# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/24715/text
# Catalogue record: 24715 — Des Bosses an [Leibniz]
# Incipit: Fasciculum cum Orbani litteris abhinc octiduo a me via Hildesiensi mis
# Date: 1712-12-12
# Sender: DesBosses — Addressee: Leibniz
# Akademie-Ausgabe: AA II (assigned, not yet published)
# Other printings: -Gerhardt, PhilSchrr 2 S.462-470 -Janet (2.Aufl.) 2 S.563-570 (teilw.) -Zehetner: Briefwechsel mit Des Bosses, 2007, S. 270-288.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=24715&katnr=30685
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1712 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1712
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-958680
# Title: LBr. 95 · DesBosses
# Folios: Bl. 179–183 (from the shelfmark LBr 95 Bl. 179-183): 10 pages, canvases 363–372, page ids DE-611-HS-958680:0363 to DE-611-HS-958680:0372
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958680&page=363
# Lines: 375 recognised on 10 of 10 pages, mean confidence 0.96
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 179r — DE-611-HS-958680:0363
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 180v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
Illustrissime Vir
Datrone colendissime
Faseiculum cum Orbani Titteris abhinc oeticio a ne orâ Hildetiensi nussum
ad E pervenisse confido. Martiani Capelle nullum prorsus upenem–
pluin in bibliotheca nostra invenio. Cum vero tale omnino quale mihi
describis in Monasteriensii collegu nostri bibliotheca vidisse alias meminerum
in illud ingnirendum recens curavi. Scripsi etiam Novesium circa cutorem
Magni Chronici Belgici, utroque es loco responsum cupecto indies.
Mathematiers insignes (. ut Gallos praeteream, quonim Specimina in Diario
C
Trivultiano videae licet) habet Anglicana nostra Provincia, quae ut nosti Leodis
Collegrum isig numerosum habet quos inter Novi Patrem Gouden(: nunc
Iheologne profetsorem:) a quo prodiit Trigonometria Sphaerica passim valde
commendata, et in Actis Lyrsiensibuis imtio hujus fceculi recensita. alium cupus
nomen exudit vidi ante annos aliquot in eodem collecio, ajebant nostum eum
in Atalysi et recondition mathesi vecsatissimum esse. Nostra provinca paveos
numerat hoc in studio encellentes nam Pater Henricus Gerrau Senior jam
est et emeritus. Spes tamen est fore ut notilissima haec disciplina brevi
invalescat. nam latio mathematiia quae Rucusque privatii Philosophice
auditorus continebatur hoc demun anno, me quoque adlaborante, hui angustris
eluitata publice ad quosris auditores habeu coloniae coepta est auspice patre
Quireno Cuniberto vilo folerti et industro.
Venio jam ad capita philosophuia eierarum Tuarum, quas, ut claruo mentem
meam expliaem, in penodos membratum dispertior, ac responsionem meam subium
g0. T a conatus mers qualescumque boni consule. verba tua repraesento lineo
subducta

## Folio 179v — DE-611-HS-958680:0364
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 180r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
putem inquis, verssiabuor vestrum euplicair posse retentis monadibus
quod magii rationi et ordini universi consentancum videtur) sed vinculo substan
tiali corporis Christi ad monades panis et vini substantianter uniendas a Deo
adhibito, destracto autem prioie vinculo substantiali, et cum eo ipsum modifica-
tionibus seu accidentibus, ila sola supererant phaenomena monadum panis et
vini quae fatura fuissent si nullum vinculum Gubstantiale horum monadibus
non
a Deo additam fucisset. Et si autem panis vel vinum sit substantiatum constituent
unum per se nec proinde uno vinculo substantiali connectatur est tamen agqre
gatum ex corporibus organiai seu substantiatis constituentibur umum per se nec
proinde uno vinalo substantali quorum vinala sutstantiala tollereatur et
 a vinculo corpouis christi supplerentur
frateor hane explicationem hanc ingeniosissimam esse, sed hoc pacto videntur
non sola accidentia sive phaenomena panis et viri esse mansura sed etiam
magna imo potissima pars substantie scilicet gite monades quae oomodo a
constitutione panis et vini excludi possint non satus video. dogma Ecclesue
est, ut nosti, substantiam totam panis et vini perire. vinclum illud int
monadum tam parum videtur esse posse tota substantia panis quam parrur
vinculum inter animam et corpus est tota substantia hominis. Quod ais
magis rationi et ordini universi consentancum videri ut retineantur mo-
nades. verum est de ordine quatenus nobis notus est. sed quis novit num
deis rationes altissimas non habuerit gisas etiam monadas destruendi. nempe
quemadmodum in mysterio Incarnationes Deus voluit ut humana natura
sicet substantia in se sit, habeat tamen in Christo modum essendi simi–
tem accidenti cum ad personae constitutionem non pertincat. Ita ccontra
ob rationes nobis incognitas voluerit ut in Eucharistra quae mirabilium Dec
mncnosgnon est accidens sive phenomenori haberat modum essendi
s quasi per se.
