# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/26524/text
# Catalogue record: 26524 — Rationale Fidei Catholicae [erste Fassung] (, in quo brevi specimine ostenditur, dogmata catholica magis rationi consentire, quam sectarum quarumcunque.)
# Incipit: Deum Ecclesia Catholica docet
# Date: 1685
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 409
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=26524&katnr=53418
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068299
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 3, 7 C (shelfmark LH 1, 3, 7c)
# Folios: Bl. 1–2 (from the shelfmark LH 1, 3, 7c Bl. 1-2): 4 pages, canvases 1–6, page ids 00068299:0001 to 00068299:0006
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068299&page=1
# Lines: 356 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068299:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
magis rationi consentire, quam sectarum quatututunue
DC DEC uNo
Deum Ecclesia Catholica docet esse substantiam
per fectissimam.
Eadem fuit sententia Philosophorum, qui ob sublimes
cogitationes celebrantur, Pythagoricorum scilicet et
platonicorum
perfectissimum autem intelligitur, cui omnes
insunt Perfectiones et quod nullam involvit
imperfectionem.
poerfectio autem est omnis conceptus pure
positivus, qui nihil tat negationis
involvit; adque absolutus quoque est seu nihil involvit
limitatiomis, omnis enim limetatio est negatio quaedam
ulteriorum ina eodem genere. Ita agere, scire, posse,
non Deo minus homo libere elegit, At instabis, potuisse esse, agere, scive, posse, sunt perfectiones, seu conceptus
Deum immutata rerum serie hoc i inmutar impedire qui de Deo possunt praedicari et quidem sine
omnimalianit praedinata sua natura enim non involvunt
limitem, quemadmodum sigoram habere pati siu
destrui, pati, figuram habere Cum praedicantur quae in naturam divinum non cadunt
autem de deo modo absolutissimo, possunt tamen limitem perfectiones illae limitem quem non involvunt,
recipere cum scilicet tribuuntur creaturis omni enim
creaturae aliqua inest perfectio pro modulo suo, sed mista
imperfectioni sive limitationi. At in DED ab solutissime
intelliguatur ita ut essentia ejus sit p  maxime independens
actio ejus ita universalis ut omnia ab ipso dependeant,
scisic reagnit vita ejus est aeternitas, cognitio ejus
omniscientia, vis vis ejus Omnipotentia
Hinc sequitur DEUM, non esse Corporeum
est enim corporis natura limitata cum figura
circum scriptum intelligatur. Itaque exploduntur
ineptiae gentium, quae solemt et astra adoravere.
et solem quidem pro sum Des passim habitum, eoque redine mysticam gentilium le logiam
 credebant scilicet illi corporae illa
ostendit Macrobius qui error nutus est ab ignorantia
veri systematis Mundi, nam qui Mundum totum instar
pitae considerat, cujus extima sphara stellis qua superficies astrigera
est insta crystallin aureis clavis distincti aureis
clavis distincti, facileus sibi persuadebit solem
cujus pulchrituda, et potentia maxime apparet
esse vel Deum vel saltem sedem DEi et corpus dei aut saltem sedem
qui aat vel nisi matit cum Aristotele Deum
extimae sphaerae alligare. At qui novit stellas
fixas esse totidem. soles, neque ullum cognitam
esse in Mundo corpus primarium agnoscet Deum esse intellegentiam
tesse ut cum Martiano Capella loquar, uttramendanam,
cujus sedes ubique est limes nusquam.
cud3 quem admodum
Sed quemaduodum, corporis perfectiones
attributa DEO insant eminenter tantum
et si enim in loco non sit tamen praesens est, et liceat
notu careat, tamen moret; ita Atentis Mentis
attributa DEo no insunt formaliter, itaut ita dicam
dillustrato
ita ut Deus recte dici posit Mens. Sciendum enim est
ini s tit e pi.  t asu ei pmt
IA.
fL
Rationale Fidei catholita,
in quo brvi specimine ostenditur, digmata catrolica
conferindi autaec Haecesiologiarm
Angustinqu, S. Epiphanius, Alphorisus a Castio
Schlusset burgius, ut ostendatur doginata
hareticarur
parum esse rationi consentanea
vid Poemander plique veleres
Div
ec percunie
es.
ver. relis chis.
tin st
+ aliquot sphaerias
in se includentis

## Folio 1v — 00068299:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
finem longitudinis non involvunt, et produci possunt
utcunque, at circule vel Ellipsista determinati
ntinuata
sunt lineae ut qui in ipsis motum infinitum sibi
concipere velit, priora vestigia relegere logatur.
