# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/27677/text
# Catalogue record: 27677 — Herzog Ernst August an Kaiser Leopold
# Date: 1683-06-26 (83-06-16)
# Sender: Braunschweig-Lüneburg, Ernst August v. — Addressee: Leopold I. (Kaiser)
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=27677&katnr=33968
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 241–242v (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 241-242v°&r°unten LH 1, 14 Bl. 237): 4 pages, canvases 477–480, page ids 00068369:0477 to 00068369:0480
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=477
# Lines: 271 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.86
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 241r — 00068369:0477
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 242v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
enssantio discursus imperi: Cumma illius eo redibat praeceptum untriusue nostris sim
aliciter seponendum et injudicio uniberstatis Excta acquressendum esse. Sed hoc non lautum
stransactionis est, sed nec in humana poest libertate positur, cujus non estagere contra Gnecientiam. Neque enim ad
libitum saltem probabiliter et pradenter formata conscientia deponi potest aut debet eserum quando invin
cibilis est, etiam mandato superioris praevalet, ut Thorpas Morcilistaeue alii
verba seccipite conedite
imperativae. Agnovil primitiva Ecclesca verbis etfactis. Factis quidem dum omnes ubiquet semper sque ad
indesimuae et centensium in publicis saccis conventitus Eucharistium non aliter porul
quam susi utraque secce praebuerint, et isi praeceptum credidissent huic mori tum constantem non inhae–
issent verbis ita instin. Martur Apol. 12. ubi nariatquomudo tunc Eucharstia distribiata.
Cypitunus po3 contra eos qui omisso vino
aquam ad hibuerunt quod mandata tam grandia, infringaus. Autor sermonis de eoena domm
spostoli inquit tradiderunt itasibi praecepisse, esum
in bieribus u Cypr. Evangelium praecepit ut bibatur hryssasa homr 27. in 1. ad Cor. haec
mandavit. Tulius Rom Episcopus c. cum omne deconseciat. d. 2. sect simpanis et scorsim calicis
commendatio memolatur. seculiu V. Leo M. serm. 4, ipdraque. astinentes a salice tanquant
Etidn sequioribus seculis sec X1. Humbertisardi
iplis Graecorm morem esse contra reverendam angelis hopumteusque institutionem
manichaees a junctorum societate pellent
clustiarensis, q telobrusiano sart. 4. ipse christus discrpulis suis muaecepit
verbum ergo facite praeresseu sonat.
S. Et sec XII. pehu
dicens hoc faiisae
paschalis frendus
seculo XII apem Baro appsid ad Tom. 12. anm 1118 cantum intinctionem sicarguit: quiagister et
panem seorsum et vinum seorsia ille in celebratione Eucharistiae, ab eo quod Chritus
Albertus M sec. XH, summa desperam.
nicus soto in 4set dist. 12. q. 1. a. 11
eudi. dist. 3. tr. 2. c. 5. Christas postqua exhibuit corpus suum sibi specre panis etram postea exhibuit
maecepit et essit humana et novella instilutione discedit
angornemsuum sub specre viuiet uibrumue spcramentaliter restebrandum ce pracepit. haq seo
arbis servardas, se praecepit. et ideo subluna specre corpus altera tiadium saminem. ipsi palles
cidentini sel. 3. E. 2. salvator faeramentur hoc iastitunt et dns ini sumtione lobele nos memu
Gab vasque v. disp. 213 in 3 Thom ex hocloco efficanter colligitur
Bellarm. 4 de Euch. c. 25. pussit dariana ait: hoc facite
ranc. Quaret delegibus distinquit c. 1. n. 8. aliquando dam
saen de exercitio actus v.g. dare Elgemosguam. Interdum solim despecificatione, ut si fiat, tali modo
institutio scilice est praeceptum de modo, adest determinatu actus ad
viam sui praelesit
naeceptim pertipiendi hoc avumentm
lastilutio involvit praeceptum
talum speciem voluntas superioris ad speg. de vat T. 4. disp. ib, q. 8. p.s
sic et non omnes
lligati ad matriuomum, omnes tamen conjurgium initari ad formam praescriptam obligantur
usut duo in carne una Gen. 2. 24. Matth. 194.5 ut lex civilis de tep amculoum soleumertibus
fiat v.y, attente orandu
non obligat ad coidendum testamentur, sed si facias ut rite fiat. Et suarez in 3 p. Th, d. 43. l.5 conc
quo et hacfatetur et prolixe potat quod vis Chusti institutio habent raonem praecepsi etiam nega-
rivi, ne aliterfiat, unde lafert, quod saciificum missa debeat sub utraque specie fieri nec
unam speciem conservandum sine alteru
Et a si non sergai possit institutio potius
papam Quo jare non licet sub una srfi
Adde Gregode val. 3. l. inferique Et vasquer d. 213. P. G. ubi
actum esse omittendum. Et hic nec dispensare posse
consecrare, eo nec corcare
non tant
onaeceptum esse
 Ex manu sul pito) joh. Lud. Fabritii Literas ad medatas pauculos ante dies accepi... in mandatis
Add suaret disp. 69.sest 1.
