# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/27612/text
# Catalogue record: 27612 — Leibniz an Des Bosses
# Incipit: Primum versionis Tuae partem,
# Date: 1712-09-20
# Sender: Leibniz — Addressee: DesBosses
# Akademie-Ausgabe: AA II (assigned, not yet published)
# Other printings: -Gerhardt, PhilSchrr 2 S.456-461 -Janet (2.Aufl.) 2 S.558-562 (teilw.) -Zehetner: Briefwechsel mit Des Bosses, 2007, S. 261-268.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=27612&katnr=30629
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1712 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1712
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-958680
# Title: LBr. 95 · DesBosses
# Folios: Bl. 177–178 (from the shelfmark LBr 95 Bl. 177-178): 4 pages, canvases 359–362, page ids DE-611-HS-958680:0359 to DE-611-HS-958680:0362
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958680&page=359
# Lines: 330 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.91
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 177r — DE-611-HS-958680:0359
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 178v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
Reome pater
Cardinalis
primum versionis tuae partem, deinde literas si
ptolemaei cum missu quo accepi. Misit etiam icvum insignis viri Rmus peter abanillis icona insignis vini
missu
erbanins utrariri ex utraque millibmagnam voluptatem percepi,
vie non unomota  Eminentissimus. A
optoque ut diu floreat et prosit idem et Tibi precor, qui ordinem luum
et rempublicam literariam, non medianter ut auguror, illustrabis. Versio
scribit ertarans rea Misit et Orbanius sinens quasdam novellas.
unde intelligo quaeri virum in Mathesi practica versatum, dignum surrogari
intervestros
Castnero. Talem vidi Linzii ante aliquot annos, sed vereor ne jam sit aetate provectior
exactir, quam ut itineris tanti incommoda ferre possit. Qui nunc apud vos
floreant  maxime in Mathesi tuo indicio discere optem.
In Bibliotheca vestra padebomensi (si bene memini) vidi olim veterem Vetus e
quaddam Martiani Capellae dii exemplum, cum scholiis. Inquire.
quaero an adsit, (possum enim errare) et circumstantias Codicis, autorem
Scholiorum, si nomen ascriptum est, indica
Versio Tua puldua est, et lucem dabit operi.  utor tamen in re
pro parte meoq concessa a ce libertate, et nonnulla clarius explico quam
in orginali gallico vidert possint; quaedam interdum enantio rotundius
ut latinus sert fermo ut facturus fuissem si latine scripsislem  est enim suns
sunt
quam
hallico
cujus linguae genius ubi Hanoveram reversus fuero, (nunc enim
queltebyti ago) ad TE remittam
Nunc ad raliteras Tuas philosophicas venio. Ego quoque sentio, admissis
Substantialibus praeter monades, seu admisa unime quadam reali, aliam longe esse
Unionem quae facit ut animal sit unum substantiale, quam ea habens unam
nonada dominantem, quam Unionem quae u facio simplex aggregatum,
quale est in acervo lapidum: ModX T Nuspiam dixi Monades prorsus
repentatas non-mutatas modo equam constituere, modo non constituere,
nam cum Monas semper intra se exprimat suas ad caetera omnia relationes
longe alia percipiet cum in equo erit, quam cum in cane: (Ad accidentis naturam
non sufficit ut sit ut dependens a substantia cetddedum estiinesle tanquam
subiect nam et substantia composita dependet a simplicibus seu Monadibus.
sed addendum est dependere a substantia tanquam u subjecto, et quidem subjecto ultimo A.g. agnitudo can
um alterias accidentis, sed ultimum subjectum semper
est substantia. Et omne accidens, est abstractum quoddam ante sola, substantia est concretum:
e
distinguo autem abtractum ata mentali sis cum dicitur; Bet septromo
simo, nam potest accidens e
abstractum pradicati est humanitas, seu quae inesse dicitur petror sed tale abstractum
in e pase nec aliud significat num ea elle nominem euius indiciam est, quod
non potes subjedum ex homine fieri non pomo, pers nisi emul pereat; at ile si salvo subjecto
resultativo in eo quod abso etsi de accidentibus e et licet de accidentia etiam
aitacum praediati ceter radentum aetere pollat sensiquis tieu
possint habere praedicata concreta, velut cum impetus dicitur magnus sipsanet
tamen concreta non sunt. sed abstracta a praedicatis substantiarem Porro
substantiam compositam, sed e realitatem i rem illam sea quae facit vin-
culum substantiale, cum non sit mera modificatio monadum, nec quiddam illis inextstent
d modificatio posset) statuerem dependere
linc sequitur ut dependeat a monadibus non dependentia metaprysica, ita x scilicet ut nec supernaturaliter
n
at
tanquam subjectis, (neque enum simul plurbus salcjectis inese
obica
