# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/27423/text
# Catalogue record: 27423 — Leibniz an Veit Ludwig von Seckendorff
# Incipit: Magno gaudio meo intellexi, Te non esse alienum ab audiendis amicorum
# Date: 1684-04
# Sender: Leibniz — Addressee: Seckendorff
# Akademie-Ausgabe: AA I,4 N. 374
# Other printings: Goldenbaum, Ursula [Hrsg.], G. W. Leibniz: Philosophische Schriften und Briefe 1683-1687. Berlin: Akademie Verl., 1992. [dt.Übers.]. S.12-16.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=27423&katnr=11759
# AA I,4: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-i/
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068371
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 12, 2
# Folios: Bl. 36–37 (from the shelfmark LH 1, 12, 2 Bl. 36-37 (=K_855)): 4 pages, canvases 61–64, page ids 00068371:0061 to 00068371:0064
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068371&page=61
# Lines: 238 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.91
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 36r — 00068371:0061
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Ll. lal. 1084.
V
iterae suce, in Exene
non potuerunt mizi non esse gratissimae, miri
fica quispe benerolertiae suae erga ne sipnificatione plenae, sumnam Eruditio–
nem et prudentiam per omner linear spirantes. Pro benipnitate (orbero ex
sibita, quam is literis ad me muper Goslaria datis, valde depraedirat
et Aumo
invenis vere docti et industui rationem esse habituros. De publicis quid
scribam, aut non seribam, vix scio: Adeo ut rectiosime judicar, in summum
e
periculum adductae sunt res Curopa, et imprimis Germaniae, ut divino auo
Mylaris auxilio opur habeant, ni funestus exitur timendus sit. Ratisbo-
nae quidem cum Electoribus plurinii ex Priacixibus in inducias cum Gallis consei
tire videntur; quo succensu, mex patebit: De decoro non habent, quod jactent
pleriue Curopa potentatur, qui dudum secordia, aliioque innumeris vitiis, infeli–
ces e debiles facti sunt. Prastat, institati nostru lenacer; de ne litera-
Andivi aliquotres Theat
protestantes necusari,
ria apere. Et primo quidem encomium; quo excerpta, a me missa,
prosequeris, inflare me fortasse posset, majori de leboribus meir, quam par
quasi philippotam
travio antub
conjuge non contento
naturalis pricitet
c
est, opinione; sed ego me metiri didici modulo meo, et ex illo ipso judio
cio Tuo, nitidoque stylo, quo mea non tam expressisti, quam prorsus meli–
ora e cultiora effecisti, intelligo, quomodo ad linam revocanda sint,
quie scribo, si satafacere publico debeant. Utinam non tam lonee disjun-
cti essemur, mihique liceret, omnia mea tecum communicare, et emendan
da libi tradere. Nondum vero mihi constitutum est, an propredi in illo
opere, et ad editionem provolare debeam, nec ne. Nam praeterquam
quod frustia scribi constat, quicquid impietati et stultitiae seculi oppeo-
nitur, risusque potius et contentur, quam laur aut eratia inde prove-
nire solet autoribus; alium mihi laborem nescio am praecipitantia mea
an amicorum, mnium nuhi tribueatium, studium praeparare videtur
Nota Tibi est, sine dubio, hictoria Lutheranismi, a Lud. Maymburpio, tot
librorum fabro, edita: Eam Latine verti et refutari debere ajunt, ad
retundendas honcinis sycophaatias, et vindicandum Principum, praprimis
Saxonicorum, honorem, quem ille, licet modestiam in provemio professus, pro-
terve ladit. Theologorum, dixiu operam requiri; sed quia dlosmata le-
viter attiagit is scriptor, et mihi ad archiva Principum, ex quibus
illmms Grotius noster hoc mihi semper commendat ut qua dita quacunque occasione obsequia et cultum rx
a se denuntiem.