mihi protinus datum ut rescribere et circa propositam Ealesinstico politicam anionem literarum comercium excolerem
adversus Cajetarum
de cujus anspiciis res tiac exparte peragitur (+sarolus tudovicus plector, ut puto ) eam hic curam accommodavit
ut et genuma argumenti cnius principia et modum pertractandi ipsi unice acceptaferam. Mutin
dater nos scriplio illi ipsi semper exhibestitur Hisce igitur schedis quas mitto, rei initium facio. Cal sept
nc ognstrirnigunge de Hunhh gennehher in religione hics
Zadu zwert caridendiscars in totgundi bestch e aer anstund din worth zelaun, 2 ron desten
trie, E meorium nam ninius N. Prathige val artiait indeo abstudilis vorzunhm, su sulst zeit, sondum
copus ini shorbi aev 21 Aug. n.
Ad  Reliposec. Thomi. Agu. est cultus
ust mon uset dibistique rrgeshr, odeo austate
restins aisam relonu elifiespitus
quo comun deo omnisotenti vlige
quaest. 1. artic. 1. sauxZueck der wugeinige
d in grdamsur odu tamuorum, dBristandi
eurbe zottes ubrralle, sostin aen brang grherfn
mdec chroastiti
Taudlum odio aeurihume diro caellers ussin
d. darHarbi
aor. 6g
komen contra Genles natura
oeso credenda, facienda
cl revelatam dC, naturabi
saturatia eistit damn di in gotesty, daßs icaeolle grasit connd
oymala escredenda sec
daß blchis guhet
antum ism zugntalle, dast de tunwrun er gstale abglaßten si winder allis consto bestlaßtn nnste
et ritus. a
ande D. Thomas. remo ad deum
erationem aliquam aib aato lect. 2. in cap. 1) ad Heb. allem dinga principu
n wwoyltum gen uundwar nach diedielibe onl in nust allirr
in faciendis, sondum sin mi caenidu Tapudotiguse nasi
E habe zwan nunge soch aters budut der hulx martu ren sastinns (in Apoton sro Xrist) dastur gehalle daßt an
irel insisperaret, in
rtevunffgidimit torlin nerdi tour 6 cesplans thomas lect. 2. in Epe 1. ad
dendst ciermus ale daogeta de Matur
ac den feidn bsreligervide guns geranse wenn er geglanbt gotlen iin engilter nir saghabe
naturatia ind unsl qunque
das waers deg gott diceher vonnttlerlhnsto, ostenbaseet, anch faldins sin zu glerbes daser axioni
B deo gottausdu principis
Thomas 9 Geul Lib. 1. C.7. revelata posse
caplinirationis ercedere, nonrationi contraria esse cujus priacipia nobis etiam divinitus sint iadita elensum
Ethectagorum est mensarturre velationis esse mensucau fide
ans die,od griben dos gplurtnso zcht niche mmbstoste muste sondax ub mur speciatius appliecrus. acud findit seis
gol manizudat
das ab dieesiste nicht aber Ma humedicen und andere religoen ger worume nichs huterdem
nunc mcstalle aas neon gote dunsaereiosdanbaer ans dignehbchorler mubehalte e
gorr explicitat adm st ein autuigen
odiicibique soexpliite Intaerst et aerrestigit nn Ror susubirg
un grsto thil gotes. Ivitsis fide impricita etlaso artite
Motiti
ausir untrrisest
aler ishis vandus ducfostunt eus
diplomata publicur

## Folio 241v — 00068369:0478
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 242r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iuna eamque jucessoribus nec suaret diffitetur l. d. Disp 69. sect.
