiar in Eccta evitan- dam est narium, videl. de ipsa potestate dire- Aoria, q in corpore Eatae, uti ptas directoria poli- fica in corpore Reise. nisi in ea debeat esse alazia, ede omnino regrit. Itaque, ut semper, ita et nunc dico; directoriaa hane in Eata potestate e juris divini, meanius senten tiam duobus probo agtis, 1. 9. facit ad ordine in Enta, et evitantam con– fasionem atque aragcur, illud est a Deo. Ratio ga Des est Des ordinie, dt valt, ut via ev uporcos nas nata TaGr, decenter ordine fiant, 1. Cor. XIV, 40. Atque directoria ptac Lassa Romani justis seterminie continentis, facit ad ordinem in Eata. Es. 2. Vis ptas est a deo, itque ab eo ordinatao Atq directoria in Euta ptas Lapae Rom. justis se terminis continentis, est potectas. Es Major proposio est Aphi Pauli in epist. ad Eon ## Folio 222r — 00068366:0435 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 223v); this page is its right half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000435.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine Rom. XIII, 1. ubi qde sermo est de ptate politica, sed ol similitadine, qua certo modo habet Ecclesia cum Rep. idem omnino valet de ptate directoria ecclca. Et audiamus comentantes in hunc locum bcatos egregiosus Tleolagos, Ag. Hunnium et Georg. Calixtum. Me ait.. Officium Magistratus a Deo ipso ordinatum est. Hic: Imperia sunt ordinationes t constitutiones divinae. Jam dico: si officium Magistratus (politici) a Deo ipso ordinatum est, si imperia (civilia) sunt ordinati– ones et constitutiones divinae iadeoque divini juris seqtur, etiam officium Magistratus ecclesiattici a Deo ipso adinatum, et imperia eclesiasticum ordinatione de constitutione divinam, adeoqus divini juris esse qa Dens non minus in Eclesia, quam in Rep. vull esse ordinem, St directoria pot estatem. Quo argu- mento ipse et utit Lutserus in disputatione cum Eccio, A. 1519. Lipsia habita Tom. 1. Opp. Genens. Latin. Neque huic sententia abitat 1. quod Majorue no- Ar superiori seculo, nec non Autecessores nostri in Academia Galia, Papae Romano non nisi ex jure humano superioritatem triba erina, ut Thit. Me- lanchtson in subscrptione Articulor, Smalcaldivrs et Georg. Calixtus in scriptis suic. Nam Xx. ad d. Distinonendum inter supericritatem inepi– scopos, qui jam sub ipso sunt, de qua logt Me- laachtson, e directoriam potestatem. Illa enim, ut exjure patriarchali deducitur, ita omnino est jurae humani, hac vero a Deo est, qui in etiam Ecclesia vult ordine esse imperantium et paren- tiu. Deinde etiam distinguendum interjus divinum autoitatis directoriae in Ecclesia, et applicationis ejus ad Sedem komanam. Ia jus sedis Romana manet humanum, et tamen potestas directoria, qua penes Kom. Papam Obj. ## Folio 222v — 00068366:0436 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 223r); this page is its left half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000436.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine est, ex jure divino arcessit. Prorsus, quemadmo- dum si major propositio sit juris naturalis, mi- nor positiim, conclusio etiam fit juris positivi quia segtur partem debiliorem. Ad 2. An- tec essorum nostrorum, e speciatim G. Calixeti tempore, non quaesitum vel actum fuit de nego- tiatione cum Pontificus instituenda, ad eoque illi ad talia consilia non potuemat animum ap plicare. Alioqui Calixtus, qua erat judicum praestantia; ac moderatione erga ad versarios sine dutio kaud difficilem se prabnisset ad potestatiem Romani Papae in Ecclesia directo- riam, argumentis supra allatis ex jure di- avino arcessendam. Imo id fecit indirecte in loci Paulini adikom. XII. interpretatione ut supra ortensum. 2. Sterlogi nostraret in Hanoverana solla tione tantum in jus humanum consensenunt, sa- pamus, si plus pratendat, remiserunt ad son- ciliu. H. Recte, quia locuti sunt non de po- testate directoria in Ecclesia, sed de primatu ordinir inter omnes alios Episcopor, deque pri- matu et jaribus patriaretalibus. 3. Si inde prabat jus divinum autoritatis dire- Aoria in Ecclesia, quae est penes Jontificem, qa oes bona ordinationes a Deo sunt, sequitur et vitus alius Episcopis jura Episcopalia, usque anexas praerogativas, imunitates _ dignita– tes, pari jure divino competere. Atque absurdu est porterius. Ergo et prius. Kx. negando consequentiam, quia, ut sapius dictum, distin- guendum est inter potestatem seu autoritate di- ## Folio 223r — 00068366:0437 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 222v); this page is its right half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000437.