# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/26520/text
# Catalogue record: 26520 — Guilielmi Pacidii initia et specimina Scientiae Generalis sive de instauratione et augmentis scientiarum in publica
# Incipit: Quo magis appareat
# Date: 1685
# Other printings: -Gerh.Ph.Schr. 7, S. 124-126 -Teildr.: -Erdmann S. 90-91
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=26520&katnr=K+22251
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068644
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7A
# Folios: Bl. 35–36 (from the shelfmark LH 4, 7A Bl. 35-36): 4 pages, canvases 69–72, page ids 00068644:0069 to 00068644:0072
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068644&page=69
# Lines: 165 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 35r — 00068644:0069
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Guiliclmi Pacidii
initia et specimina
CIEN
TIAE
GENNERALIS
sive de instauratione et augmentis scientiarum
in publicam felicitatem
Cmme Eemchae dibenuu
a me
Quo magis appareat omnibus, librum hunc non famae
fortasse
resetiam ab aliis truditas proprio Marte investigam quam tamen neque contemno, neque contemnendam habeo dudum
sed communis utilitatis causa publicari, nomen meum
naprfigere nonnisi commutatum praefigere decrevi-
eoque liberius quaedam ad hujus operae commendationem
pertinentia dicere potero,  quae alioqui jactantiae
poterant imputari, a cujus tamen suspicione me
fortasse Lectores aequi rerumque intelligentes absolvent
Ante omnia igitur cogor profiteri quod res est, inter omnes
cum
tot viros egregios nostri temporis, quibus egoneque de
ingenio neque de doctrina certaverim, neminem facile
majore studio, sinceroque magis in veritatem, tucrique et
ambitionis puro affectu per omne disciplinarum genus
publico generis humani bono laborasse. Illam enim
et mecum statui dudum, et multo hominum usu certissimam
deprehendi verae pietatis notam; in his maxime eniti
in his sua compendia, suam voluptatem collocare, quae
in publicam salutem redundant, commoveri penitus
aliorum malis; et si occurrere possis, non modo non incommodis
sed neque periculis deterreri. Quod hominum genus
srio parum politicum illis videri, quibus finis laborum censetur
videtur hanc vitam jucunde transigere, aut qui cuncta
referunt ad suam magnitudinem suas commoditates,
quibus vellent siopus sit omnium aliorum miseria serviri

## Folio 35v — 00068644:0070
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
videtur.
Sed sequatur quisque rationes suas mihim tantum
v
prudenti curam
tutius videtur futurae quoque vita rationem habenea
ex
jubant Deo obtemperare; (de qua multi velut de somnio
tantum conitare videntur et obiter cogitant) sd et cogi–
tare, quid dignum sit homine, quid naturae creatrici con
4
homini spectanidum
sentancum, quid faciat ad veram perfectionem, et harmo
niam rerum; scilicet exornare spartam tuam, et quam
perfectio in animi virtutibus sita est, quae a recta ratione
ergo invenire, et inveniendae modum ostendere fons esse
videtur omnis humanae felicitatis, quae non tantum barbaros
conspirantibus naturae et religioni credendum est, felices
aliquando felices a miseris discriminabit. Nam a vera
cognitione Dei profluunt justitia et caritas documenta
set a
et amore.
veritatis, cujus doctor Christus fuit. Neque in nilla re
privatus homo innocentius, et minore reprehensiones
versatur, quam in scientiarum instauratione ac pro-
fectu, non minus enim publici juris est veritas, quam
aer quem haurimus, et lux quam percipimus. neque
arna ulla valicio demonstratione validiora sunt
ullis armis validius homines coguntur homines ad bonam
frugem, quam demonstratione, ut recte apud Esdram
dictum sit, nihil veritate fortius esse. Quomodo autem
palpabiles demonstrationes calculis Arithmeticorum, aut
geometrarum diagrammatas pares, in quibus in omni genere
rerum confici possint, quibus vel veritas absoluta, vel
ealtem, cum sufficientia data nondum habentur, maxima
probabilitatis gradus ex datis infallibiliter concludatur
libro
determinarive possit hoc loco ostendemus, traditis
Elementis veritatis aeternae, quae magis quide
late possis beneficentiam extendere. Vera autem hominis
sive  cognitione veritatis proficiscuntur. Veritatom
a cultis, sed et bonis a malis distinguit, nege imo si
sublica
+ unde potentia quoque
nostra tum in corpus
humanum, tum in corpora
circumjecta augetur
Quin et si Leges
civitatum spectamus
e
ac turbarum periculo