nempa ut exegat illa unire in substantiam compositam nisi Deus aliter volit, nam potet deus edem eandem
eug ut illis euinat e adi ad esse, ad
ature
ab iis separari non possit, sed pegbila tantum
u alis nonatbus anmondis applicare, ta at tesune desinat, poles etram
prior
Aut desBosesnoa
soc. Jesu faccebonam
praedicatur
Attribaea int adiena
petettum
onitas in
Deo propriatus in circulo
es
elatio simul cn
ibus subiectis, an
de vinculm substantiar
Baaton mubites a
replabu aenilull
immanuns
hunc abstracta
a praediculo sub
stantiae, sed ab ipsa
substantia
obstractum entale
opposum incula
quaeriur hamamtas
lan dit
abstractum, entale et an
hod
S subiecta manente
eri possit hvomo, esta recatio
et cum re interdum
arctius Gallito originali
astrinxeris, quo fidelior
interpres esses; ego
deu locali
= vel quodvis corpus
naturae organicum
haet
il consistit in mera
mera unione praesentiae, illa
in unione substantiatum novum
constituente; quod Scholae vocant
unum per se, cum prius vocent
unum per accidens
ex rereta
riso impetus e ita ut
impetus sit subjectum
et magnitudo e
insit,
nquam
abstractum praedicati
cum impetusdicitur
fieri magnus vel
tantus. Sed cum
calor vel impetus est in subf
est in corpore tanquam
subjecto; et o

## Folio 177v — DE-611-HS-958680:0360
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 178r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
=et transferatur de
Monadibus in monades
taut explicare
ipsam plane tollere, et aliam alias monades unentem l huic
substituere; idque vel ita, ut alias monades unire desinat, vel
ita ut suas monades quas naturaliter unit retineat nuncvero
superuaturaliter uniat etiam novas. Et hoc videtur secuntum vestros
dicendum de nutatione substantiae corporis totius substantiae corpons
in totam substantiam alterius corporis, quod tamen suam priorem nau–
ram retinet A Veniamus jam ad accidentia realia, quae huic Rei
Unitivae inerant tanquam subjecto. Et _ convenies opinor, quaedam esse non nisi
ejus modificationes, prae proinde cum ipsa sublata tollentur. Sed quaeritur
si qua sunt videntur est plane superflua, pofsuntus haberi pro ipsi comprehendi
esse non nisi altributa ipsius subst rei substantialis, nihil novi ei addentia
an non sint acc but
et quicquid ipsis praeter modificationem in est, videtur ad ipsam pertinere
rem substantialem. Nec video quomodo explicare possimus abstractum
ut modum statum subjecti; qui vel esse ntialis est nec nisi mutati subjecti substantiae
et uppellatur modificatios. Quodsi atiam modum nosti explicandi
inhaerentiam, hunc suggere quaeso, ab eo enim pendebit. Quod si
e
a
fieri non potest, verendum est volis, qui substantias ne
ne accidentia realia conservando, reve conservari dicendo
revera conservetis substantiam, et ita revera tota substantia
Graeciquidam, si benet
vider
dentia realia conservari negant. Recte mones  posse
posse inter substantiam et Modifica
bis videri du Ens med medium dari posse inter
Eus substantiam et modificationem. Sed Y Ego vero
1s
sitam
pe
putem medium dari inter fac
cos
nomen substantio
ea enim media est inter substantiam simpliceme
suostantiatum, quod possit apperae praecim
modi-
desinit substantia mutata sed manente. At ipsum accidens
non est novae Caeterum accidens non est capax novae modificationis.
tan
ua
per se scilicet, sed tantum per accidens, quatenus inest substan
tiae per alia etiam accidentia modificatae; v.g. calor est praes
impetus vel Calopetus idem in corpore A, nllnc est praesens corpori B, nunc
re ab eo remotusob praesentiam vel remotionem corporis A,
sed idem calor non potest esse major et minor manenti enim priori
accessit novus gradus, et totalios sequens est alius a totali praece–
etus
dente. Similiter idem impellis non potest dirigi nunc in hanc nunc
in illam plagam Revera enim antequam corpus sed novus
de
iter
copetus
novam
facit atiam
impetus aliam habens directionem, priori additus,
directionem totalem partiali utraque manente. Vis positis ou
Tetalis autem impetus directione vel magnitadine mutata
peanti Totalis autem impetus etiamipse alteri compositus novum
totalem parit
ficationem. substantia simplex est immatabilis et perpetua.
suestantiatum est to tolli potest nasci et interire potest, accide
et mutari, acidens est  id quod de nascitur aut
differre a concreto seu subjecto qui cui ins in est, nisi considerando intraerens
ostiorem differt; vel est acci dentalis
i sde manente subject
mutari potest, nec revera ab ea ni
dar mectium inter
h
distinguere
la telligibiliter
quid sit 70
tesse vel inhaerere
subjecto
natura
quia verentur ne simul
conservetur natura et
substantia
Concretum distingui potest in
accidentale, v
ut
pes 
idum Homo Calcdu
onercta.
substantialia diftingua divido in
et substantiat.
