# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/2420/text
# Catalogue record: 2420 — De his qui testesse possunt in testamento.
# Date: 1688
# Akademie-Ausgabe: AA VI (assigned, not yet published)
# Other printings: cf. Grua: Textes, 1948, S. 853-854
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=2420&katnr=K+22013
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068658
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 4
# Folios: Bl. 17 (from the shelfmark LH 2, 4, 4 Bl. 17): 2 pages, canvases 35–36, page ids 00068658:0035 to 00068658:0036
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068658&page=35
# Lines: 97 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 17r — 00068658:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068658/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De Testibus adhibendis in
De his qui testes esse
testamento possunt in testamento
Testes adhiberi possunt ii cum quibus testamenti
factio est.. Sed neque mulier noque impubes neque
servus neque furiosus neque mutus neque surdus neque
is cui bonis interdictum est, neque ii quos leges jubent
improbos intes tabilesque esse, possunt in numerum
testium adhiberi. D. testes autem. Iust. de Test. ordin.
amnatu sabitibus adde licum lege 26. Qui test fac. poss. qualis qui ob carmen famosum
it gumnatas  de p,o l. 15, cur: 18. a8. Six. eod.
Non tamen intelligentiam sermonis
exigimus;n modo vel sensu percipiat
aliquis cm rei adhibitus sit l.qui testame, 20. P. fin. qui test. fac. poss.
o
Qui in julicio tectis esse
Eum qui lege repefundarum damnatus
est ad testamentum adhiberi non posse existimo,
quoniam in judicim festis esse vetatur. I. qui testamento 20. S. eum qui. qu t. f. p
Hins colligitur qui testis non recisitur in judicio eum
multo munus recipi in cestamento. Adde de damnatis
adutterii (. scio quidem 14 de testibus.
qui testamento haeres instituitur, in
eodem testamento testis esse non potest. Quod
in lenatario er  eo quitut segiatus est
contra habetur: in enintestes possunt adhiberi
si aliud nihil impediat, ut puta si impubes, si
in potestate sit Testatoris. qui testamento. 20. pr.
qui test. fac. poss
potu coctantem potestatis autem verbum
referendum est etiam ad eum quem redemit
ab hostibus quamvis placeat hunc servum
non esse, sed retineri vinculo quodam donea
pretium solvat d. l. 8. 1.
si filius familias post missionem de castrensi
fumilia peculio post missionem faciat testamentum
nec pater ejus recte adhibetur, nec is qui in
potestate ejusdem patris est. S. sed si
de modo adhibendi lestes
filius famil. 1. de test. Oud
Intestamem
festes rogati ad esse
ut testamentum finci
alterius rei causa
forte rogatos non esse idoneos placet quod sic accipiendum est, ut licet
a
debent, andum
tamen si ad alianrem sint rogati; si ante
certiorentur ad testamentum se esse ad hibitos
posse eos testimionium perhibere suum
recte pertribere. Chaeredes 21 P. in testamentis
qui test fac. poss. Frationem esse arbitror
qua quia  nosse debet testis quid agatur
et nempe quod de testamentus tractetur, etsi
contenta ignoret l. qui testamento 2D. i fin. ibid.
Si testes ibi detenti sint inviti
Putant non valere testamentum l. qui testamento 20
A. fin. qui test f. p.
Eos qui propter solennia testamenti
ad hibeantur durare debere, donec suprema
Contestatio peragatur. d. l. 20. P. firi

## Folio 17v — 00068658:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068658/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
vio
De numero testium
Adversus timorem contagionis quae testes
deterret. aliquid dejure laxatum est.
Testes enim hujusmodi morbo oppressos
Flegendum: oppressis) ea tempore jungi
atque sociari remissum esst, non etiam
conveniendi numeri eorum observatio
sublata est l. Casus majoris. 8. C. de Testam.
sensus esse videtur, si testator morbo contagioso
oppressus sit, non esse necesse ut testes eum
propius accedant, sufficere  perciphan quae
aguntur. Numerum eseptenarium
ser vari debere.)
s Testamentum tes rator sua manu totum
Scripserit quidamm volunt sufficere quinque
testes, ex l. 28. 5 cum autem C. detestam.
e his verbis: Sufficiat ei totius testamenti
Scriptura, et non alia subscriptio requiratur.
neque ab eoneque pro eo ab alio: sed sequantur
hujgmodi scrpturam et literae testium, et omnis
quae expectatur observatio, et testamentum
validum et codicileus si quinque festium literae
testatoris scripturae condunentur, in sua firmitate,
remaneat. Hucusque lextus. Sed inde quod volunt
non infertur. Num perinde est ac si scriptum
esset; et testamentum validum, et codicillus
(cdcbus in codicillo) quinque testium literae
festatoris scripturae condunentur. Neque enim
obiter paucisque verbis  tantam juris mutationem
introduxiset imperator. Cum nec de eo in facts
specie cui tunc consultum est, ageretur.
 inter quos est Grassepom. opin.
lit. 2. C. 4. Ga 3l. puinc.
et Covarrur. de lestam in
C. relatum 11. n. 12