Monades puto existentiam Temper habere plenam nec concipi posse ut partet
potentia dicuntur esse in tolo. Monades semper habent unitatem plenam
Simplicem, sed non semper eandem compositam quia nunc sunt partes
hujis substantiae compositae nunc illius umitas simplex est monadibus
adequate identificata, unitas composita non item sed identificatur
toti compleno monadum ita monficatarum ut substantiam compositam constituant.
Nec video quid monas dominans aliarum monadum existentie detrahat
cum revera inter illas t nt nultum sit commercum sed tantum con
Tensus. Cum monadas mutan debere concedas dum equum modo constituunt

## Folio 180r — DE-611-HS-958680:0365
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 179v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
modo non constituunt, id quod de novo positum in monadibus effict ut equum
constituant dicum esse pastens qus unitatis sive existentiae substantialis equi-
nae, non enim vinculum illud substantiale absolutum se solo faut ut monas
aliqua subordinata sit pars actualis equini compositi, cum vinculum illud
nunquam destruatur, et tamen
modrades
fosmce illae non temper maneaut partes
actuales illius compositi equini sed jam hae jam illae illud constituant, iam
hae jam illae recedant, manente solum eadem monade dominante
a. Umitas substantie non ontur ab aliqua refractione monadum sed a vinculo
substantiali superaddito per quod in monadibus nul prorgui immutatur.
Vinculum illud substantiale absolutum se solo ad equate non facit ut monas
aliqua subordinata sit pars actualis compositi equuni, alioqui monas quae
demel fuit subordinata, sive semel fuit pars cquini compositi semper deberet
manere talis, cum vinculum illud semper mancat; atqui potest Deus, ut infra
dicis, illud vincutum alus monadibus uniendis applicare ita ut priores unire
definat, imo transferre de monadibus in monadajoc. Quo posito suc argumentor
Extiterant a mundi creatione omnes monades tam Dominans quam subor
dinatae equinum compositum heri natum constituentes. extilit etiam  mun-
di creatione vinculum substantiale absolutum illarum, nihil enim absolutum
nascitur aut intent: ne tamen a mundi cocatione extitit equinum compo-
situm hen natum ergo equinum compositum quod heii natum est non
potest adequate consistere in monadibus illis et vinculo illo substantiali
absoluto sed debet preterca includere aliquem modum tuis absolutus affincum
quae enim adequate sant eadem, corum unum non potest existee vel extitisse
quun alteram panter enistat vel extitent. Jam vero per refractionem
monadum nihil aliud intellexi quam modum sive modos monudum quae ante
sui juris erant dum dominabantur nunc autem subordinantur alteri domi-
nanti a qua V. es equinae a qua compositam totum sumil denominatinem.)
E Nuspiam dixi monadas prosus non mutatas modo equum constituer modo
non constituere, nam cum monas temper intra se oxprimal suas ad caetera
omnia relationes Longe ala percipret in equo quam in cane Conseo mu
rationem monadum in casu praesenti non consistere solum in perceptionum
diversitate quae accidentalis est sed involvere praeterea substantialem aliquam
diversitatem ippsis novis percestionibus, priorem, nam perceptionum novarum
diversitas notabilis oritur er diversitate saltem modali substantiali princopus
6 Porro substantiam compositam seu rem illam que fuit vinculum monadum
cum non sit mera modificatio monadum neguaquam in illis existens tanguam
in subjectae neque enim pluribus subjectis in esse eadem modificatio posset.