Unde etiam cincumferentia circumferentia circul
non potest augeri, sed assumendus est circulus norus
at linea recta simper augeri potest. Eodem
modo dicendum est Corporis naturam, eo ipso
quia figuram habet infiniti esse incapaceu
at Mentis natura nullos involvit limites.
si quis vero dicat ipsum niversum esse corpus
infinitum sciendum est,  ipsam none Ens
unum aut totum, quemad modum nec Numerus
perfectior, quo minus per expe-
infinitus, deja qui controdi unum totum est
per mt
rientiam discere opus habet
1ug
u
rertum ta
pavet locu
u
1
quae formantur per com
non
positionem ex partibus, sed in illis tantum quae
concipiuntur, et in quibus  infinitum ipsum
prius natura o sive conceptu est, quam finitur
quod scilicet accedente quodam limitante
conceptu ex poore resultat. At Mentem
autem nihil prohibet infinitam concipi, eam
nobis
scilicet nam  notilia aeteruae veritates
non a sensu et experientia discuntur, sed flun
concipiit omnia a priori et exse ipsa eo mulu
quanns ad modum aeternarum veritatum.
una quaque
Est ergo in DEo omniscientia qua
actu cogitat, quicquid possibile aut actuale
est, et quiqquid praeteritum aut futurum est
itaque Novit etiam cor su quae situra essent
aut fuissent, si quiddam aliud datum fiere
aut factum suisset. Et quidem actualitatem
rerum novit ex cognitiene suorum possibilitate
verium sive essentiam novit ex consideratione su
intellectus, qui omnium rerum ideas seu essentias, emia
 expressas continet; at actualitatem rerum novi
ex consideratione sicum devet voluntatis
sive decretorum quorum prima liberorum,
quorum primarium est ut res producantu
tu
Quemadmodum Geon
aosolutus problema aliquod constructuaus nulli quidem
constructioni alligatus est, sed tamen pro
sapientia sua eam i certo eliget, licet
non necessario tamen certo eliget, quae est max
simplex et universalis. Non ergo Deus a
nec Ne magis hoc libertati divinae officit, qua
augelis quod peccare non potest. Quid imi
Dibinae Bonitatis et institiae sum his connexus
videtur conceptus, usque adeo ut enim omnia
benc a Deo instituta sunt, ut pro certo
habendum sit quanto quis futurus esset
sapiantior et in univer si cognitione propecti
eo magis agniturum esse omnia ne votis
quidem optari quidem posse meliora et nemin
habere cur jure queratur conqueratur. Unde
sequitur etiam quo quis erit sapientior
poneretur
1= etiam si nullus ponatur corporum
finis, tamen ipsum Universum
infinitum
ut corpus ex
membris
C
 et in quibus
finitum infinito
simplicias conci–
peretur; ut
eam scilicet quae cogitationes
suas aliune non accipit
quod sua quoque remini-
scentia volunt plato;
et una quaeque Mens eo est

## Folio 2r — 00068299:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
inea recta, vel Hyperbolica aut pambolica eo majori ardore Deum sa Et vident quae notiones
mihi certe etiam ad amorem DEI super omnia excitandum
eo divinus amor in eo erit, ardentior, novis enim semper
argumentis atetur. Qui vero non  versatus
est in specialibus rerum avants, modo hoc ipsum in genere
teneat, omnia a Deo optime facta esse, eo ipso jam satis
sapiens est, ad DEuM super omnia amandum. Caetera
ter
nelliori vitae servaturus. Qui vero cum Momo putant
Vera
aliqua in Mundo reprehendi posse. sciant non rerum
ertproi
naturam, sed ignorantium, suam esse accusanda in qui poucis perspectis de immenso.