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine directoriam, et praerogativas ac dignitates. Ia a Deo est, ha ab hominitus. Hoc autem sequitur: Si inde probatur jus divinum auto- ritatio directoria, quae est penes Pontificem ga omnes bona ordinationes a Deo sunt, tunc etiam omnibus aliis Episcopis, quantumcunque hatent autoritatie dir ertoria in Ecclesia, pari jure dicino competaat. Et sic concessa Majore propositione, nego iabsurdum esse po- sterius, ac pernego, quia in quibus cunque sit et quantacunque sit autoritas directoria in Eulesia, vi verbi divini superius citati, a Deo est, adeoque ad jus reducenda divinu. 4. Non legitr in Scriptura, a Deo esse pote. Obj. 4 statem Papae dirertoria. Hx Sane non totidem ver- bici interim eam a Deo esse, ex scriptura per bona consequentiam, ut supra ortensum, in fert. Neque etiam legitur in Scriptura, infantes esse bapti tandor, vel te esse in numero fide- liu, aut electorum e heredum vita atemae: Non legitur ite a Chricto esse redemptum, et pecata tibi esse remissa etc. Et tamen haec omnia ex scriptura recte deducir, et ad jus provocas divinu. Sic etiam se res habet de potestate directoria in Ecclesia. Sufficit, eaa probari ese juris divini, et subsumptione deinde fieri de potestate Pontificis itidem directoria. Sic non potest non seq. Conclusio partem debiliorem, et id, quod in quactione est, infene. ## Folio 223v — 00068366:0438 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 222r); this page is its left half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000438.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine obi. 5 5. Multi Tontifices Romani, imo plurimi, abutunt potestate directoria ad ambitionem, saevitiam tyranidem. R. Hoc fit per accidens: nec pro- perea cersat directoria potestas, abstractive E inse considerata, atque ut est divina ordinatio esse jurae divini. Sicut V Paubus, e erone imperaa te, scripsit: Non est potestas, nisi a Deo. Por. ro etiam considerandum, sermonem nobis erse de Pontifice, justir se terminis continente. Obi. 6. 6. Sic etiam superintendens Egoccar sive in- spectione sua, Pastor pastoratum suu, Arclidia- cons arrtidiaconatum suum, Diaconus diacnatum suum exjure divino deducere porset. H. Utique, quatemas inspectio, pastoratus, arclidia- conatus, dt diaconatus sunt officia ecclesi astica, ad docendum verbum Dei, dispensandum Sacra- menta, usuniue clavium Eclesia adsibendio di– recta. Sic enim omnes isti, ut vocationem, (qua vis mediate vocati) ita et munia sua ad jus merito revocant divina: quatenus autem in ter munia ista, ratione dignitatis, est discrimen eatenus non nisi jure humano gandent. Tramo dois superiatendens, et Pastor, autoritatem ac potestatem directoriam in sua habens Ecclesia vi copositionum Paulinarum, ex jure divino eam derivare ac pbare potest, sic argumentans: Omnis potestas est a Deo. Mea directoria in Eclesia potestas est potectas. Ergo est a Deo. Iem: Quicqd facit ad bonum ordinem, illud est a Deo. Atque mea in Ecclesia directonia potestas facit ad bonum ordinem. Ergo est a Deo ## Folio 224r — 00068366:0439 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 221v); this page is its right half. # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068366/jpgs/default/00000439.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine Si autem cujus vis inferiorir (lerici potestas, qua in Eclesia habet, directoria, pno divina agnoscen- da est, quomodo negari potest, sumi in Latina Ecclesia Episcopi potestatem directoriam etse juris divini? Cum ieitur ha rationes in medium allatae non obstent sententia mea supra posita, non video, cur me ab ea dimor eri patiar, nisi quis no- vas dtfortiores afferat, ita ut nullo modo in- fringi possint. Dn d. Fabritii ecta in Facultate Meorogica Helmestadiensi Cusam suscami a resporisi dandi cansa ## Folio 224v — 00068366:0440 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 221r); this page is its left half. # No recognised text on this page (recognized).