## Folio 180v — DE-611-HS-958680:0366
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 179r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
aio modos illos substantiales, quorum singuli singulii monadibus tam domunanti
quam suborinatis insunt, esse vinculum substantiale monadum inter se in ordine
ad faciendam compositum equinum nec reset quod idem modus pluribus somul
subjetas inesse non possit nam sicut Hecoror vroteuevor e erreneju
unum simplex efficiunt quia licet realiter diffincta invieem non tamen indis
ferentia sunt ad efficiendam monada, ita nec istre monades compositi. equini
postquam modis illii substantralibus affectae sunt, indifferente, sunt ad efficiendam
et alio-
substantiam sumplicem compositam, adeoque ad id mumus nullo vinculo substan
trali indigebant. Porro unitas compositi illuis consistet in eo quod omnet illae
monades per modos substantiales fingulii proprios subordinentur uni monadd domi–
nanti quae monas dominans denominabit compositum unum atque ita composi
tum unum nihil aliud erit quam una monas sibi relequas substantcalite suboui
nans.)
(vinculum substantiale)
Statuerem dependere, à monadibus non dependentia logica, ita scilicet
ut nec supernaturanter ab us separari possit sed tantum naturali, nempe
ut exigat illa unire in substantiam compositam nisi Deus abiter velit
si vincalum illud monadum pendeat a monadibus dependentia haltem natura
ei vide quaeso an non ipsi conveniate possit Atristotalica definitio acudentii
prout a Smigletio explicatam reperies in t adjecla hruii epistolue pagina
certe substantia composita sufficienter constituetur per modos illos substan-
itate
tiales singulus monadibus proprios. erit sclat vinculum illud vel realizalio
phaenomencos in substantia composita non ut pars, ita tamen ut sit
impossibile esse (saltem naturaliter) sine illa ergo erit acudens aristo-
telicum cum vero supernaturaliter existere on possi sincillo, jam non
est modus ergo acuidens absolutum
Potest Decus eandem alys monadibis uniendis applicare, ita ut priores
unire desinat, potest etiam iptam plane tollere; et auam allas monadas
unientem huu substituere idque vel ita ut alco monadas unire desinat
et transferatur de monadibus in monadas vel ita ut suas monadas quas natu-
raliter unit retineat nunc vero supernaturanter uniat etiam novas. Haec omnia
um proportione
quae de vinculo substantiali dicis dicami paritet de meo ente rcalizante phae
homena, et praesupponente substantiam compositam per modos completam
et Et hoc (: postremum) videtur dicendum Eecundum Vestros de mutatione
totrus substantie corporis in totam substantiam alterrus corporo quod tamen
propriam fuam substantiam retineat) dicerem ego consequenter ad ea quae superuy
naturam
dixi, illud quod phienomena panis realirat manere destructis panis monadibus et appli
cau monadibus corpous chustr
9
Convenues

## Folio 181r — DE-611-HS-958680:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Convenies, opinor accidentra quaedam realiu esse non nisi modificationes
quae proinde cum ipsa substantia sublata tolluntur  convena
0 sed quantur an non sint accidentia quaedam quae sint plusquam moditi
cationes, videntur autem haec esse plane superflua, et quidquid ipsis
praeter modificationem mest, videtur ad ipsam pertinere rem substantialem
Certum est in sententia astruente corpora (: loquor de gathematius:) aliquid
nabsolutum,
esse prater phenomena non esse supersluum ens,, quod phaenomena illa
rcalizet id ergo tantum quaerendum superest, an realizatio illa sit
accidens an substantia. ego aio e esse accidens absolutum. absolutum
perse
quidem quia nulla modalitas rerum mentensarum et immobilium potest
reddere res illas vere entensas et rere mobiles et: auidens vero quia
praesapponit substantiam compositam uum in esse suo constitutam per monadas
earumq modos substantiales (de quibus numeris 4. 5. 6.) at que huc valet
illud anioma penpateticorum. Quidqtud ex natura sua advenit enti substanti–
aliter constituto et completo est acidens.
