# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/27475/text
# Catalogue record: 27475 — Leibniz an Friedrich Schrader: Ex literis meis ad Schelhammerum
# Incipit: Vidi et viri Cl. Guntheri Christophori Schelhammeri vestri librum de a
# Date: 1684-05-16 (84-05-06)
# Sender: Leibniz — Addressee: Schrader, Fr.
# Akademie-Ausgabe: AA III,4 N. 055
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=27475&katnr=38534
# AA III,4: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-iii/
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068530
# Title: Leibniz-Handschriften zur Akustik LH 37, 1
# Folios: Bl. 15 (from the shelfmark LH 37, 1 Bl. 15 (Streifen)): 2 pages, canvases 29–30, page ids 00068530:0029 to 00068530:0030
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068530&page=29
# Lines: 85 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 15r — 00068530:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068530/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
Ex literis meis ad schethamnerum
Vidi et viri (2. Guntheri, Chrposhori 
hhari vestri scheltammem vestri librum
de auditu, pulchrum sane etqe ingeniosum locus
fracastoris quem affert eleganter cum meis cogita
tis conspirat. sed distinctius cognoscenda sunt
o
omnia, ut Mechanice explicetu  propagetur
eu non sin fluctibus
et in aure exprimatur utitosi d in particul
aeris ad instar circulorum aqua
aeris exiguis quarum una quaeque vibrationem
tono propagando debitam ab objecto usque
ad aurem accipit, et in alteram transfert
colloco tsoni propagationem. Unde etiam
fit ut sonus sive debilis sive fortis in initio
aequabili velocitate feratur, quod lanquam
paradoxum mirabatur (l. Schethammeus
Ratro est quod vibrationes sive excursiones
magnae et parvae ejusdem vel aequalus
Elasri isochionae sunt. Idque staenomenom
soni aequabiliter moti a florentinis Academices
observatum sine causae tamen redditione) me
admonente pauto Hegio il
chelhammer cm sil. Rerverendo Hemeliro postea
ubservavit et verum deprehendit, ut in suo
libio unanat. Quoad soni perceptionem
non est salis, ut aer ea in intra auremue
deferat, sed es est explicart, quomodo organou
pro varm tono vari et afficiatur. Und nec Et
na ed Echus quodem pro ductionem explicandam
simpter ille ulta posus sufficit. Sciendum est
erg colpora soli sonum expimentia constare
ex varus partibus, majaribus scilicet et minovibus,
quae tremonem ab aere exceptum exprimant et
reddunt. Et partes quidem exiguae velociter tremunt
majusculae tardius. Itaque illae reddint fonum grocaculum
exprimunt hae gravem. servatur autem is tantum
est, dissonu confunditur et obli
tremor tins xaec causa est cur chorda tensa
alt eriue homotonae sonum ant saltem vibrationem
testudo plures
habeat chordas, diversisnode tensas, diversis etiam tonis
ter atur
etiam non tacta reddat. Etsi itaZue
secundum diversas suas chordas erit homotona
Aer autem qui est Elastrum fluidum prout in parte
diversae magnitudinis dividitur, diversis fonis propa–
aptus. solida quoque corpora, ut ligua
uno ipsae chardae diversis suis partibus niversos
exprimunt fonos. Atque ita sit ut seuper se accommo
gandus est
in Echus generaive copora hare possunt illi tono reddendo quem accepere
tu guenuer
credibile est aurem ita constructam
esse, unde iunumera ossicula in eru
interiori cavitate reperiuntur
diversae m agnitudinis, atque
adeo diversis tremoribius exprimendis
apta Quomodo autem ad comm
commune sensorium propagetur
ausim dicere
haec soni expressionio cerdicam tame
explicatunst. Ex elim
nariotti expterimentis constat, nervum
quae mea suspicio
opticum non esse vehiculum seccierum
esibilium, sed potius membranam
suspicor pec nervos
acusticos, sed potius subtilissimas
horveidem, itaque
nembranas officula supradicta
circum dantes vibrationem
eorum propaginibus suns
cerebio communicare
saxa

## Folio 15v — 00068530:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068530/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
Has meas de origine, propagatione et
x perceptione soni opiniones
Imus Mariottus cui dudum communicavi
et suis  et aliorum a
ps ex Regia Academia sententiis
pulchre convenire mihi rescripsit.
Ego voro tuum quoque indicium
libenter intelligam, cui plurimum
tribuo.  Vale ∞