Burgdorfio, ubi conventas sunt Ministrorum serenissimae hunius semilae recta BCrolinum
proficiscetur, eo maxime consilio ut quies inferioris saponiae conservetur in id enim sibi
quoque cordi sore feremissimus Elector Brundeburgicus ipsaepe testatus est. Sed
prencat
Et carte quae nan a danis in Pacatu lancuburgico fiunt, conjunctam ocinorum operam postulant
tentari dicuntur in transalbianis regionibus omnes vicinos quin et satis dissitos principes
efficii sui admonere vitentur
Etputi eos offirio suo non defore suppeditatursque quae salis tacere
possint. id autem scriptam quod sin Theologorum saxoniae supenoris
manus inciderat, diterisque Electois adjunctum erat, non satis agnoscunt
X1I
 et despecti
indomitae natura
praetexta indomitae
nalurae pruscum
indulserint, q
imputatio quo
veritatis habea
isitione digna

## Folio 36v — 00068371:0062
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
etiam
historia vera et sincera erui potest, aditus est, majus, otium, et quaedam iotarnm
rerum experientia, uno omnes ore, nec mediocris dignitatis aut jndicis Viri
clamant, non facile fore, qui hanc operam rei Lutherarae metius praestitu
rus sit, nec me tempus meur rectiur collocare et impendere posse. Uti
nam expectationi huic respondere porsem. Non enim desunt, quae me
ab hoc proposito, utcunque pronum ad causam dei et patria tuendam, retrahaat.
Magnam in utranvir partem pondus midi dabit sententia Tua, eanque ut
mihi quamprinum commodum erit, aperias, obnixe rogo. Habeo interalia
Abavi mei materni, Sebastiani Schertelii, commentarium diunum, ex quo
de bello smalcatoico (ujus ipse maxna pars fuit) multa depromehe lice-
bit, quibus scriptores, eosque, ut solet, exscribentem Magmburpium, red-
agquele possim. Incdi in id scriptum ante annos tripinta; cum de
functo absus liberis avunculo meo, Henrico Sebestiano Scertelio, Dur-
terbachii in suevia Dynastae, Sebastiani proxepoti, ex parte haeres existe–
rem; sed, quod doleo, initio e fine truncatum est: Concplectitur tamen pe-
sta ab ipso schertelio, Viro, ut Thuanur scribit, incentis animi, sinmpli
ei 8 cordato stylo breviter consignata ab Ann. 1521 usque ad A. 1560.
di profecto mereretur; sed obstant rationer domesticae, ut me vivo
id nollem fieri. Venio ad pootremam Epistola suae partem, eratias libi utique
debere me protiteor, quod literas ad Dr. Alberti, mihi credidisti. Stadidi ipsi
illas, cum b. 5. danuarii nupero Lipsiae essem. Summe ir Te astimat, sed in
ea cum plurimes harum regionum Beolopis stat sententia (Synedrio etiam sa-
premo, quod Dresdae est, probata) nihil boni sperandum esse a nepotiatione
Thiniensi, imo plurimum mali, et si alia omnia sperm debeant, schioma
inter nostrater Priacipes et Beologos metuendum. Phiniensir ipse (nescio an id
ad De jam perscripserim, eoque casu veniam repetitionis precor) convenit me
hic in praedio meo d. 3. Ectobr. e per octo horarum spatium non cessavit,
consilia sua, eorumue progrersum misi exponere: sui quoque honorificam fecit
mentionem, et ad approbationem Tuam provocavit: Sed observavi, illum ali
quando plus sibi, quamopus est, ex verbis honeotis promittere, multosque consen
tientes allegare, qui serio rogati contrarium forte dicturi sint. Q vid
mihi de hac re videatur, lu quidemscire cupis, at mihi non tam pron

## Folio 37r — 00068371:0063
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
tum est, qua sentiam exprimere, multo minur sententiae rationes dare.