Nec video quomodo possimus abstractum distinguere a concreto seu subjccta.
cui inest  aut explicore intelligibiliter quid fit 10 inesse vel inhonere
Tabjato nisi considerando inhaereni aut ut modum seu statum subjecti, qui vel
essentialii est, nec nisi mutata substantue natura mutari potest, nuc revera
ab ea nisi respatu diffect) EvFEKe seja siva vis actira inest Tco neared
VHoKeevio sive subjato passivo monadum nec tamen est modus illius subjeti
passivi sed aliquid absolutum et plusquam modaliter ab illo distinctum. potest
ergo aliquid concipi inesse quodammodo subjeto etiam si non concipiatur in
haerens ut modus. cum hoc tamen discrimen interest inter vrEKEXZ aV et
absolutum acuidens nostrum, quod illa constitucat substantiam non item c
quateru
e veh acidentralii Pder esse in subjecto quod proprium est acuidentibus
intelligo cum Aristotele: quod in re aliqua inest non tanquam pars, nec potest
spunctum ab eo in quo est consistere vide si placet explicationem smigletu
Hoc totum conveniret absoluto illi rcalizanti phenomena, nam inprimus
esset in substantia composita, nam denominaret illam intrinscee entensam eto
illi unir
et ideo dependeret ab illa saltem naturaliter ac exigeret illam entendere 
deinde dende non esset pars illuy, ut saepuy jam dixi, denique impossibile esset
illud consistee sone illa ergo saltem natoraliter ergo
6

## Folio 181v — DE-611-HS-958680:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
2. Ais viden Ens medim dan posse inter substantiam et modificationem. Ego
vero putem id medium esse ipsum unum per se substantiatum scu sutstantiam
compositam ea erum mediu est inter substantiam simplicem quae prrecipue no-
men substantice meretur et modificationem. Censeo non tantum inter substan-
tiam simplicem sed etiam inter substantiam compositam, et modificationem
medium dari posse nempe ens realizans phoenomena superveniens substantie
compositie substantialiter completae, et monadibus ipsu cocevum, prorsus sicul
binculum tuum substantiale
13 Substantia simplex ett perpetua, Substantiatum nasci et interire potest et
mutari non video quomodo substantiatum nasu et interire possit nisi quatems
includit modos substantiales qui soli nasci et interire possunt. his autem admissis
nihil necesse est vinculum illud absolutam substantiati constitutionem ingredo
eM Accidens non est capax nove modificationus per se scilicet sed tantum per acci-
dens quaterur inest substantie vir ala etram acudentia modificatie e
Largion id esse verum de nalibi accidentil modalibus et corrptibilibus
non item de absolutis et incorraptibilibus quale est meum quod in nihilo fere
discrepabit a vinculo tuo substantiali, nisi quod substantiae constitutionem
non ingrediatur)
2
Duaeris merito ( circa explicationem veres brabt inttituendam si nulla
essent vincula substanti alia, et substantiata mera essent phaenomena) cur
dicamus alias monadas prionbus substitutas, aut in quo consistat illa substitutio
nec video quomodo id explicar possit eo casu quo nihil in natura ponitur nisi
monades et monadum perceptiones, nisi monadibus corpons chusti tribuamus
perceptiones respondentes perceptiombus monadum destruetorum sed ita dicendum
diveram illam substitutionem in eo consistere quod Deus perceptiones omnium
monadum non destructarum versantes ciria per monudas destruetus conservet
intartu monadum ehisti corporis etrristi. id jam vargs vijs explicare conabor.
imo malh thcologi cum suarez docent variationem voluntatis in Deo non semper
inferre variationem in natura. junta hanc sententiam videtur posse freri ut
conserventur illae priores perceptiones monadum per manentium intritu monadum
corpori.