itaque facite signficare
pramenemvibus, ut)orpus hustipo omnbus fractum a pro bibus ssusus Vasquetis
esturim praeceptum non ad sugulas sed totim Ecclesirum per aliquos implendum spectare disp.
tatam actione
216 n. 53. 59. sed finis spectat ad singulorum fidelium satutem. Nbi quisque bibit, satitem si digne
Elum ex cuiusque conscientia propria pendet quando sibi utitem pulet oel convenente enehiri-
tiam lad animarobur Nostra quo minus cedant verba histi et conscientia prohibet, adversa
pars mera ambitionesus decietis in haeret  suseicor ee Motani Abbatis.
un diplomata ubliciri lastu. da sugt hoit psattin. 1601. p. 33. cap. 1, estne, trevis aliqua fidei qplex
ac summas omtrium nobis credenda
ex est illa quam 12 Apostori
alechipmus st non autoritat est dasomanus ex deciet soncu
distinctus ab Andr Falritio
art. 1. C, 1.
 prium
suo symbolo tradiderunt
erid seupli
duces doctoresque sancti Apectolu divino spiritu nglati, 12 symboli arficul
huic
uus
dini
f
leri sectrinam treviter in scrbola Apostolorm
Nome atholiri et Ailformati poornm
eben nicst von sondrvgs laeichtigarit
Antoepp. 1606
uni hoces tenere debent
elieu
distinxerupt
weit von bdeden
det
unestr
resibn
sunt quoe fider
in ate eust
sensus histi ad inferos
Clvecso pratendam
antergrdens glaubens artinil fehn, dem man bin wrrlust der er wgerit brysu pllichtns shabeen
dast
sbraeare ma d6 caeZe Ncclarunus non Esuus gelaeartius
31 Angusti 1676

## Folio 242r — 00068369:0479
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 241v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
. et tamen absque populorum suorum scaudalo. vel seditione corrigi non ocgus possint illam
tamen apparentiam perhvangelicae puritalis ac fidei expressam professionem tam in catecusimis
parvuloram, quam in soncionibus ad porulum aliter declarent adeoque pantatiu ex aximis hominum tollant.
id est si doctiiuas fitulos ceremonias dignitales praerogalivas praxest suas ita explicent piont protestantes
ut sult explicant, aut u t toterari, possint, vere explicari desiderant v. g. si clape X distincte posptitum
qu
docont Quod nullo modo summin rimorem rimore et fiduer quae omma soli deo debentur
speaturae applicaret intendant5, si n regimne Ecclescae omnis abigatur fyramms
ut circaspritualia et semporatia ua partibus uti possident relinquantur Bona Ealescastica
pemaneant, matrimonim clericus eorum perumbant, calicis usus perpetuns nemini procibeatum
bestantes qui pradecta aidimittunt nulla inquisitione nec nathemate graventur. Nam qui futuro se con
aspenda
ilio habiicit is alterum partam dissentienta non condemnali nec sed judierum suum ultimaso
noulifex ab Aptichristiam sigi imputabonibus aiberetur, gaudeat prae emeorentiis consensu orientalis et
olcidentatis Ecitat in cum collatis et in quorum possessione est donec infuturo concilio examinentuum talia
quoque iuxsi verbum dei eximinentsur 6Nsulla vertas fandamentalis pacis inturtu celetur, et
allu agnita negetur. Mentra pars altenus Mmistros eclae contemtim habeat. Aitualia non statim
dntanda nec ab uno extremo ad aliud transiliendum, quod luo seditionis aut Atheisini periulo vix succederet
ad saccessive quae magis decent ordinentur, Sicul Apostoli factitarmnt cum sudaeis respecta circumersionus
 aliorum exteriorum. esec domogora Apostolos statim docuts.