inter substantias et samplices ut Deu
et substantiata. Substantiatum in
inter substantent um unum perse,
seu substantiam compositam
et unum per accidens seu aggre
datum. Et haec omnia sunt concreto
la autem conp
possent aliter distiago
e
lonc
Conta
Let inter Circulandum, dum
et se lunacirca
terrum diversas plagas
respicit, eo ipso etiam
mutatur
ta
minori
se

## Folio 178r — DE-611-HS-958680:0361
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 177v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
posse, retentis su Monadibus, (quod magis rationi et ordini
corporis Christi ad Monades panis et vini n substantialiter uniendas
a Deo adhibito; a destructo autem priore vinculo substantiali
et cum eo ipsius modificationibus seu accidentibus. Ita sola
Supererunt phaenomena Modum panis et vini, quae futura fuissent si
Monadum
nullum vinculum substantiale his corporibus a horum monatibus
et
eris et
ploinde uno viaculo substantiali connectatm:
substantiata constituent unum per se; sed aggregata
continent mult cons sunt tamen aqgregatum ex corporibus organtis
seu substantiatis constituentibus unum per se, quorum vincula substan-
talia tollentur, et a vinculo substantiali corporis Christi supplerentur non monades designantur
Quei aullaset Si vero nulla essent vincula reatia substari sed sutsantic
tunc admisit suostantus composites
tialia monadum, non daretur, et tamen defendi deberet
transsubstanbiatio recurrendum (fateor) ferum foret ad
Transsubstantiationis institueudum
Monadum panos et vini destractionem
itera venio nunc ad Tuap explicatione una
substantiala
quas adhibes binas, unam si nulla essent vincula substantialia, ut corpota
et Tubstantiata mera esseut phaenomena; alteram ex
suppossitis vinculis substantialibus. In priore ais priores
Ad monades panis et vini dedestrui, novasque illis substitui
His positis putem transsubstantiationem vestram explicari
universi consentuneum videtur), u solo vinculo substantiali
aliasque
panis etomnibus panrs
Atque it Explicas quid manentibus tamen in Animabus
viec vini perceptionibus, perinde ac monades earum mansissent.
porro substitutas ponis esse monades corporis christi. Sed ipse quaeris
menito q cur nova dicamus nos alias Monades prioribus substitutas,
aut in quo consistat illa substitutio, Nam si nihil est in nat
nec video quomodo id explicari possit aisi in eo casu quo nihil
in natura ponitur nisi Monades et monadum perceptiones, nisi
corpori c monadibus corporis christi tribuamus perceptiones
respondentes  perceptionibus monadum destructarum.
sed ita revera dicendum foret accidentia panis et vini fore in
itaque necessario recurpendum
peraenomena illis corporis chrristo
coror hristi quod merito improbatur. oce
es
ea
Monadibus recte tribueremus ex solo quod fueri causae ideales in
recaeo
4
Htoci est Nec od Neque diceremus
hoc
eu ab
perceptiones suas illis respondentes. Negimonades corporis christi
abet
mente des harum in nobis
Causae ideales praepomenorum perceptionum
ausan
causa idealis essent peraenomenorum nostrorum, nisi aliquid in se haberent
rationem
respondens quod causalitatem fundaret, id est nisi perceptiones eorum
tales essent quales fuerant in monadibus panis et vini, ut causae tales
inappe seu subicatu
alie ideales nostrarum perceptto
atque adeo subjecta accidentiam appellari mererentur
vix Etaque video quomodo res ex meris monadibus et phaenomenis
sufficienter explicari possit sed addendum est aliquid realisans.
eunsa antem aerssatione poromintiadru, et pres ares compesatis,
tanc
per corpus;
quotue quisan
naallis cogitavit
Cum dicitur hoc est corpus
vel per hoc, vel
non monades designantur sed sub-
pytiaoitumge
stantia eopot tantialia
ec vincula
compositum

## Folio 178v — DE-611-HS-958680:0362
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 177r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Zatenaqu distinctis
putem non esse aus sublatione Monadum. Sed
sufficere sublationem +jus quod ca substantiam compositam formaliter
constibut et substitutionem ejus, quod substantiam compositam
formaliter constituit, quod moniles uni faciunt, quae manente substantio
a composita adesse vel abesse possunt.
e quaeris si Reali extensione opus non est cur opus sit.
matera prima, nec sola intelechiam. Monadem constituat. Dicerem
Responterem, si solae sunt Monades cum suis perceptionibus, materiam
pumam  nihil aliud fore quam potentiam monadum passivam,
et Entelechiamfore eandem activam, sed ea et in sin addas substan
subsartius compositas, dicerem itidem in ipsis principium resistentiae esse aade
accerere debere principio activo, sive virtuti motivae. Quaeris porrocar
infinitae actu monades. Reppondeo, ad hoc sofficere  suffecturam possibilita
tem, cum praestat quam ditissima esse operadei. Sed idem exigit rerum
ordo, alioqui non omnibus  assignabilibus per cepientibus phae-
nomena responderent  Et vero et sane in phaenomenis nostris
perciptionibus intolligimus confusas inesse ad quantamlibet parbi-
tatem; itaque his monades respondebutit. ut majoribus distinctoribusque
realiter
quaeris etan si pomum extensum non est, cur
cuique si
potundum apparet potius quam quadratum. Responseo pomum
respondent.
non pisi phaenomerion esse.
sum cum sit ens per aggregationem
Quod superest valex sare. dubun. Quelsebysi 20 sepl. 1712