Christi Sgmbolice figurandi quamvis nihil in natura poneretur nisi monades
et perceptiones etiamsi monadibus hr corporis etusti non trbueremus per-
cartiones monadum destructarum percephombus respondente. tunc enim voluntas
Dei censeri poterit sufficiens applicativum perceptionum remanentium ad ipsum etristi
corpus. sive ejus monudas
28 si altera sententia vera est scilicet
quod omnis varietas voluntal (in Deo inferat vanitatem aliquam in

## Folio 182r — DE-611-HS-958680:0369
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 183v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
aliquam in ereaturis, jam admitti poterunt in monadibus corporis chusto modi
accidentales modis itidem accidentalibus monadum destructarum regpondentes sive
illi modi sint perceptiones sive fundamentum perceptionum nam suut supra
p. 5. Substantias compositas constitui per modos substantiales a perceptionibus
ut pote fluxii distinctos, ita nihil vetat on in praesenti hypothesi corporum
ad mera phenomena redactorum concedere modos accidentalus distinctos ab ipss
perceptionibus. Quod si tamen hos modos acuidentales omnino repudias
et solas monades cum suis perceptionibus in natura ponis quod mitir diffoule
esse videtur. age sane 30 tribuamis monadibus corpous ehnsti perceptio-
nes aliquas respondentus perceptionitus monadum destrutarum)
16 Sed ita dicendum foret accidentia panis fore in corpore Chisti quod
mento improbeatur Aloysius Temmick in philosophia vera cujus
libri notitiam beneficio uo adeptus sum pagur assent accidentia subsistere
in corpore ehristi obiict gibi. hoc posito acudentia illa non erunt pani
accidentia sed ehristi cui insunt. Respondet negando consequentiam, nam
ejus sant et dicuntur esse, inquit, cujus sant propna per naturam, vel ait
esse acudentra chiisti ut Eucharistice existentis, panis autem ut naturalter
existentis. Ita qui in scena patudamentum gestat a principe commodatum
nonne gestat quod pincipis est proxirum dicit tamen esse suum ut in scena prn
eipem agit. denique concedit etiam illa acudentia ut indiridua sunt non
esse panii sed fut sant eadem Specic. Porro de mdiniduationibus rerum
inquit, nulla est cognitio sensibilus, nulla proinde quaestio, nulla propositio
unde cum sint specie eadem quae ante, rigidissime et propryssime dicuntur
absolute esse acuidentia panis sicut in Geometua quae eadem specie sunt, sim–
pliciter et absolute eadem asseruntur ita Teminica.
sed et via sappetit eadem individua accidentia conservandi si cum Philoso
phis Recentionbius asserat quis accidentia ut pote phaenomena primuno in
mente pecipientis illa residere, et dicere in recto ipsam cognitionem nostram
quae cum individualiter invariata maneat uti supponitur manebunt acu
dentra invaciata nam recto phaenomeni invariato manet simpliater inran-
atum phaenomenon.
Caterum accudenti panis in corpore eisti ut in
sabjato sustentationus esse commaniter docent Scholastici, et eatemus corpus ehussi
ut illis substams posse denominan hoc sed qnia non sunt in eo connaturaliter
hinc non tribuere denominationem albi Gapidi et corponi Chustr. sicut si Angelo
inquiunt uniretur albedo, possem alcedinii subjetum designando dicere Angelus est
hoc, non tamen possem dicere angelus est albus ob meapardatem subrati
quod totum accomodam potest cognitiomi quam in recto dicerent acudenta

## Folio 182v — DE-611-HS-958680:0370
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 183r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1
Ncane 40 hoc est illis corpous ehristr monadibus recte bubueremur en hoc
solo quod tucunt causae ideales in mente Dei harum in nobis perceptionum causa
asenui
Edcalei habent rationem causandi abas perceptiones per suas perceptiones illis
respondentes, neque itague monades corpors chusti causa Wdealy essent phceno
prenorum nostrorum mp alquid inse haberent respondens quod causalitatem
fundaret id est nisi perceptiones caam tales essent quales fuerant in monadibus
panis et vini ut causae talesideates nostrarum perceptionum atque adeo subjecta
acudentium apparentium dici appellan mereantur
uuta duta num 16 admitti possunt suc dicta maxime muta viam acudentia consti
tueatcum primaro in cognitione. Itaque corpui Mhusti quatemu habens perceptones respon
dentes pereptionbis panis sustentabit, id ett ent causa idcalis conservatanis cogni
tionis in mente mea, et hoc sufficiet u corpus illud i indigitari possit hoc non
tamen denoiinabitur illa cognitione album sapidum, quia ad tales denomintro-
nes requintur capacitas subjati, ad tranc vero requiritur connaturalitas.