wod in nicht remagglus weede. Deme dany f kags. Wt qu guls
glaub borshumasu allervg ist gezynwolen derseebi zuallem sehs ge
ecgnctus wwosestogr guttligor obsut iuid mi dao soisstssagbatus sigystaer sulito
regebend. Dorus pesnabsars besarra
Kaysbli
taystat nt
Gobuu menios Residum statt
sauoere dus 16 jumi 1683.
aller introthungster troen Gihorstunster
furst dic RReitB
faeust Angusts bisse hu ostutorur
sedzuitem bramus larus und lnqspatus
2

## Folio 242v — 00068369:0480
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 241r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
putat Anhaltinis
Media quibus per quae Causas matorum quibuscum Germania et Hungaria a tautotemporecirra
acra todhen conflictantur aufervi posse Nonnulli protestantiu seuudum Angustans confes
siopis primci piaantumant
uandoquidem, no proh dolor motum minis estthustiand
ut loco dilectionis muthaa se
adeo a domii et mngistri sui Resulam ii iistibulis deservis
hris invicem altercationibus lacerent .. umpreque sune dubio necessanum est tassos tos peccatio
et peccalorum poenis ad dolminum sunu reverti patequam hic appropinquante indres exeremo subjudicu
n. prosespales impalant Romanesibus doctgina
meritim pi, saculeguae
rebelles et Apostalas juste et aeterrum perdat
et rnxius quae infelunt diminutione Glorisicationis solideo debllae, imperfectione
oti ejus testameatum additiones et sub pactiones praeceptorum, umo praecepta divinis contraria ipsa
dololatriam, imo Anticaristi aprisimum Romsienses suae octrina et praxeos possesore, se
a compluribus seculis per Xicum vitem, objiliunt nibis crimen seditconis  et haereseis reformplivu
dicunt se quae ndbis displicent non audius tertius inchoasse dubra
puplatim deusa abusus legitimo imodo tolli posse. Protestante dicuit nihil a e innovatum sed huma
ne muissione, quae indigeat miraculo
vitio obliterata rursus in lucepe protracta. primitivam confiraternitatem non respuimus nec praesidim
saciora autoritate reprobamus modo hi gramphrasin uam velbo divino conforment, et libertatem
udes nostra unice in verbur Dei, Est, sit fac fiat cuclinale
carstus peliquil fidetibus professionem se fore in medio ipsorum quotrescunue in nomine ejus congerehabuntur
hongelicum relinquant
cmissuur spintum qui eos in oem eritatem ducat et patrem expuditurum quae in noresuo sint petituri
in ilaque unicu remedium est talis congregatio quam Ecclesiam vocamus, quam necessus est ut audiamus
uando autemtalis congregatio agit desensu verti. divini vocatur
pertima quale primum ipsorum Apostolorum 2040b Ad iibtit utiaque pars in 4 prinus concilus oecumenidis
nterima servent amba dua
vamdm in ea etse cupimus
definita. Minus principates ad, futurum concilium remiffantur
plenam parem et(x ascripsit Episcopus ad marginem:  et unionem sartem implicitam quae nimorum
loram deso sufficiens est, sufficienterque etiam tunc haberi censetur dum una pars rem controversapu a concitio
egitimo, legitime decisant firmiter gredeit altera vero id quidem negat, parata tamen est umpo rintr amplesti
ubi ipside sujusmodi Legitum soncilio, hujusque legitimo procedendi modo sufficienter constiterit 4) legitimum autem
ut novum tale (uuctium jux sa leges veterum primorm concaliorum institgaturr