Proniam vero tantam de Diitate etsinceritate sua concepi siduciam ut major
esse non possit, breviter et pro modo epistola, quam justo longiorem evadere ve-
reor, animi mei sensa explicabo. Cane cum juvenis essem et aularum inpemo accommoda–
tior, saepe nutei in mentem venit, nec deerant, qui idem dirserecert; Durinc lvehenen
tiur actum fuisse a Luttero et Principibus, ejus consitia seutir, adversus, sedem Lomanam
nec desperandum fuisse de concordia, si Bhilippi et aliorum moderatiora consilia loam habu
issent, dut adduc invenirent. Sed, crescente aetate Bexperientia, iis assensi, qui irreconciliabile
Ichisma hoc esse statuerunt, neque intellexi sucusqu sat eraver rationer, quae me ab hac opinione
depellerent. Minime vero omnium (liceat hoc nihi apud se tato esserre) is mihi esse vedetur Bi
niensis, quem Deus ad tantum opus instruxerit, non si doctrnam, nec si mores rerpiciam:
Deterret maxime, quod omnia humanis politicisque consiliis constant, quae proponit Prinaixibus
enim et nobililati sacerdotia opima, Beologit titulos et honores, posulo promiscu
um sacrorum usum ostendit; iInterea non tantum putidissimos et crassissimor Romanen
sium errores retinet, incrustat, et quacunque rhetoricandi arte potest, excusat, sed de
vera pietate, anima Critianomi, ne mutit quidem; neque quae ad illam stabitier
dan faciunt, unquam mihi serio expendisse videtur. Vacillartem etiam non lemet
brevi licet hoc colloquii tempore, deprehendisse mihi, visus sum, neque constatapud
suos ejus illum esse autoritatis, qua eficere valeat, quae pollicetur. atinam ad tole
rantiam saltem mutuam, eanque sinceram, et viris bonis dipnam, deduci dissentienter cir
ca relixionem porsent, et ad preces communes, ut Deus illuminare errantes, et Eccle
siae siea pacem, non externam illam, (quam in unitate Capitis visibilis illi nobis
depinpunt) sed veram et salutarem lareiri velit. Dem ut puritate et sanctimo
nia vita certaremur. Sedeanon sunt secula nostra (ut de vaticimis sacris jam
nihil dicam) quibus tanta felicitas speranda sit. Furgabit Deus, credo, alio et acri
ori, sed utique salubriori, modo, triticum suum a zizaniis; idque fortasse citiuc
quam vulgo creditur. Sed nollem haec alios, quam Tibi, in praesens scribere,
aut si quos satis fidor et bene animatos esse nosti, apud quos libertar haec mea
mihi innoxia sit. Id a Dn. Grotio mihi proniteo, eumus meo nomine officio-
sissime salutari cupio. Tibi, quoque viciosim anni, quem coepimus, multo-
rumque, qui sequentur, latos succeosur apprecor. V. Meusheluem d. 21. Jam
am. Aur. 1664.
observanti s. deduit

## Folio 37v — 00068371:0064
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
 tum
84
il
me
15
Excellme due
Mlagno gandio meo intellexiss TE non esse alienum ab audiendis amiaorum votis
qui defensionem Serenissimurum principum a quibus Lutheris protecti nst a Ne mine
rectius quam a E, suscipi putarunt. retre judicantes politicum potius quam theologiem
noxpulli hodie
esse negotium nec tam de veritate religionis quam jure armorum agi, quando Menbur
non tam resta principam ob harresist crimen infamant quam potius bellemala 
, ob belli  calamitates religionem protestantium traducunt, tinqua
tot malorum suasorem. Itaque in hoc conflictu non haereseos, sed violentiae sed ebellionis
depellendum est crimen
non tantum 
Quanquam ut ingenue dicam quud sentro etians
 sed et e
igadio pugnandum esset uti certe aliquando
subinde de ipse refermandi necessitate erit disputandua non ego causam procestantium
tutius Hulssemanuo alicui aut
chertem, quam sockendorfio seredi putem, eruditione
sacia pari, autoriate et fide apud exteris etram superiori. Et certe viri illustris
tostrina, pietate, integritate, ges reipriblicae administratione conspicui sententia agud
homines puidentes et probas diversae partis majus habere solet pondus solet, quam
exquis itissima dispintatio celeberrimi Theologi, sed ipso nunere suo adversaris odiosi
lest suspecti. Vellem tamen digniorem Antagonistam contigisse quam mihi
videtur esse. Mainburgins; quem eu
Sepiptorem satis mediocrem judicavi semper
noc aliare clarum quod semperstilum Tempori commodavit audassimus acenimus
olim pro infallibislitate pontificia contra Jansenistas nunc ejurati propemodura
pontifices pro pemodum protervus. Itaque subinde fortass
Arnaldus docta Corbonicus janpenisticae qquam vocabant
quarto sui ordoms vato rs sumae sciptor: 
factionis in Gallia caput, qui nuper editu Apo libium edidit duobus tomis in
jungi ei posset Antonius
octava, ut dicitur, forma constantem, quem inscripsit: Apologre pour les (at holiques
ubi protest Atibus turbas rebetlionesque non sine aliqua styli acerbitate impropera
qumqua de caetera neg tota scribendi natione longe sit
Catho Ramanam actem
Oeclesuim ab impulationibus sueri lonatur accusationibus autoris vinduare conatur
quaque ile intentavit anter libelli, cui titulus est: politiqusve du Clergé, vindicallo
onatus, vicissim relorquentis in modum victestantebqus Turbas rebellioness
rud
a Caelerum magnam loccuplelationem
Ibi interior Historia quae non eventus tantum, sed et cansae humanarum actionem tractat
ine aliquastus si acerbitate improperat.