De caetoro causae idealis nuhi non videntur habere rationem causandi
perceptioneum alienasum praecise per perceptiones illis respondentes. Su enum
perceptiones illae in causis idealibus V: G. un Monadibus A existentes, et alie-
nis salicet monadum B respondentes essent natura priores perceptionibus
alienis atqui monades B. vicissum sunt causae adeales perceptionum easlen
tium in monadibus A per perceptiones scilicet suas perceptionibus
monadum A respondentes ergo perceptiones monadum B vicissim essent
natura priores perceptiombus monadum A suque daretur mutua prioutas
in eodem genere. dicendum ergo arbitror causas ideales hatere rationem
causandi perceptionum alienarum per aliquid aliud quam per perceptonii
illis respondontes, puta per modos aliquos accidentales ipsis perceptionibus
priores.
Hoc ipsum in hac Hypothesi magnum incommodum censeo, quod vis activa
ab ipsa potentia passira non dietingueretur: et jam in universo nit nosi
entia immatirialia fore viderentur. Deinde er eudem hypothesi evancscent
omma argumenta metaphysua, moral et mathematica infinitatem partum contr-
nui protatura, restubunt que sola moralia defampta ex ratione optimi. nam
Vale illustrissime domine et scripti inconcinni prolixitatem pro tua
humanitate eucusa. dabam Daderbornae 12 ducembus 1712
illustrissime Dominatiom IUa
Devolissimur
Bactholemans Det Botses

## Folio 183r — DE-611-HS-958680:0371
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 182v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Excerptum e logicae Martini Smigletiil disputationus octavae
cap. Xmo Quid sit substantia in communi
Substantia.. Definini potest dupliciter: negative et positire. Negative quidem
per negationem auidentis sea modi existendi acuidentalu. id enim quod est et non
est acuidens necesse est ut sit substantia, et id quod non erustit modo acuidentus
necasse est ut emstat modo substantiae inter substantiam enim et acudeus
in re non datur medum non potest enmn res aliqua esse in mundo quae non
vel substantia vel acudem. . . . . defimtur ergo substantia negatios esse
Ens non existens in alio tanquam in subjecto. non sati enim est ad rationeu
substantie non esse in alio sed requiritur ut non sit in abquo alio tanquam
in subjecto. nam etiam partes substantiae et modi substantiales non sunt in
substantia quia tamen non sunt in substantia ranquiam in Gabjecto idcirco
propten hoc non amittunt rationem substantiae. Sic etiam humana natora
cs
Christ existit in verbo non tamen ut in subjecto itaque non repugnat sub-
stantue esse in alio sed solam repugnat esse in alio tanquum in subjecto.
rud sit autem esse in subjuto definit Arostoteles in prente praedicamentus cap 2.
in subjato esse duo quod cum in aliquo sit, non ficut quedam parr impotsibile
est esse hinc eo in quo est. Aria igitur requiruntur ad hoc ut aliqui dicatur
esse in subjecto. Primum ut sit in alco. deinde ut non sit pars. id erum quod
est in subjecto est entra substantiam subrecti et quod extrinsecum illi, si vero sit
pars non ent quid entrinsecum subato neque entra substantiam subati
sed potrus ent ipsum subectum constituet erum Tubatum insuo esse substan-
trali vel absolute vel quoad esse completum: pars enim est substantia sui lotius
er quo putet formam substantialem, partes integrantes et modos substantiales ut
eristentiam vel subsistentiam non esse in subjecto: quia constituunt substantiam
ni esse completo et sunt partes substantie quam constituunt; de ratione auteu
ejus quod in subrato est ut constu non constituat subpetum per modum partis
est e
sed ut penitus sit ertia substantiam subicti. . . . .. Tertio requintum ut
impossibile sit esse sine eo in quo est; nam potest aliq esse aliquid in alio et non ut
pars illis quia tamen potest esse sinc illo in quo est non ert in illo ut in subjecto.