temeritatem
qut. Et certe ut in republica, ita in
Mundo pessimum hominum genus est, malecontenti.
qui vero  in mediis etiam miterics imae volmitati Providentiae acquiesud
quod jam uti ostenderunt. Infinitum scilicet actu acquiescere possunt spe non patiendi necessitate, qu  (qua et philosori utebantur
isli
tausu
tantum sed at paesumta fict filiali fiducia
divinae bonitatis, omnia in melius dirigentis.
per se sunt, et eo ipso infinita sunt, quia absolute acquiescere possunt perseverando coronabuntur
Nam spes eorum in amore; id est divinae boni
pulchritudinis contemplatione fundata est.
Et in hoc mihi potissimem sciuntque ideo, omnia
in melius cedere DEuM et sciu ocna omnia
autem in maelius cedunt Deum amnuti, neque oculus
vidit vel auris audirit, quae deus amantibus sui
ex ipsa natura mentis, unde Mens perfectissimat praeparavit et sciunt Deum amantibus
omnia in melius cedere debere
porvo scientia divina et providentia
divina tollunt quidem exrebus incentitudinem, nam et futura vere futura seu
a parte rerum certa sunt, sed non tollunt libertatem,
quia enim ignoramus nos quid futurum sit, perinde eligimus
. perita
quid simus electuri, quia praescit nos bonum apparens licet scit se nos ita conditurum ut bonum
quasi futurorum non esset, et
a
ni condinato, ut
libere lamen certo sequimustuit au quid ca ebes
quamoeuique pbotturure ie etia
neque locum habet indifferentia nisi in his quae perfecte
aequalia sunt et cum libertatis nostrae exercemda gratia
dicimus etiam quod delerius apparet eligere velle
iter scit quis futurus si sit meullis nostra status
d
sit  Mentis nostrae status, seu quid quandoque bonum
nobis sit appariturum. Ea autem Mentis  nostrae
a se condendae scit futuram esse naturam, ut bonum apparens
majus, licet libere tamen certotrant enim et notiones
1
omnes turbant, qui putant nos posse belle malum sive
minus bonum scientes tate esse, seu sub mali ratione
et cum libertaatis suae exercendae matia dicud electuros
quod desdeterius est, non considerant, hanc ipsam libertatis
Exercendae libidinem apud ipsos habere rationem boni apparentis
caeteris considerationibus paeponderantis. Neque unquam
exemplum in contrarium afferent, rationem autem multo minus.
nisi  quod consequentiis absurdis Manifestissimam per se
veritatem obscurare conantur.
a
Credunt enim poccientur enim
alierdates inaa
eler recum recessitas peccalius
autor Deus. Sed his incomparabilibus seissit et
summi viri et sanctitate et doctiina celebres Angustinus
et Thomas Aquinas abunde satisfecere. Nam
quod in cu libertas non pugnat cum necessitate, sed
non pugnat cum certitudine et quemadmodum certum est sulva libertate
DEuM semper eligere optimum, et Argelum in bono confirmatum
duobus posits exhibitis contradictoriis quorum unum peccati immune
etto ui ceram a aeie ud tu ile  pi esse olesuu
Indicare audent
nihil aliu
stumsse monentes, q
expeter quud non
potesta
e
pelendum
qin, quod in potestate
apparens licet

## Folio 2v — 00068299:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
seu cur
salva libertate sua quia
quanquam e adterntriue electio per se esset
possibilis salva semper libertate, quia utriusque electio
per se est possibilis. Ita non video cur nobis majorem
quam Deo ipsi atque angelis felicibus libertatem optemus
Difficultas autem illa de autore m
peccati Deo, omnes Hypotheses omnium Hypotheses
premit, quicunque Deum omniscium omniumque rerum
auturem conserdaloremque agnoscunt; N et ex
conservatio continua quaedam creatio est. E solido-
cimani elabuntur quibus et quodam semi socinianis remon
amese qui eo metu ipsas divinas perfectiones.
omni tollere audent.