a E promittit, nec dignius facile argumentum eligi potest, nequ enima constanturi Maqui
igniou memoria rerum cont commutatio conligit aut tanto argument
ad nostum cesdeo potest eerte a constantiri M. qvo nul a an Ealesi Christima
Republica majod recum commud tatio contigit occidente quo supribii uo acidentis repube
commulato, intra tam pansos annos contigat. Manus cripta Mcherteli
signor criptor
maoni virtate cujus viltus cuvilitaris supeii seculo lissi inter Germania turbas
clarmit intuis manibus esse laetor, unde nen pauca sine dubio. depromi potterunt ad
majod reum
aut sepotem. Doinde cum monumerta in principum Ardhivis recondita
daeo poterimus an recte Carlovitius sxressoro memorante steiduu
Enquan vel pauum zidelem, vel parum peritum historicum fraduxerit,  dictitans
publicum
mas
redi Scerdani historiam apud se omnibus superiorum temporum Historiis fidem abrogare.
bibi 
Quanquam autem facile videam tartum opus tam quod affectui in part patric
et, in idem tuo
hoc te ot diguissimuum, aeffectuique in patuiam in religionem Tuo
nolim tamen caelera praeclara cogitata s poni plane et interre,
maxima rerpublicae jactura, cujus amori veniam dabis, siquando exactarem
Manetres pondens
ne leabebis importumi orem. negotio
Andivi aliquo
Eposcopo Thiniensis sentro et ipse nec tempora nec persona satis spei
facere.  Aliquolies cum eo sum Hanoverae loculus, et agnoseo agnovi Corvoca
s
segitimi concilii convogationem  prolestantibus ipsis solenunter olim postulatam
ententiam explicent protestantes de Torvocation
olim Majores eorum postulaveres deinde ub inserea aliqua sive unionis sive
e
eum urgere
egitimi Cou
quod
imund
davi (orclium aliquod
in talemus celebratum
sed ente ponlifice qualem nunc  hnve
 prncilobus adqualium fortasse pancos nuum habemus suffultum posse mederi, instians
campore poralisiuis
mili et circa conditiones conciliis et Erca praelinunaria, quae
desi derabuli tot ac tantae oecurrere difficultates at
nobis certe viventibus ineul tate sperari posse videatur
lontensdis animis
Alsi Atque utiam
ubique prior potiorque esset cura verae pretatis quam contro versiatum ec
antum Aierarchia (quanquam et hanc recte constitui opeabilis simumforet) hed et
ostrae
e ut ita dicam 1ExdYA hierodulia quaereretur
nec
Sevenissimi
terae  quib
serenissimum principem carcum allatae sima
lector Ac Thinicusis Episconi trabito cum nostris beologis tractatu plenius edoceria ps
xoniqe blectoris ad
gedgro
atum est e Hanoveram
msnitatur m Hinc siniens eo intac ib led isamoved et  clmspodens
retor.
sin
lunc