in doctrina et sultu Rmanensium quasi honori soli deo debito quod defrahant 
teratale quid absit in tanquam intrisece tatum seu impinus omnsnastatim tollendum, etam
wrs unrdign bosbnders terbifrannd das gyceffso derfelbe intrmir und guda
vaprelisus ccur furesti Trandu und gelasites nergn Aerrriumguns in griste conlaubumo sarsim
hast es nicst in conssuns
nsapdreh raebolsin snde ist n quae inditinnm,  wose gestalligib aerhin
gnsalter sondum der gangns Guste stothntaest, und ausrebannns vanns e abrisolaristun nncske
rrobsalou a
nnis an in glaubi umd deesuiste nasum agstindi gumonscrochu, sund eum marsu
dumat habias datur salte daßtol unstroesio noch ertnammad eon daß virdilba aes
im Waesccendiuls uirsiber difehister. auchlags su uberraertignnn der solle estortem
dago na in und loblozee intent aerseste, odeals incognito stromovere, seudin ilnochi
ubeserbort zangdafhicgotbet mid dergtistansirgememn bistons commission und Htollmacht
none dero obersan in Eclesjasticis vosalla hapdeor ait perui dissentientibus un caere laevit
rebemdita intrebas merei spirituatibus ind ciplesicsticesDi nosuliis satntem animarum osurdarunte
antamus dix corpore unsdiction uno interesse o dua Christus demeMagistratui poritico ganlu
nbplassu, alleut angisri) istus consensanm unterlan Habi ofdensten bractort und grplosti
aeerdi moge Neue eum accendunt luceruam  et pounat eam sub modio, sed super candela
arum, ut luceat oinnibus qui in domosunt. A dyrostilbe in sendte. antwvil siemnit osnaer–
satte cweole, und uit angtugme fienundisag wosse in gechen eniblibe Trindinsbburus dus 4 septemibis
mer
Bostonder lich fregd enen Gustopen bistosdi in dyno-
olerdur eurtinter  e caeni dend grostmai bigstrr un unubertaemdthussi
Ronisiayrif tautore myt sand mem alleo anteithaniuste deuste bustiglaistrs in
 Maytie.
romogens iutat si ceur alergnadigstrokay aiud Gror
M alhergudstro sandishaibu non 20 Aenlis v oijgu sase est unae von dam sorstaeurdique in qui
audaistigu eri cpisto Rgjas non spincta bytoe in Tina wose aingrlandigit raeoidii und
heve in ncst altem binsemer damaßlige durghrise, sondig ainh bin sameruck punf achwei
hanferbus gans eillius vor mio virstogtteF und grsorent, ands in ansahun, abmer eeson
Magm don meritii, zu fordust abre q. A. M in nulrithanius stus respect isus all
tuls an bosorigitusu walli wtaeiee lassus. Und caer demm derselbe, o em esrist
Euspulutis eort ibn wneh brstardernder lnian, de Angobargue: onfessionis argucanctus
nuls der Remistu Torin in rokteum gegeben und mit einige memergrisse i dazabertnve-
so habe nicl allem menm beyde obieistus sof grissensu aut grarbus mit
inu hn conferilaem sondum in gris mastigi fute dia biud altistus professores di Thlologisus
tacultat meiam sund wechrs santeh niversclat gelinsteff ausive seratte lastr, arthn
negmen Mrtangt.
ain parslerestoltius mit umander grashogeuer sommnig catio  endtlusstn ober trguten
gaenck num gedaeistu Methodum unt kuso projectiret met hay. Inl solcsio ant
sousten mene haber fassende osuma guibig gedanchen Hrosostentens ant mehreet
memr uneroren cktu volus
ta inst sinrbtinge gaforirist aber derto bct
unt bin amsdi wnsuso witd wac maste is dafrrtf hays. M, mir in bortr–
 nd e ute m t egrauda stuimu
oroti  so coste. uud sorsangelogemi wer Ab begirorda Hrunn wlerisen
uiest nomangem