## Folio 36r — 00068644:0071
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 35v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
hactenus non aliter fuere inter homines, quam olim
frumentum sylvestre, antequam satione coleretur. Cum
enim multi viri egregii de rebus a mnt extracMathe
matucas vulgo habitas disciplinas, nobis hoc inprimis seculo
demonstrationes edere tantaverint, semper tamen
deprehensum est, demonstr aliquid, ad ad earum vim
insgnis
deesse. Cunque fater egregii Geometrae in ipso Euclide
deta non errores quidem at in demonstrando defectus
partim
deprehenderint ac suppleverint, qui tamen in Gpometria
fele periculo eroiis vacant, cum pleraque abeo omissa sensibus
ipso sensu communi, innumerabilibusque experimentis con
firmentur; quid de illis dicemus qui longe absunt
ab hac acribeia, et tamen in argumentis versantur
odat
exporimenta. Rem ergo tradere aggredior, qu
hactenus incognitum, quo possunt semper homines con
ratiocinationes suas in omni argumento ad calculi formam
modum exhibere, quo disputationes omnes ad
firmam hevesclolurum, sed de sex fini contro versiasq
omnes finire possunt, utnon jam clamoribus
rem agere necesse sit, sedalter alteri dicere possit.
calculemus. Et hoc quidem judicii est, cum scilicet
in promtu sunt rationes Sed ritae coordinandae, ut velut
summa subdlucta Et cum ab utraque parte rationes
validae erunt, quod fit in rebus concretis, abi variae
ut utrinque commoda atque incommoda reperiuntur,
modus habebitur magnitudinem cujusque explorandi
atque aestimandi; ut summa subducta comparatis utrinque
velut accepti expensique Tabulis de summa potioris
pronuntietur. Haec sunt illa pondera, si moduli, quibus
rationem uti dixit poeta, sed hactenus parum exactis,
nec signatis, publicave autoritate aut certa nota
comprovatis.
Caeterum quemadmodum judicii est
in magno argumentorum Eua lepticium conflidu
ab aliis forte pro–
latorum

## Folio 36v — 00068644:0072
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 35r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068644/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
vite aestimatarum
rationum tabulas evidenter ordinare ad con-
alusionem habendam; ita inventionis est ex rerum
visceribus nemine admonente eruere argumenta
proposita;
quibus ve quaestio definiatur, imo et
ad artem inveniendi pertinet nosse formare quae-
stiones vel quod eodem redit, nosse instituere observationes
nosse
sumere experimenta. Hujus artis nondum
traditae vim atque amplitudinem eo perspexi magis
quo majore studio  ab ineunte aetate solitus sum
usque adeo ut cum duodecenm ecennis puer ogica
operam darem et compendia Arithmebca mihi
invenitem, et mb singularibus plane. Cam
cum lingulari felicitate puer usus lenitate decennis
puer lenitate praeceptorum usus meo ipse consilio
atque impetu libros legerems,  qui altas huic aelat
permitti non soleut, coepi libros bonos autores
et
jam lenebam, qui huic aetuli plane nerdifunur
cum Historiam saciam profanamque, et Geogracorum libros
patiro sermone versubam. Cum forte livius incidit Hi
oem maxima cum voluptate occupato jamue et iatimi
ermonis rudimenta ponenti, at nondum decenni oblatus
est Livius quidam velus, figuris liguo incisis meos oculos
nec evolvendu
qui si
invitabat, utusi legi, pauca intellexi,
aedium Lexico utebar, nam evolvendi taedium festi
natio mea non capiebat. Nihilo secius ego continnabam
in autore pervolvendo crescebat pautatim, intelligentra
in progressu, denique uirum dictielumal
denique ab integro lectionem inclvarem, jam pleraque patebant
piaterquam hitus veleres, aliaque  id genus, quae nec
a linquae pento statim iptelliguatur. Mox cuum
in poetas iicidissem, intra cuius anni spatium effeci
ut aliquando experimento capto una die trecentos
versus hexametros scriberem non illaudatos. Nondum
pene infans
pergedam