melius Apostolus Sed quanto
postolus ad illat ipsat potius perfectiones
Dhi attributa sapientiam et maus  provocavit, tanquam insinuaturis animis nestrus
d
etiam si caecitui nostra caliget ad hunc solem, judican
ntia
esse ex ipsa tamen Divinae perfectionis magni
tadine praejudicandum esse, nihil nisi justissime atque
supereminenti
ut ita dicam aaquissime a DEo fieri factum
esse. agi. sed neque putandum est invictum esse obje-
tonem. Equidem vidit DEus, quid esset peccatum esse
futurum, si Mundum creareeba
ut status meatis in
Adamo quo posito peccatum certo electum erat.
haec omna a nemine negari possunt. Sed non ideo mini
nisi qui negat omniam ea deo sciri et dependere;
an ergo Deus dicendus est Autor peccati Absit, nam
nec tamen voluisse. Fateor Erg imputanda erit
culpa aliqua, neses Minime, nisi ostendatur et
debuisse. At inquies ergo peccatum voluit. respon
demus: non voluit, sed permisit. Ergo, ss non sato
edit noluit satis odit. Respondeo odit, quemadmo
dum oportet Deum aliquid versari qui a nulla re laedi
potest. Vetuit, edixit homini se p puniturum utram
proposint viam vitae et mortis. Sed non ita pecca
tum odit ut absolute vellet ipsum non extare in
natura. alioqui profecto noc extitisset. At cur inquis
hanc potius rerum seriem pegit in qua praesciebat,
peccatum esse extiturum. Haec jam curiosior quaesu
est in At sic quaerenti qud ad TC inquam, quid quelers
peccator, si aliam elegisset, si Adamus non peccasset, credo
Iu ne extiturus quidem eras. At mallem ais non
ex esse quam hamnari. Recte, potes si velis non damuam
Haec jam curiosior quaestio, est, esi cui a mortali distincte
responderpis non potest sufficiat nobis quia elegit
At insungunt miseroi
scire eam quam elegit eo ipso quia elegit et optimam et justissimam esse
querelae, non potuisse se non percares percatum autem
semab imperfectione creaturae
icis quanquam et sceuoris simis vinis etiam
hum a voluutate 
eosus
viris felix Adae peccatum esse nominatum quod
et si qua catio qui
divinissimo incarnationis mysterio expiaretur.
At damnati queri possent in se cortem cecidisse. Iu
Verum iniqua est quereta, quia eam instituere non potera
vivi cum enim nescirent se an electi essent, responderi
ipsis poterat, salvos fore si vellent: neque aliquid unquam
ullo jure in poc puniendis matis crminibus quam
malam veciantium voluntatem un decunque natam requiti
Et forta se nec damnati jello modo queri possunt, si verum
est quod quidam putant eos sibi votuntario Dei justissimi
jndicis odio damnationem sponte perpetuare. Denique
suqui
non minus ineptae sunt ilae querelae, (
praelexm v exensationes ignaviae
providentiae et fatisi quis nollet medicamenta santere
noleet pedem movere eo praetentu, quod aagumem
ut
 quod decret
t
plimenta aut non aut etiam sint opera obtingere
in absolu
ia so as iadosianis n rtem 
eb  Quod non sequitur
=ut libere quidem certo tamen
semper eligamus quod maj
bonum apparet, eo discum solo
inter nos et illos discrimine
quod a notis errari intellectus
noster exrare nobis errari
potest, abillis non potest
statius
me
tamen
Amine)
 peccati ergo causa non sita est
in Dei volut voluntate, sed in
quantacunque
aut Dei gratia tustentetur podo
prona est ad judicandum de
non setis intollectis. At
inquies cur non Deus gratiam
uam tranc omnibus det ubique dedit
pperineatu
volum di fectione e
 ut ita dicam
q ad rem miraler; ant quaestionem ji
qia voluntes mala omtu
sufficit, et qui hujus convictus est hon
albo queratur
pende autem illa tibi
toluntas, nihil a
praxi
marito accommodabuntur
et
H est, ut sis agenus quicquid agas aut non agas
sed si tertum ex est te fore egenum, etiam
cerium est se fore ignavum. It
inem tuam vides non fato sed romitarit