sic corrrus est in loco, non ut pars quia tamen potest esse hinc loco s idcorco
non est in illo tanquam in subjete. capilli etiam sunt in homine non ut pars
quia tamen possibile est esse illos fine homine, id circo non sunt in homine tanquam m subject
Ex quo patet acudentia fola proprie dicta esse in subjato. hoc est ea acudentia
quae sunt ex natura rec distincla a subrato et illi inherent quia sola illa sunt in

## Folio 183v — DE-611-HS-958680:0372
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 182r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
substantia non per medum partis, non omni constituant substantiam in ratione substan
tiae allo modo cum sunt entia genus substantie neque substantia est formaliter substantia
propter acudens, denique ita insunt substantre ut sine substantia esse non possint....
Secundo definiri potest substantia positive per proprietates subsistendi per se et substandi
aliis per has enim propivetatus indicatur essentia substantaae quae est fundamentum et ratio
talium proprietatum. Primo ergo definitur substantia per propivetatem per se erustendi:
est ens per se ousteus dupliater autem diatir aliquid per se enistere: vel quia in se
non in alio ert non existit ut in subacto hoc est nulli subrecto innititur: vel quia inde
pendentar ab alio existit, dependere onin ab alio est per aliud non per se enister. primo
modo omnis substantia tam ereata quam increata per se crustit: quia ita in scipso enistit
ut nulli subjato minitaturi quo etiam sensu partes substantiales et modi per se eihistunt
nam etsi possit substantia existere in alio tamen non pot est enistere in alio ut in subjate–
nam hic modus esserdi tollit pemtus rationem substantialem quie proprre conveent
eo rei que est entra genus substantiae et nullo modo consritationem substantie spectat
At vero alque modi essendi in alio non tollunt rationem essendi substantialem cum sint
modi essendi earum rerum quae constituunt essentiam per modum partis. Secundo vero mo-
do sola substantia divma per se eristit quia non solum non dependet ab aliquo subato
sed etiam ab omni alio principio qui est perfectissimis modus substantialiter id est per se enistend
Altero modo definitur substantia per alteram proprietatem nempe substandi esse id quod
omnibus substat quomodo primam substantiam Anstoteles diat esse manime substantiam
quia omnibus substat omnibus inquam tam secundis substantus, (id est univesalibis in
praedicamento substantue:) quam audentibus, nam in prima (: sive singulai) substantia tan
quam in fundamento subsistant et secunde substantie et acudentia omnia quia ut ait
idem Aristotelu sublatis prinui substantiis impossibile est aliorum aliquid esse si erum
individuce substantiae tollantim neque geneca substantiarum erunt neque species, neque
acudentia ulla in rerum natura.
Porro necesse esse dan talem substantiam que omnibus substet hac ratione convinu
potest, ea onin quae in alio enistunt necesse est ut irutantur alicui quod per se et non
in alio onistat. nam si illud etiam in alio enistet et illud aliud in alio dabitur processii
in infinitum. Cum vero id quod in alio existit non possit enestec nili eristat id in quo
ipsam enistere debet si illud etiam in alio erustit in infinitum, nunquam pervenietur ad
aliquod primum ratione cjus ommia in alio euistentia erastant, ac eu consequenti nihib
un alio existere poterit tota enim universitas excistentium in alio per se existere non polest
sed ratione ejs in quo erastit ergo si non detur aliquod per se non in alio chistens mihil
esse potent enistens in alio. quocirca necesse est dan aliquod emstens per se quod sit substra-
tum instar fundamenti omnibus is quae enistant in alio. cum vero acudentia sint illa quae
existunt in alio necesse est praeter accidentia dari substantiam cui tanquam subjato et fundamento
innitantur omma acudentia. Porro haec definitio substantie per propurctatem substandi
est definitio, solum substantiae crcalae nam divina substantia non suhacet acudentibus